Beurs20 mrt '13 13:45Aangepast op 20 mrt '13 23:34

Gezocht: paar miljard, om Europese lening aan te vullen

Auteur: Thijs Baas

De Cypriotische minister van Financiën Michaelis Sarris is in Moskou om beweging te krijgen in de impasse rond het EU-reddingplan voor Cyprus. Zal een deal met Rusland een gevaar vormen voor het EU-lidmaatschap?

Meer geld en minder rente over langer lopende leningen. In ruil daarvoor wil Rusland meeprofiteren van Cypriotische gasopbrengsten. Dat lijkt de inzet van Russisch-Cypriotische gesprekken in Moskou.

Deal
Wat de gesprekken in Rusland precies hebben opgeleverd kan Cyprus-correspondent Leonora Cok nog niet zeggen. "Sarris is ernaartoe gegaan om geld te vragen, maar ook om garanties te krijgen dat Russische beleggers en zakenmensen hun geld niet terugtrekken, want dat zou desastreus zijn."

Wat er nu naar voren gekomen is, is dat Rusland toegezegd heeft dat dat niet zal gebeuren, in ruil voor een garantie dat ook rekeninghouders van boven de 100.000 euro gecompenseerd worden in aandelen van de bank, én in aandelen in de toekomstige gasopbrengst. Daarnaast is hem gevraagd om 5 miljard extra krediet. De bestaande lening van 2,5 miljard euro moet dan worden uitgesmeerd naar 2020 en daar moet een lagere rente voor worden gerekend. Morgen wordt er verder onderhandeld.

Ook de minister van Handel is naar Moskou afgereisd, onder het mom van een toeristenbeurs. Maar waarschijnlijker is dat hij mee zal praten over de gasvondsten voor de kust van Cyprus en een aandeel van Gazprom daarin, zegt Cok.

Risicovol?
Volgens de Tilburgse hoogleraar economie Johan Graafland zou een deal met Rusland wel eens verregaande gevolgen kunnen hebben. "Cyprus komt dan onder de invloedsfeer van Rusland en dat betekent toch dat het een risico gaat vormen voor de lidmaatschap van de Europese Unie en de eurozone."

Volgens Ulko Jonker, FD-correspondent in Brussel, loopt het niet zo'n vaart. "Cyprus kan er niet zomaar uitgezet worden. Maar ze kunnen wel in een positie terechtkomen dat het onhoudbaar is voor ze. Als je kijt naar hoe Duitsland zich opstelt, zij zijn bereid om te bluffen en zeggen dat ze willen helpen, maar wel op hun manier. Als het echt onhoudbaar wordt, zal Cyprus voor de keuze worden gesteld om de eurozone te verlaten." 

Jonker zegt op BNR dat een dergelijke deal met Rusland niet tot stand zal komen. "Ik verwacht niet dat Moskou ineens 6 miljard overmaakt. Rusland zal niet zo'n overheersende positie krijgen. Maar mocht dat wel gebeuren, kan Duitsland dat niet tegenhouden." Hubert Smeets, buitenlandcommentator NRC en oud-correspondent in Rusland, denkt wel dat Rusland bereid is verder te gaan, dan voor Europa acceptabel is. "De Russische politiek, zeker na de terugkomst van president Poetin, is erop gedreven om een breekijzer in de Europese Unie en in de eurozone te zetten. Als dat lukt door te investeren op Cyprus, dan zullen ze het niet laten."

Niet slapen
President Nicos Anastasiades overlegde woensdagavond met zijn adviseurs over een nieuw plan om de financiële ineenstorting van de eilandstaat te voorkomen. "Vannacht zullen we niet slapen, we zullen een oplossing vinden. We zijn dat aan toekomstige generaties verschuldigd'', zei vicevoorzitter Averoff Neofytou van de partij van de president na overleg met Anastasiades.

De banken op Cyprus blijven ook donderdag en vrijdag dicht. Dat heeft de centrale bank woensdag laten weten. Omdat het maandag op het eiland een nationale feestdag is, zullen de banken op zijn vroegst dinsdag weer opengaan.

De banken zijn deze week nog niet open geweest. De regering wilde zo een stormloop van spaarrekeninghouders voorkomen. Volgens het dinsdag afgewezen reddingsplan voor Cyprus zouden ook rekeninghouders met minder dan 100.000 euro aan spaargeld mee moeten betalen aan het voorkomen van de financiële ondergang van Cyprus. Rekeninghouders kunnen wel kleine bedragen pinnen.

Problematisch
Hoe langer het duurt, hoe problematischer het wordt, want de schulden lopen op. Volgens economieredacteur René de Monchy ligt de bal dan ook nadrukkelijk bij Cyprus. "Ik denk dat men denkt: Cyprus is een geïsoleerd geval, de oplossingen daar zullen niet op de rest van Europa van toepassing zijn, dus de rest van Europa heeft zo zijn eigen manier om landen te redden."

Achter de schermen voert eurogroep-voorzitter Jeroen Dijsselbloem inmiddels de nodige gesprekken met zijn collega-ministers, erkent hij tegenover parlementair verslaggever Hans Verbeek. "De boodschap blijft hetzelfde. Het aanbod met de voorwaarden vanuit de eurozone richting Cyprus staat. Het initiatief ligt bij Cyprus en alle contacten bevestigen dat de randvoorwaarden onverminderd zijn en dat het aanbod blijft staan. Men zal zelf met een alternatief  moeten komen dat wel voldoet aan de voorwaarden. Het risico van de banken ligt echt bij Cyprus. Hoe langer het duurt, hoe riskanter het is voor de bankensector."

Eurorie
Een dag na het afwijzen van het Europese reddingsplan is in Cyprus sprake van een euforische stemming, zegt Leonora Cok. "Ze zijn enorm trots op zichzelf dat ze de eurolanden getrotseerd hebben. Het patriottisme wordt enorm aangewakkerd. Cyprus is een land met een bijzondere geschiedenis. Het is een beetje in de Grieks-Cypriotische ziel. Als je ze in de hoek drukt zeggen ze: Europa kan de pot op, we lossen het zelf wel op."

Daarnaast noemt Cok een heel interessant voorstel van de Aartsbisschop, die alle bezittingen beschikbaar wil stellen voor de bewoners van het land, waarmee ze hun eigen land kunnen redden.

Bankensector
De Duitse bondskanselier Angela Merkel vindt dat de financiële reddingsoperatie voor Cyprus moet worden meegefinancierd door de bankensector in het land. Ze betreurt de verwerping van het plan voor de financiële reddingsoperatie door het parlement, maar kan niet anders dan het accepteren. De bal ligt wat haar betreft bij de Cypriotische regering, die met suggesties moet komen richting vertegenwoordigers van Europa en het IMF over de mogelijkheden om steun voor de financiële sector te krijgen.

Reddingsplan
Dinsdagavond sprak het Cypriotische parlement zich officieel uit tegen het reddingsplan waarover de 17 ministers van Financiën vrijdagavond een akkoord bereikten. Het voorstel om alle spaarrekeninghouders mee te laten betalen aan de redding, bleek onacceptabel voor het parlement.

Binnen de Europese Commissie bestonden overigens wel degelijk bedenkingen over enkele voorwaarden van het reddingsplan, meldt een woordvoerder van het dagelijks bestuur van de EU. Toch werd het akkoord over de noodsteun uiteindelijk unaniem gesloten. Hij wil niet melden of de omstreden eenmalige heffing op het spaargeld het twistpunt was.

"Er waren onderdelen die niet onze voorkeur hadden." Toch werd het pakket uiteindelijk gesteund 'omdat het alternatief risicovoller en minder onderstuenend zou zijn voor de Cypriotische economie'.

Rusland
Ook tot een financiële deal met Rusland kwam het vooralsnog niet, meldde minister van Financiën Michaelis Sarris eerder vandaag. De Cyprioten hopen op verlenging van een Russische lening van 2,5 miljard euro, tot na 2016, maar een gesprek met zijn Russische collega Anton Siluanov leverde nog weinig op. "We hebben een eerlijk gesprek gehad, waarin we alle moeilijkheden hebben benoemd."

Econoom Carsten Brzeski van ING betwijfelt of een deal met Rusland de eurolanden überhaupt zover krijgt om met de gereserveerde 10 miljard euro over de brug te komen. Hij wijst erop dat de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble het economisch model van Cyprus failliet heeft verklaard en aandringt op hervormingen.

Versoepeling
De kans op een verdere versoepeling van de Europese voorwaarden voor financiële steun ligt volgens Brzeski al helemaal niet voor de hand. "Eerder in de eurocrisis overblufte Griekenland Angela Merkel en aar dreiging dat de Grieken uit de euro zouden worden gezet. Het lijkt erop dat de buren van Griekenland nu denken dat ze hetzelfde kunnen doen."

Maar daar zouden ze volgens de ING-econoom wel eens naast kunnen zitten.

Gerelateerde artikelen