Beurs5 nov '11 10:24Aangepast op 6 nov '11 18:37

ZZP'ers in Nederland

Auteur: Pieter van den Akker

Het aantal ZZP'ers in Nederland stijgt sterk en betrokken partijen vinden dat vooral een positieve ontwikkeling, zo blijkt uit een rondgang van BNR.

Dat steeds meer Nederlanders zich als zelfstandige inschrijven, blijkt uit cijfers over de jaren 2006-2011, die de Kamer van Koophandel aan BNR heeft verstrekt. 

Op de eerste plaats valt op dat dit jaar in 10 van de 11 sectoren, waarin de KvK ZZP'ers onderverdeelt, meer ZZP'ers zijn gestart dan vorig jaar. Alleen in de sector Financiën hebben zich in 2011 minder zelfstandigen aangemeld dan in 2010.

Stijgend
Schreven zich in 2010 in totaal nog 52.290 ZZP'ers in, dit jaar waren dat er 60.760. Dat betekent een stijging van ruim 16 procent. 

Een tweede opvallende conclusie valt te trekken uit de vergelijking tussen de cijfers van 2011 en die van 2008, het jaar waarin de kredietcrisis uitbrak. In alle sectoren (de bouw uitgezonderd) zijn dit jaar meer starters begonnen dan drie jaar geleden.

Alleen maar positief?
BNR legde deze bevindingen voor aan verschillende betrokken partijen. Centraal stond de vraag: Is de toename van het aantal ZZP'ers alleen maar gunstig of is dit een logisch gevolg van de crisis en gedwongen ontslagen en schuilt er een wereld van verborgen werkloosheid achter?

Volgens Linde Gonggrijp, directeur van FNV Zelfstandigen, is het niet vanzelfsprekend dat economische tegenwind leidt tot meer zelfstandigen. "In 2007, toen alles nog "booming" was, kwamen er ook veel zelfstandigen bij. We moeten af van het idee dat de arbeidsmarkt alleen uit werkgevers en werknemers bestaat. Zelfstandigen vormen de derde partij."

Ze gaat verder: "Meer ZZP'ers is hoe dan ook een positieve ontwikkeling. Het creeërt werk. Negentig procent van beginnende ondernemers doet dat vanuit overtuiging. Slechts een klein deel vanuit ontslag. Zelfstandigen zijn de voortrekkers van de economie."

Probleem
Gonggrijp plaatst nog wel een kanttekening. In lang niet alle gevallen hebben zelfstandigen zaken als een pensioenregeling en een arbeidsongeschiktheidsregeling goed geregeld, constateert ze.

"Dat probleem moeten we in Nederland zo snel mogelijk aanpakken, anders krijgen we over een paar jaar echt problemen. Als oplossing kan je bijvoorbeeld denken aan een basisverzekering voor iedereen die werkt. Ongeacht of je nu zelfstandig of in loondienst werkt."

Peter Feld: directeur divisie Techniek Randstad Nederland: "Een baan voor het leven bestaat steeds minder. Jonge mensen en vaklieden maken de bewuste keuze om te gaan ondernemen. Voor een ander, kleiner, deel geldt dat ze uit het arbeidsproces zijn geraakt en is het daarom lastig solliciteren. Voor hun is zelfstandig ondernemen "the second best"."

Ook Feld vindt de ontwikkeling van meer ZZP'ers een gunstige. En bovendien broodnodig, vult hij aan. "Vergeet niet dat er een schaarste aan vaklieden aankomt. Over een paar jaar komt er een golf van pensioengangers en die moeten worden vervangen door vaklui."

Pieter Gautier, hoogleraar economie aan de VU in Amsterdam, zou graag zien dat de ontslagbescherming wordt versoepeld. Hij licht toe: "Bedrijven zijn huiverig vaste contracten te geven. Er zijn minder vaste banen omdat bedrijven weten dat het lastig is om mensen te ontslaan."

Als bedrijven gemakkelijker afscheid kunnen nemen van hun werknemers, is het gevolg dat je het kaf van het koren scheidt. De rasondernemer blijft ondernemen en de anderen gaan (weer) in loondienst, redeneert Gautier.

Lagere productiviteit
Hij vervolgt: "Nu is het zo dat veel ZZP'ers zich veel met aquisitie en heronderhandelen met bestaande contacten bezighouden in plaats van met nieuwe projecten. In Nederland hebben we weliswaar veel ZZP'ers, maar hun productiviteit ligt lager dan bijvoorbeeld in Duitsland en de VS. Máár: alles is beter dan werkloos."

Mireille Muller, persvoorlichter van de Kamer van Koophandel: "Het is een beetje dubbel. Enerzijds zie je gedwongen ontslagen bij organisaties, maar anderzijds zie je een minstens zo grote groep rasondernemers. Echte ondernemers, die zich door geen enkele crisis laten tegenhouden. Ondernemers die geen baas boven zich dulden."

"Zij hebben veel ervaring opgedaan en komen in actie. Het is mooi om te zien dat ze legio mogelijkheden zien. Het zijn doorgaans mensen die zich ontzettend goed hebben voorbereid op het ondernemen."

Gerelateerde artikelen