Beurs14 apr '16 18:30Aangepast op 14 apr '16 19:14

Vier gestolen doeken Westfries Museum terecht

Auteur: Judith Laanen

Vier van de 24 schilderijen die in 2005 uit het Westfries Museum werden gestolen zijn teruggevonden. Dat meldt roofkunst-expert Arthur Brand aan BNR na berichtgeving in de Oekraïense media.

Detail van één van de teruggevonden doeken die in 2005 uit het Westfries Museum werden gestolen. Foto ANP
Detail van één van de teruggevonden doeken die in 2005 uit het Westfries Museum werden gestolen. Foto ANP

Aan het einde van de middag gaven het hoofd van de Oekraïense veiligheidsdienst en de minister van Buitenlandse Zaken, Pavlo Klimkin een persconferentie samen met de Nederlandse ambassadeur in Kiev, Kees Klompenhouwer. Daarin verscheen plots het schilderij 'Vrouw Wereld' van Jacob Waben, uit 1622, in beeld. Het zou één van de 4 schilderijen zijn die teruggevonden zijn door de Oekraïense autoriteiten.

 

De drie andere werken die zijn teruggevonden zijn:

- 'Het Keukenstuk' van Floris van Schooten;
- 'De Terugkeer van Jefta' van Jacob Waben;
- 'De Boerenbruiloft' van Hendrik Boogaard.

Dat laat directeur van het Westfries Museum Ad Geerdink weten. Buitenlandse Zaken stelde het museum op de hoogte van een persconferentie die in Oekraïne gegeven zou worden door de geheime dienst, zegt hij.

 

Staat van schilderijen onduidelijk
Het schilderij van Waben dat werd getoond op de persconferentie was in goede staat. Het is nog onduidelijk of de andere gevonden werken ook in goede staat zijn. Twee van de teruggevonden doeken zitten in een lijst, twee zijn opgerold.

'4 grootste topstukken terug'
Toeval of niet, het zijn de vier topstukken uit de collectie van het Westfries Museum, vertelt Geerdink."Ze stonden wel heel hoog op de lijst van werken die we misten." Geerdink noemt de doeken "zeer rijk, er staat heel veel op". Eén van de werken, 'Vrouw Wereld', is "curieus genoeg" een "waarschuwing tegen hebzucht en wereldijke genoegens", vertelt Geerdink. Volgens de directeur komen de werken snel terug naar Nederland, maar is nog niet bekend hoe snel ze weer in het museum hangen.

Andere werken wellicht in handen van Russische criminelen
Ook weet hij niet in welk circuit de schilderijen zijn teruggevonden. "Via ons eigen onderzoek waren we al wel een netwerk in de Oekraïne op het spoor. Op de persconferentie werd ook gezegd dat men er een hard hoofd in heeft of de rest nog opduikt, en dat de overige schilderijen waarschijnlijk in handen zijn van Russische criminelen.

Het is afwachten of de werken daaruit afkomstig zijn. "Als dat klopt is dit geen prettige boodschap, maar er zijn wel meer uitspraken gedaan die later niet bleken te kloppen", zegt Geerdink. "We hebben de allerbeste kunstspeurder, Arthur Brand, vanaf eerste begin ingeschakeld. Hij heeft heel goed eigen onderzoek gedaan naar wat er met de schilderijen gebeurd zou kunnen zijn. Dat bracht een aantal zaken aan het licht. De toekomst zal uitwijzen of hij het bij het juiste eind had."

'Schilderijen paar dagen voor referendum gevonden'
Ambassadeur Klompenhouwer wilde BNR niet te woord staan. Roofkunst-expert Arthur Brand, die namens het Westfries Museum een speurtocht naar de schilderijen is gestart, laat weten niet officieel te mogen reageren, maar laat wel weten dat hij erg blij is met de vondst. Brand zegt ook dat het moment waarop de schilderijen zijn opgedoken niet toevallig is: namelijk een paar dagen vóór het referendum. De schilderijen zouden als politiek pressiemiddel zijn ingezet. Maar waarom de autoriteiten niet eerder hiermee naar buiten zijn gekomen is onduidelijk.

Elf jaar geleden beroofd
Het museum in Hoorn werd elf jaar geleden beroofd van 24 schilderijen en 70 stuks zilverwerk. De collectie schilderijen had toen een waarde van zo'n 10 miljoen euro. Alle pogingen om de schilderijen terug te krijgen mislukten. Vorig jaar dook een werk op. Het zou in handen zijn van een Oekraïens vrijwilligersbataljon. De onderhandelingen liepen op niets uit. Wel bleek dat de roof gelinkt werd aan de hoogste politieke en diplomatieke kringen van Oekraïne.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen