Beurs10 dec '12 16:42Aangepast op 10 dec '12 18:34

Kabinet kan niet wachten tot het maart is

Auteur: Thijs Baas

Het kabinet kan niet achteroverleunen en tot maart volgend jaar wachten op nieuwe ramingen van het Centraal Planbureau.

Dat zegt D66-Kamerlid Wouter Koolmees. De sombere prognoses van De Nederlandsche Bank over de economie moeten Rutte in beweging zetten. "Een juiste reactie zou zijn om heel snel met elkaar te kijken hoe we de komende jaren met elkaar door moeten komen."

Begrotingsregels
De Nederlandse economie krimpt volgens DNB dit jaar met 1 procent, volgend jaar met 0,6 procent. Bovendien loopt de werkloosheid verder op en zal het Nederland niet lukken in 2013 en 2014 aan de Europese begrotingsregels te voldoen. Alle stimulansen voor de economie zijn volgens directeur Job Swank van DNB weggevallen.

De consumptie en investeringen blijven dalen, net als de uitgaven van de overheid. De grote economische problemen in de eurozone zorgen ervoor dat de export nauwelijks toeneemt. Het Centraal Planbureau (CPB), dat vooralsnog uitgaat van een krimp van 0,5 procent in 2012 en een groei van 0,75 procent in 2013, komt in maart met nieuwe voorspellingen.

Aan de slag
Maar volgens Koolmees kan het kabinet niet zo lang wachten met het maken van plannen. "Mijn oproep aan het kabinet is: ga nu bij elkaar zitten en ga op korte termijn helderheid geven over de onderwerpen waar nog altijd veel wantrouwen en onzekerheid over is, zoals pensioenen en woningcorporaties. En de eurocrisis is een onzekerheidsfactor boven onze economie."

Maar reden voor paniek zijn de cijfers niet, volgens Koolmees. "Die ramingen zijn slecht, maar we weten al lang dat de overheidsfinanciën van onze economie er slecht voor staan. Je leest in de analyse van De Nederlandsche Bank dat burgers geen geld willen uitgeven, dat bedrijven geen geld willen investeren ook al hebben ze veel geld, alleen maar omdat er grote onzekerheid is over de toekomst."

Snel aan de slag
Hoogleraar Financiële economie Sylvester Eijffinger van de Universiteit van Tilburg is het met Koolmees eens dat de DNB-cijfers niet tot paniek moeten leiden, maar wel degelijk de urgentie voor het kabinet aangeven om snel aan de slag te gaan. "Het was te verwachten, want vorige week kwamen er al alarmerende berichten van de Bundesbank. Dat het zo fors is valt mij ook tegen."

Het kabinet hoeft volgens de begrotingssystematiek niet meteen te reageren, bevestigt Eijffinger. "Maar voor de voorjaarsnota moet het kabinet zijn knopen tellen en overgaan tot veel forsere maatregelen. Bezuinigingen werpen hun schaduw altijd vooruit."

Afspraken regeerakkoord
De cijfers bevestigen het beeld dat we om ons heen ook zien, erkent PvdA-Kamerlid John Kerstens. Maar een directe aanleiding om de onderhandelingen over het regeerakkoord nog eens over te doen ziet hij niet. "Het kabinet heeft ervoor gekozen om een aantal heldere keuzes te maken en ik denk dat het nu zaak is om koersvast te zijn en vooral te kijken naar de CPB-cijfers in het voorjaar."

"Ik denk dat er dan een nieuwe situatie aanbreekt en we dan naar bevind van zaken moeten handelen op basis van de afspraken in het regeerakkoord." In de tekst van het akkoord staan geen 'what if'-scenario's, zegt Kerstens. "Dan zijn we een stuk verder op streek in het overleg met sociale partners over de hervorming van de arbeidsmarkt en de invulling van de woonparagraaf in het regeerakkoord."

Maar daar zit volgens financieel commentator Peter Verhaar meteen een addertje onder het gras. "Als ik heel cynisch mag zijn: wachten op begin volgend jaar betekent dat je het waarschijnlijk zeer gunstige vierde kwartaal in de woningmarkt meeneemt, want iedereen probeert nog snel een huis te kopen om gebruik te maken van de hypotheekrenteaftrek." Met het risico, meent Verhaar, dat het rond maart allemaal op het oog nog wel meevalt.

Wachten op CPB
De VVD vindt het ook nog te vroeg voor een nieuwe bezuinigingsronde. De regeringspartij pleit ervoor nu niet in paniek te raken en in maart de cijfers van het CPB als richtsnoer te gebruiken. "Dat is het moment om de balans op te maken'', zegt Tweede Kamerlid Mark Harbers.

Volgens Harbers tonen de DNB-cijfers aan dat "we nog altijd in zwaar weer zitten. De VVD vindt het daarom noodzakelijk dat het kabinet doorgaat met het op orde brengen van de overheidsfinanciën en met hervormingen om Nederland sterker uit de crisis te laten komen. Het is nu even afwachten hoe de economie zich de komende maanden ontwikkelt.''


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen