Beurs10 apr '12 06:06Aangepast op 10 apr '12 10:25

NVB vindt rol bankkrediet te groot

Auteur: Anne-Greet Haars

De Nederlandse ondernemer die geld nodig heeft, klopt voor een lening veel meer dan in andere landen aan bij de bank. Dat moet veranderen, zegt Boele Staal, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken.

Hij meent dat de Nederlandse bedrijven te afhankelijk zijn van bancair krediet. Bedrijven zouden bijvoorbeeld naar private equity-bedrijven moeten stappen.

Alternatieven zijn volgens de NVB-voorzitter hard nodig, omdat de banken door strengere kapitaal- en liquiditeitseisen minder speelruimte krijgen. “De kredietgroei in Nederland was in februari 3,7 procent op jaarbasis, waar het 13 à 14 procent voor de kredietcrisis was”, aldus Staal in het FD.

Hierdoor hebben bedrijven moeite om leningen af te sluiten, vooral bij innovatieve bedrijven als er meer risico bij komt kijken. "In het verleden is er te makkelijk krediet verleend. Het veld was goedkoop, het klopte tegen de muur op. We hebben geleerd dat de tijden van veel geld en lage rente heeft geleid tot schuldmaximalisatie en dat dat de crisis heeft veroorzaakt."

De precieze oorzaak van de financiële crisis is voor Staal een gepasseerd station. Basel III is een goed antwoord op de crisis, evenals goed Europees toezicht en minder risico's van banken. "Je moet onze economie niet verder belasten met allerlei strafmaatregelen of melkkoeachtige dingen waarmee je geld bij de banken wegtrekt, want je raakt de economie en je raakt de consument."

Het beeld dat bloeiende ondernemingen door banken onderuit worden gehaald is volgens Boele Staal niet goed. "Er is geen bank die een levensvatbaar bedrijf laat vallen. Iedereen kent wel iemand die bij de bank is geweest en geen krediet heeft gekregen. Maar een bank verdient aan een bedrijf,  dus als iemand met een goed plan komt bij een bank, dan krijgt hij zijn krediet."

Door de Basel III-eisen moeten banken meer kapitaal aanhouden, waardoor de druk op de kredietruimte toeneemt. Wat volgens Staal funest zou zijn, is een verdrievoudiging van de bankenbelasting. "Dát is desastreus, want elke euro die je in kapitaal moet stoppen kun je niet gebruiken voor kredietverstrekking en dat is ongeveer een factor 10 à 15.

MKB
Arnoud Boot (hoogleraar ondernemingsfinanciering en financiële markten aan de Universiteit van Amsterdam) benadrukt dat voor het MKB de diversiteit binnen de bancaire sector belangrijk is. MKB bedrijven kunnen niet gemakkelijk aandelen of obligaties in de kapitaalmarkt plaatsen om geld op te halen, wat voor grotere bedrijven wel een optie is.

“In Nederland raken we een combinatie van grote en kleine banken helemaal kwijt. We hebben meer spelers nodig, wat ook buitenlandse banken kunnen zijn”, vertelt Boot in het FD.

Veiligheid
Financieel woordvoerder Wouter Koolmees van D66 is het met Boele Staal eens dat de banken veel op hun bordje hebben liggen. Een bankentax klinkt rechtvaardig, maar zal averechts werken, denkt Koolmees. "Wij zijn groot voorstander van meer veiligheid voor banken. Dus dat de buffers voor de banken omhoog moeten, daar zijn we het helemaal mee eens."

Kredietkraan
"Vergeleken met andere landen hangen Nederlandse banken zo aan de kredietkraan van banken", zegt BNR-economieredacteur Paul Laseur.

Andere landen zoeken veel vaker naar alternatieve financieringsvormen volgens Laseur. "Ook de eigen groot aandeelhouder doet wel eens een diepe greep in de buidel om het bedrijf verder te financieren. Nederlandse bedrijven gaan vaak naar de bank voor een lening."

Financieel waterhoofd
Het is niet alleen een mentaliteitsprobleem van de bedrijven, maar ook van de banken. Laseur: "Nederland is topzwaar, heeft een soort financieel waterhoofd, als je kijkt naar die enorme bankensector in vergelijking met de omvang van de Nederlandse economie."

"Banken wilden in het verleden maar wat graag geld uitlenen. Dan konden ze ook meteen nog wat andere financiële producten slijten aan hun klanten. Dan leren bedrijven af om zelf op zoek te gaan naar geld. Het is een soort verslaving die je dan creëert. De banken zijn de dealers voor de bedrijven."


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen