Binnenland31 aug '16 11:28

Pijbes: 'Bij Voorlinden speel je dichter op de bal'

Auteur: Judith Laanen

De overstap die Wim Pijbes na acht jaar Rijksmuseum maakte naar het onbekende, nieuwe Museum Voorlinden in Wassenaar kwam voor velen als een verrassing. Voor hemzelf niet: 'De cyclus was afgerond.'

Foto BNR / Wesley Schouwenaars
Foto BNR / Wesley Schouwenaars

Met 40 hectare natuurgebied en een 'topcollectie' 20e- en 21e eeuwse kunst van een 'enthousiaste private verzamelaar', Joop van Caldenborgh, is Museum Voorlinden precies het soort museum dat Pijbes zocht. Vergeet het Louvre, Prado of Uffizi: dat is meer van hetzelfde dat hij bij het Rijksmuseum al kende. 'De schaal van Voorlinden is anders en je speelt dichter op de bal.'

In de afgelopen 50 jaar verzamelde Van Caldenborgh ongeveer 9000 kunstwerken. Een collectie die volgens Pijbes 'breed aftast' en 'avontuurlijk is samengesteld.' Van Jan Sluiters en Damien Hirst tot Ai Wei Wei: 'Bekend, onbekend, nationaal, internationaal, in allerlei technieken', beschrijft Pijbes de collectie. 'Dat is typisch voor Voorlinden.' Na een tentoonstelling in 2011 van Van Caldenborghs kunst in de Kunsthal, bedacht Van Caldenborgh dat hij zijn kunst permanent wilde delen. 6000 vierkante meter 'dienend aan de kunst' werd dat permanente plekje op Landgoed Voorlinden in Wassenaar. 'We willen een nieuw museum aan Nederland, Wassenaar en de wereld presenteren', zegt Pijbes.

Tv-serie over landschapskunst
Volgend voorjaar is Pijbes te zien op televisie, in een serie over 4 eeuwen landschapskunst gezien door Nederlandse schilders. 'Het is fascinerend hoe je in acht afleveringen naar kust, bos, heide, rivieren en stadsgezicht kunt trekken en je afvragen hoeveel veranderd is, maar ook hetzelfde gebleven is.' Het zijn volgens Pijbes plekken die 'rechtstreeks in verband te brengen zijn met schilders van de Haagse School, Piet Mondriaan en Ruysdael. 'Het lege landschap is een Nederlandse uitvindingen in de kunst', legt hij uit. 'In de Gouden Eeuw hadden Hollanders een grote mate van trots op hun land. Die schoonheid van het Nederlandse landschap werd gevierd in olieverf en volop opgehangen in de huiskamers van destijds.'

Nog even over die Rembrandts
In augustus vorig jaar versprak Pijbes zich bij BNR over zijn droom om de portretten van Maerten Soolmans en Oopjen Coppit, die plotseling op de markt kwamen, te verwerven voor het Rijksmuseum. Dat deed veel stof opwaaien toen ook Frankrijk een gooi deed naar de werken. 'Het glas is halfvol', zegt Pijbes over de uitkomst. 'Zowel het Louvre als het Rijksmuseum heeft twee Rembrandts, alleen niet op hetzelfde moment.'

Met 160 miljoen euro waren de werken het duurst ooit. 'Het is een gemeenschappelijke aankoop geworden waarbij de Franse en Nederlandse staat deze beide werken in het publieke domein konden brengen', zegt Pijbes. 'Dat is de winst voor iedereen. 'Het is voor het eerst dat  Rembrandt met deze werken in het Rijksmuseum getoond wordt, daarna worden ze gerestaureerd en zijn ze in het Louvre te zien.' Heeft er dan niemand destijds tegen Pijbes gezegd dat hij gek geworden was? 'Nee. Ik ben een Groninger, die gaan harder trappen bij tegenwind.'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen