Nieuws3 sep '12 15:32

CBS zet vraagtekens bij opiniepeilingen

Auteur: Anne-Greet Haars

We worden elke dag overspoeld door verschillende peilingen. Volgens het CBS moet men “redelijk voorzichtig” zijn met de uitkomsten en heeft daarom een checklist uitgebracht om de betrouwbaarheid te controleren.

In de verschillende peilingen komt het VVD uit op 32 tot 36 zetels, SP tussen de 27 en 35 en de PvdA tussen de 20 en 26 zetels. Dat zijn alle peilingen van peil.nl van Maurice de Hond, TNS NIPO, de politieke barometer van Ipsos Synovate, buzzpeil.nl, de Stemming van Een Vandaag en NOS Peilingwijzer.

"Wij ervaren dat het nodig is", vertelt Jelke Bethlehem van het CBS. "We krijgen regelmatig vragen van allerlei mensen, bestuurders en journalisten over wat zo'n peiling nou voor stelt. En daar wilden we mensen bij helpen."

Tsunami aan peilingen
Bethlehem legt uit dat er steeds meer peilingen bijkomen. “Het wordt echt een tsunami aan peilingen, omdat het steeds makkelijker wordt om via internet peilingen uit te voeren. En daar zitten slechte en goede peilingen bij. We hopen dat deze checklist het kaf van het koren kan scheiden."

Lastige vragen
De checklist is vrij overzichtelijk met negen vragen, maar er zitten best lastige vragen tussen. Zoals: is de opdrachtgever van de peiling bekend of wat is de doelpopulatie? "De uitvoerder van de peiling moet dit in zijn onderzoeksverslag hebben opgenomen", legt Bethlehem uit.

Om de kwaliteit van de vragenlijst te kunnen beoordelen, moet zijn voldaan aan twee voorwaarden. Eén daarvan is dat de vragenlijst in de onderzoeksbeschrijving is opgenomen. “Je ziet bijna nooit dat de vragenlijst is opgenomen, terwijl het één van de belangrijk onderdelen is van de peilingen. Want door manipulatie in zo’n vragenlijst kan je mensen alle kanten opsturen.”

Summier
De vraag is natuurlijk of één van de peilingen überhaupt wel voldoet aan de eisen van een opiniepeilingen. “De informatie die over die peilers te vinden is op internet is zo summier, dat je de checklist niet goed kan toepassen. Ik zou in ieder geval redelijk voorzichtig zijn met de uitkomsten van die peilingen.”

”Het is ook zo dat je hele grote verschillen ziet. Als je een verschil van pakweg 8 zetels ziet tussen de ene peiling en de andere, dan weet je eigenlijk al dat zeker dat één van de twee minimaal niet goed is.”

Quick en dirty
“Veel van de opiniepeilingen in Nederland zou ik quick en dirty willen noemen. Ze worden snel uitgevoerd, maar ze leveren niet allemaal even betrouwbare uitkomsten op”, zegt Bethlehem.

De checklist (klik voor de PDF links van dit artikel)  is uitgebracht door het CBS in samenwerking met het NPSO (Nederlandstalig Plaform voor Survey Onderzoek) en de VVOJ (Vereniging van onderzoeksjournalisten).

Gerelateerde artikelen