Beurs6 sep '12 13:30Aangepast op 6 sep '12 16:52

Geen verrassing van Bank of England

Auteur: Marjan van den Berg

De Europese Centrale Bank grijpt "binnen haar mandaat" in op de obligatiemarkt. Dat heeft ECB-president Draghi laten weten.

De ECB gaat zoals verwacht onder voorwaarden staatspapier opkopen op de secundaire markt. Draghi benadrukte dat de ECB binnen zijn mandaat zal blijven.

Draghi zei dat landen die van die mogelijkheid gebruik willen maken, wel aan strikte voorwaarden moeten voldoen. Zo moeten zij hulp vragen aan en voldoen aan de eisen van de Europese noodfondsen EFSF en ESM.

'Gesteriliseerd'
De aankopen die de ECB doet, zullen volgens Draghi volledig worden 'gesteriliseerd'. Dat wil zeggen dat de ECB voor een bedrag gelijk aan de waarde van de opgekochte leningen, geld uit de markt haalt. Zo wordt voorkomen dat de aankopen leiden tot een toename van de geldhoeveelheid en een waardedaling van de euro.

'Duitsers wantrouwen Draghi'
In Duitsland is met 'ingehouden adem' uitgekeken naar de aankondiging van Draghi, vertelt BNR-correspondent Derk Marseille. "Het 'ohne limit' - het zonder beperking - opkopen van schuldpapier van Zuid-Europese landen vormt op alle websites, op televisie en op de radio de headlines. Daar overheen komt nog een peiling die fijntjes aan het nieuws wordt toegevoegd: de helft van de Duitsers wantrouwt Draghi. Al met al wordt er met gefronste wenkbrauwen naar gekeken."

De president van de Bundesbank Weidmann is tegenstander van het hervatten van het opkoopprogramma van de ECB. Waarom de Duitsers zo tegen zijn? Marseille: "Duitsland is natuurlijk een heel belangrijk land in de Europese Unie, de motor van dit gebied. Maar ze moeten wel in het bestuur van de ECB met verschillende belangen rekening houden."

Onafhankelijkheid
Hij legt uit: "Weidmann is een van de 22. Je hebt de 5 directeuren en daar omheen de 17 voorzitters van de centrale bank die naar Frankfurt komen om te vergaderen zoals vandaag gebeurde. Waar het nu om gaat is: gaat de ECB inderdaad onbeperkt geld uitlenen? De Duitsers zijn er zo op tegen, omdat ze bang zijn dat het onafhankelijke karakter van de ECB verdwijnt als ze zich direct gaan bemoeien met politieke beslissingen. Bovendien zegt Weidmann dat het gewoonweg tegen de vastgelegde verdragen."

Weinig details
De details en voorwaarden van het beoogde opkoopprogramma zijn nog steeds onduidelijk. "Draghi heeft weinig verrassends gezegd en geen details gegeven'', zei econoom Sylvester Eijffinger van de universiteit van Tilburg eerder op de dag.

Eijffinger merkte op dat Draghi, die al eerder had gezegd dat de ECB binnen zijn mandaat kon interveniëren op de obligatiemarkt, niets heeft laten weten over de manier waarop deze interventies plaats kunnen vinden. Zo bleef de vraag hoe het effect van het opkopen van obligaties op de geldmarkt ongedaan zal worden gemaakt (het 'steriliseren') onbeantwoord.

Ook ging Draghi niet in op de vraag of de ECB obligaties zal opkopen in samenwerking met de noodfondsen EFSF en ESM of als geheel zelfstandige entiteit.

Ivo Arnold, hoogleraar monetaire economie aan de Universiteit Nyenrode, spreekt desondanks van "een heel belangrijke stap", al zullen de betreffende landen in Zuid-Europa niet blij zijn met de voorwaarden. "De ECB gaat pas ingrijpen als de landen eerst steun aanvragen via de noodfondsen. Dat betekent dat er toch toezicht op die landen komt en dat ze zich moeten onderwerpen aan de discipline over hun begrotingsbeleid en hervormingen. Dat is nog steeds een heel grote stap voor die landen om te maken."

Knot
Twee dagen geleden meldde het Financieele Dagblad dat de president van De Nederlandsche Bank, Klaas Knot, niet meer tegen het opkopen van schuldpapier van Italië en Spanje was, mits hierbij de eis wordt gesteld dat zij verder hervormen. Daarmee stond de president van de Duitse Centrale Bank, Jens Weidman, helemaal alleen in zijn verzet tegen het opkopen van staatsobligaties van Zuid-Europese landen door de Europese Centrale Bank.

Velen zien het opkopen van staatstpapier als noodzakelijk om de hoge rentes die Spanje en Italië betalen op leningen, omlaag te brengen.

Rente
De ECB houdt de herfinancieringsrente op 0,75 procent. Beleggers hoopten op een verlaging. Ook de Britse centrale bank liet de rente ongewijzigd.

Een renteverlaging had de kwakkelende economie in de eurozone een impuls kunnen geven, doordat de leenkosten zouden zijn gedaald. Keerzijde van een lagere rente is dat de inflatie kan oplopen. Dat wil de ECB juist voorkomen. De gemiddelde inflatie in de eurolanden steeg in augustus tot 2,6 procent, tegen 2,4 procent in juli. De norm van de ECB ligt net onder de 2 procent.

Britten
De Bank of England ziet nog geen aanleiding zijn monetaire beleid aan te passen. Dat hadden economen ook verwacht. De Britse centrale bank laat de herfinancieringsrente op 0,5 procent en handhaaft het bedrag waarvoor staatspapier wordt opgekocht om de economie te stimuleren.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen