Arbeidsmarkt29 nov '22 18:30

CDA wil Akkoord van Wassenaar 2.0

Auteur: Jorn Lucas

Geen werkloosheid maar krapte op de arbeidsmarkt. Geen loonmatiging in ruil voor arbeidstijdverkorting, maar juist meer werken tegen een hoger loon. Volgens het CDA heeft Nederland een nieuw wonder nodig en legt daarvoor de basis voor een nieuw Akkoord van Wassenaar, dat veertig jaar geleden zo veel opzien baarde.

Vlnr, voormalig voorzitter van de Vakcentrale FNV, premier Kok, voormalig werkgeversvoorzitter Chris van Veen en voormalig premier, Ruud Lubbers. Geen werkloosheid maar krapte op de arbeidsmarkt. Geen loonmatiging in ruil voor arbeidstijdverkorting, maar meer werken tegen een hoger loon. Volgens het CDA heeft Nederland een nieuwe 'miracle' nodig en legt de basis voor een nieuw Akkoord van Wassenaar.
Vlnr, voormalig voorzitter van de Vakcentrale FNV, premier Kok, voormalig werkgeversvoorzitter Chris van Veen en voormalig premier, Ruud Lubbers. Geen werkloosheid maar krapte op de arbeidsmarkt. Geen loonmatiging in ruil voor arbeidstijdverkorting, maar meer werken tegen een hoger loon. Volgens het CDA heeft Nederland een nieuwe 'miracle' nodig en legt de basis voor een nieuw Akkoord van Wassenaar. ( ANP Foto - Koen Suyk)

Dat akkoord uit november 1982 tussen werkgevers, werknemers en het kabinet heeft decennialang een stempel gedrukt op de verhoudingen in de polder en de Nederlandse economie. Het akkoord was de geboorte van het polderen, het sluiten van compromissen als politiek middel, en legde de basis van economisch succes. In het akkoord beloofde het kabinet niet meer te zullen ingrijpen bij loononderhandelingen. 'Een heel bijzonder akkoord, zegt politiek verslaggever Leendert Beekman.

Lees ook | Meer lucht in arbeidsmarkt, 'omslagpunt bereikt'

In het buitenland werd bewonderend gesproken over 'Dutch miracle'. Door structurele krapte op de arbeidsmarkt staan werkgevers alleen nu te springen om personeel terwijl het personeel zelf geld wil zien. De magie van het Akkoord van Wassenaar is uitgewerkt, maar CDA-Kamerlid Hilde Palland ziet kansen. 'We hebben eigenlijk een akkoord in spiegelbeeld nodig.' Volgens het CDA kan de overheid het niet alleen. 'We hebben tekorten en daarom hebben we de polder, werkgevers en vakbonden nodig om tot nieuwe afspraken te komen. We moeten dat stapje extra zetten, ook voor mensen met een beperking.'

Eenvoud als succes

Volgens Palland was het succes van het akkoord van Wassenaar ook de eenvoud. De afspraken pasten op één velletje papier. 'In de eenvoud zat de kracht. Maar de arbeidsmarkt moet nu vlot worden getrokken en met een simpele uitruil tussen werkgevers en werknemers redden we het niet. We moeten ook afspraken maken met de belastingdienst en daar hebben we de overheid voor nodig', zegt Palland. 'Werken moet weer lonen en die polder is nog steeds onze kracht.'

Lees ook | Van Gennip: Waar komt die parttime-cultuur vandaan?

Dat dit moeilijk ligt, zegt ook politiek verslaggever Leendert Beekman. 'Dit zal ook wat vragen van de politiek. De Toeslagen zullen er uit moeten en er wordt gesproken over een volledige herziening van de belastingen en de vraag is wie dat gaat betalen.' Tegelijkertijd moet de kinderopvang (deels) gratis worden om parttime werken te ontmoedigen. En dat lijkt ook nog niet te lukken. 'Er zitten heel veel hobbels in de weg.'

En tegelijkertijd moet Nederland verduurzamen. De overgang naar een duurzame en circulaire economie vraagt volgens VNO-NCW-voorzitter Ingrid Thijssen miljardeninvesteringen van het bedrijfsleven. Lagere lasten op arbeid is één van de zaken waar Kamerlid Palland aan denkt. 'Hier moeten we gezamenlijk invulling aan geven, denkt Palland.

Maar de situatie is na veertig jaar totaal anders, beaamt ook het CDA. Maar de omstandigheden mogen dan wel fundamenteel anders zijn, het gevoel van urgentie is voor Agnes Jongerius hetzelfde. 'Nederland staat voor een aantal fundamentele keuzes, laissez-faire lukt niet meer', zegt de voormalig FNV-voorzitter, nu Europarlementariër voor de PvdA in het FD.

Inclusief werkgeversschap

Daarom moeten de nieuwe afspraken niet zozeer als een akkoord worden gezien maar als een agenda, zegt Palland. 'We moeten niet vanuit Den Haag gaan dicteren maar gezamenlijk afspraken maken over enerzijds hogere lonen maar ook over inclusief werkgeverschap.' De discussie over parttime werken moeten ook gevoerd worden, 'meer werken moet ook lonen.'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen