Beurs18 dec '13 17:13Aangepast op 18 dec '13 18:49

Overcapaciteit dreigt door ambitieuze binnenhavens

Auteur: Harmen Simon Teunis

Zwolle, Kampen en Meppel willen hun havens fuseren om een hub te vormen tussen de haven van Rotterdam en de rest van Europa. Maar er zijn steeds meer regio's met vergelijkbare ambities. Dus is het maar de vraag of er wel ruimte is voor zo veel haven-hubs.

Met de investeringen die op dit moment gedaan zijn, is er nog geen sprake van overcapaciteit. Maar als alle plannen die nu op tafel liggen daadwerkelijk tot uitvoering komen, kan het maar zo te veel worden. “Die kans is wel reëel. Want ze mikken allemaal op dezelfde ontwikkeling en proberen daar allemaal op in te spelen. Voor elke locatie afzonderlijk is dat heel logisch, maar als je alles samen neemt kan het zijn dat je dan wat overcapaciteit creëert", zegt Michiel Nijdam, haveneconoom aan de Erasmus Universiteit.

"Uiteindelijk is er in dit deel van Europa - Nederland, Duitsland en België - plek voor twee tot drie grote hubs en een paar wat kleinere. Maar niet voor een stuk of acht volwaardige draaischijven op de grens van Nederland en Duitsland."

Lading
De plannen van Zwolle, Kampen en Meppel staan niet op zichzelf. Er zijn een behoorlijk aantal binnenhavens die zich maar wat graag willen ontwikkelen tot een centraal punt voor lading vanuit de havens aan de Noordzee, zegt de econoom. "Born in Limburg, in Venlo, in Twente, Zwolle-Kampen-Meppel, Emmen, Tilburg, Utrecht. Zo zijn ze er op een heleboel plekken.

Toch zijn er zeker een aantal haven-hubs nodig, zegt Nijdam. "Al die hubs richten zich eigenlijk op hetzelfde; dat er steeds meer noodzaak is om containers in Rotterdam op een binnenvaartschip te zetten in plaats van op een vrachtwagen en die naar het achterland te brengen. Je hebt dus wel een aantal plekken nodig waar je die dan kan overslaan."

Binnenvaart
Dat er zoveel containers via de binnenvaart vervoerd worden, komt deels door de drukte rond Rotterdam. "Er gaat zo veel lading door de haven van Rotterdam en die van Antwerpen dat het ook gewoon niet allemaal op de vrachtwagens kan. Het moet dus ergens naar het binnenland en daar proberen al die regio’s op in te spelen en allemaal een zo groot mogelijk deel van die logistieke activiteiten naar hun regio te trekken."

Spreiding
Minco van Heezen, van het Havenbedrijf Rotterdam, sluit zich aan bij de twijfels over de 'hub-hype'. "Twente is een logische plek, inclusief Coevorden, omdat daar goede grensovergangen zijn. Je kunt wel een hub willen zijn, maar als er geen rivier of spoorlijn ligt, wordt het lastig. Ook Venlo en Born is een logische locatie en dan zou je in het midden of heel noordelijk iets kunnen hebben. Én naar het zuiden toe, bij Moerdijk, want we moeten onze zuiderburen natuurlijk niet vergeten."

"Ik denk dat men meer denkt aan de regio noord - Friesland, Noord-Overijssel en Drenthe - en ze kunnen over het IJsselmeer het nodige afvoeren met een bovenregionale functie, maar ik zie nou niet meteen het verkeer naar België over Zwolle of Kampen gaan. Wij hebben als Rotterdamse haven wel heel veel belang bij heel goede overslagmogelijkheden, goede verbindingen, sluizen en openingstijden, maar we hebben er absoluut geen belang bij als de bevolking in een regio alleen maar geconfronteerd wordt met overlast."

Gerelateerde artikelen