Beurs8 dec '16 13:01

'Ze zijn niet voor niets bestúúrder geworden'

Auteur: Jeroen Stans

Bestuurders van beursgenoteerde bedrijven moeten de maatschappelijke verantwoordelijkheid waar ze prat op gaan eens gaan waarmaken. Ze hadden in het verleden wat vaker afstand moeten doen van hoge beloningen en nu laten zien dat ze een rolmodel zijn. Dat zegt Jaap van Manen, de voorzitter van de Monitoring Commissie Corporate Governance Code tegen BNR.

Jaap van Manen, voorzitter van de Monitoring Commissie Corporate Governance Code. Foto: ANP
Jaap van Manen, voorzitter van de Monitoring Commissie Corporate Governance Code. Foto: ANP

Zijn commissie heeft de code voor goed bestuur herzien en vandaag gepresenteerd. Het gaat om een geactualiseerde versie van de zogenoemde Code Tabaksblat uit 2003. Ondanks felle kritiek van minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) komt er geen bonusplafond, maar beursgenoteerde bedrijven moeten wel verantwoording gaan afleggen over hun beloningen. Dijsselbloem pleitte er onlangs nog voor om bonussen te maximeren tot twintig procent van het jaarsalaris.

De code was volgens Van Manen aan veranderingen toe, omdat er de afgelopen jaren bij de ongeveer honderd beursfondsen in Nederland 'een paar incidenten' zijn geweest. ‘Bankencrisis, woekerpolissen, corruptie en fraudes.’ Van Manen: ‘De gemeenschappelijke noemer van dat probleem was dat er op korte termijn winst werd gemaakt, waarvoor later rekeningen werden gepresenteerd. Dat is een belangrijk governance-vraagstuk.’

Maar met de nieuwe code is niet opeens alles beter, zo waarschuwt hij: ‘Er zijn altijd incidenten. Wij beloven niet dat die incidenten zijn uitgeschakeld, dat zou ook wel een hele grote belofte zijn.’

Waar altijd ophef over ontstaat is beloningen. Neem NXP, waar de topman met bijna 400 miljoen euro de deur uitloopt. Zorgt deze code ervoor dat die excessen eruit gaan?
‘Deze code zorgt er niet voor dat excessen eruit gaan. Deze code kan er wel voor zorgen dat bestuurders er niet omheen kunnen om te adresseren wat de maatschappelijke verantwoordelijkheid is, ook als het gaat om topbeloningen.’

Is dat nu beter geregeld dan in de vorige, wat is dan het verschil?
‘Het was niet fout geregeld in de vorige. Maar in de afgelopen decennia hebben we een situatie gekregen, denkend vanuit de homo economicus, er moet over beloningen onderhandeld worden. We geven de bestuurder de ruimte om te onderhandelen over een zo hoog mogelijk loon en de commissarissen moeten dan namens de aandeelhouders en de vennootschap ook stevig onderhandelen. Dat onderhandelen heeft gewoon alleen al door hoe het op de markt werkt niet goed uit gepakt. Wij denken dat bestuurders weer hun verantwoordelijkheid gaan nemen, wat ze dertig jaar geleden ook deden, gewoon er zélf over praten en er zélf over nadenken……’

…..Want ze zijn niet voor niets bestuurder geworden?
‘Ze zijn niet voor niets bestuurder geworden. En als je op de universiteit een evenement organiseert met een topbestuurder, dan zijn de collegezalen te klein. En hoe komt dat? Omdat dat terecht rolmodellen zijn in de samenleving. Het zijn mensen die claimen dat ze maatschappelijke verantwoordelijkheid hebben. Nu hopen wij als Commissie dat die maatschappelijke verantwoordelijkheid ook gevolgen kan hebben voor het gesprek over de beloningen.’

U zegt je beloningsdiscussies juist ook intern moet voeren. Daar ligt dus die rol voor bestuurders, die moeten daar knopen over doorhakken. Hebben zij zich er dan de afgelopen decennia te makkelijk vanaf gemaakt?
‘Nou, ik wou dat sommige bestuurders zich wat makkelijker van hun beloning hadden afgemaakt. Dan hadden we misschien het probleem niet gehad. Maar ik denk dat het gewoon goed is dat bestuurders nu zelf aangeven, in het openbaar, dat ze soms vinden dat het met die beloningen soms niet goed gaat. En ik denk dat het goed is dat dat gesprek nu binnenskamers wordt voortgezet.’

En dan ontstaat er meer transparantie over die beloningen? Over wat de top krijgt, maar ook wat de rest van het bedrijf krijgt?
‘Ja, dat is heel duidelijk. Er moet uiteraard worden aangegeven hoe die beloningsverhoudingen liggen. En ook in wijzigingen daarin. Daar hebben veel bedrijven al een voorschot op genomen. Zonder transparantie kun je dit niet doen. Bij een beursfonds moet je gewoon volstrekt transparant zijn. Maar het blijft evengoed de verantwoordelijkheid van ieder individu en de verantwoordelijkheid in de bestuurskamer om de echt moeilijke zaken goed te adresseren.’


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen