Beurs4 jun '13 06:51

Wat voor spoken doemen er op als de rente stijgt?

Auteur: Pieter van den Akker

De Amerikaanse economie begint weer op volle toeren te draaien en ook in de eurozone verwacht de ECB heel voorzichtig een herstel. Maar de weg naar economische voorspoed is niet zonder gevaren. De wereldeconomie is inmiddels gewend aan historisch lage rente's. En daar zit een gevaar, want dat rente kan niet altijd laag blijven.

"Ik heb de rente in kaart gebracht vanaf 1540. We zitten nu echt op het laagste niveau ooit", zegt Martien van Winden, beheerder bij beleggingsfonds Hoofbosch en economisch historicus.

Het zijn dus historische tijden. Nog nóóit was de kapitaalmarktrente voor Nederland zo laag. Van Winden: "Het gemiddelde van de Nederlandse rente is door de eeuwen heen zo'n 3-4 procent. Dat is ook de reden dat de rekenrente op 3-4 procent is gehouden, het is een beetje een natuurlijk gemiddelde voor Nederland. Daar zitten we nu fors onder."

Spoken doemen op
Want de rente voor een tienjaarslening voor Nederland ligt op dit moment zo rond de 1,8 procent. Maar dat kan wel eens veranderen. In de VS zorgen de economische stimulatiepakketten ervoor dat de economische motor weer begint te draaien. Er doemen daardoor nieuwe spoken op, zo zegt Sylvester Eijffinger, hoogleraar financiele economie van de Universiteit Tilburg.

"Je ziet dat de inflatieverwachtingen in de VS langzaam oplopen door de enorme overliquiditeit die door de Fed in het systeem is gepompt. Je ziet dat mensen zich daar niet alleen zorgen maken over hoge inflatie, maar ook over hoge kapitaalmarktrentes. Dat kan voor je balansen en je portefeuilleposities natuurlijk enorm uitmaken."

Broek scheuren
De Bank for International Settlements - zeg maar de bank voor centrale banken - waarschuwt voor deze stijgende rentelast. Die zou een bedreiging zijn voor bedrijven en overheden. Eijffinger: "Die hebben zich dus ingesteld op die lage rentes en hebben dus ook lang posities ingenomen op basis daarvan. Ze zullen er dus achterkomen dat ze dat verkeerd hebben ingeschat en dat de renterisico's niet afgedekt zijn. En dan, ja, dan scheur je je broek."

Maar economisch historicus Van Winden vindt die redenering wel érg kort door de bocht. "Analisten gooien die obligatiemarkt op één hoop. Dan kijken ze naar Amerika en zeggen ze dat er economisch herstel is en dat de inflatie misschien wel op gaat lopen. Dan trekken ze het lijntje door naar Europa en komen ze tot de heel eenvoudige conclusie dat in Europa hetzelfde gaat gebeuren. De economie in Europa staat er extreem belabberd voor."

Flinke domper
Een rentestijging is dus nog wel eventjes weg, maar een slimme meid is op haar toekomst voorbereid. En dat geldt dus misschien ook wel voor bedrijven. Anders zou het wel eens een flinke domper op het economisch herstel kunnen zijn. "Heel lang worden inflatierisico's, en dus ook renterisico's, genegeerd, hoewel de fundamentele ontwikkelingen duidelijk zijn", zegt Sylvester Eijffinger."'En dan opeens slaat de zaak om en ziet men inflatie- en renterisico's als een groot probleem. Dan wil iedereen naar dezelfde uitgang en dan kan het niet meer."

Afhankelijk dus van wat úw glazen bol zegt over wanneer de rente gaat stijgen, is het misschien goed eens te kijken naar hoe een hogere rente uw portemonnee of bedrijf kan raken.

Gerelateerde artikelen