Beurs5 feb '13 14:20Aangepast op 5 feb '13 17:04

'Onderzoeken of Europa S&P kan aanklagen'

Auteur: Anne-Greet Haars

Europa moet onderzoeken of er een procedure gestart kan worden tegen kredietbeoordelaar Standard & Poor's. Dat stelt Europarlementariër Saïd El Khadraoui van de Vlaamse sociaal democraten (SP.A).

De Amerikaanse overheid kondigde gisteren aan dat S&P wordt aangeklaagd wegens het verkeerd beoordelen van hypotheekproducten in de jaren voorafgaand aan de financiële crisis van 2008.

Aansprakelijk stellen
El Khadraoui stelt dinsdag op BNR dat er fictief zou moeten worden onderzocht wat het op kan leveren om ook in Europa een procedure te starten. "Het is duidelijk dat de kredietbeoordelaars zware fouten hebben gemaakt die ons veel hebben gekost. Gelukkig hebben we nieuwe wetten gemaakt die dat in de toekomst moeilijker maken. Maar laten we toch eens kijken of ze ook aansprakelijk gesteld kunnen worden voor de fouten in het verleden."

"Het is heel interessant dat de VS actie gaat ondernemen en ik ben benieuwd of Europa kan volgen. Daarom vind ik dat Europese Commissie het eens moet bekijken."

Nieuwe wetgeving
El Khadraoui weet niet of hij hier genoeg steun voor zal krijgen. "Gelukkig hebben we niet stilgezeten. Vorige maand nog hebben we nieuwe wetgeving gemaakt die er voor zorgt dat kredietbeoordelaars in de toekomst aansprakelijk gesteld kunnen worden voor de fouten die ze maken."

Belangenverstrengeling
El Khadraoui vind dat deze stap waarschijnlijk eerder had moeten worden genomen. "Er is een groot vermoeden van belangenverstrengeling. Vaak worden er ook producten beoordeeld die ze zelf ontwikkeld hebben. En onder hun aandeelhouders zit een aantal bedrijven en instellingen die ze ook beoordelen en dat zijn zaken die niet kunnen."

"Men ging er altijd van uit dat er geen rechtelijke basis was om ze aan te klagen. Ik ben de VS dankbaar dat ze het aangedurfd hebben om het te testen voor de rechter. En ik vind dat Europa die toets ook moet doen", aldus El Khadraoui.

Belangrijke rol voor kredietbeoordelaars
Mattias Haentjens, hoogleraar financieel recht aan de Universiteit van Leiden, denkt dat beoordelaars een belangrijke rol hebben gespeeld bij het ontstaan van de kredietcrisis. "Niet alleen in de kredietcrisis, maar ook daar voor. De kredietbeoordelaars spelen een essentiële rol in het beoordelen van verschillende producten en in hoeverre beleggers erop kunnen vertrouwen dat zij krijgen waar zij denken dat ze recht op hebben."

Volgens Haentjens past het niet goed bij het Europees recht dat ook hier een zaak tegen de kredietbeoordelaars wordt begonnen. "Ik denk dat je goed moet realiseren dat in Europa een heel ander systeem geldt dan in Amerika. Ik lees in de Wallstreet Journal dat die zaak die de Amerikaanse overheid nu wil beginnen tegen Standard & Poor’s een ‘civil case’ is. Dus een civielrechtelijke aansprakelijkheidprocedure. In Europa is dat heel ongebruikelijk dat een overheid zo’n soort zaak aanhangig maken. Dat is nu al het geval. De Europese overheid kan al boetes opleggen aan kredietbeoordelaars. Dat is al geldend Europees recht. Maar in ons systeem past niet goed dat een overheid ook een dergelijke zaak begint."

Dat uitdelen van boetes is overigens niet aan de Europese Commissie maar aan de European Securities Market Authority, legt Haentjens uit. "Het is dus niet de Europese Commissie zelf, maar een bepaalde commissie op Europees niveau die deze boetes kan uitdelen. Ik moet zeggen. Afgelopen jaren, naar aanleiding van de kredietcrisis, zijn de regels ten aanzien van mogelijkheden om die boetes op te leggen ook steeds meer aangescherpt. Er zijn wel meer mogelijkheden voor de ESMA om boetes op te leggen."

Te mooie waardering
Standard & Poor's zou beleggingshypotheken een te mooie waardering hebben gegeven. Daardoor werden beleggers misleid, wat in 2008 leidde tot de hypotheekcrisis. Met de aanklacht moet meer duidelijkheid komen over de verantwoordelijkheid van Standard & Poor's en andere kredietbeoordelaars.

Amerika-correspondent Reinout van Wagtendonk legt uit dat veel mensen actie van de overheid eisen, omdat bankiers zoveel dingen fout hebben gedaan. Sommigen eisen zelfs strafrechtelijke vervolgingen, maar daar komt het niet van. "Dat wil zeggen dat er kennelijk ook niet genoeg bewijs voor is."

Volgens Van Wagtendonk zijn S&P en het Amerikaanse ministerie van Justitie al zeker drie jaar aan het onderhandelen geweest over de situatie en of S&P niet een schikking wilde treffen. "De Amerikaanse overheid wilde meer dan een miljard dollar aan schadevergoeding van S&P loskrijgen en wilde ook dat kredietbeoordelaars toe zouden geven dat ze fout zijn geweest. En dat ze frauduleus hebben gehandeld bij het beoordelen van die hypotheekwaardigheid van die derivaten. Dat wilde S&P niet. Misschien 100 miljoen dollar. Maar in vergelijking met de gigantische economische schade die is aangericht tijdens deze crisis vallen die bedragen ook nog in het niet."


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen