Binnenland9 okt '16 08:25

'De Batavia is op sterven na dood'

Auteur: Judith Laanen

De Batavia, het nagebouwde VOC-schip dat in Lelystad ligt, is op sterven na dood. Dertig jaar geleden startte de bouw van het schip. Maar nu bedreigen het zoete water en andere natuurlijke krachten het schip, zegt scheepsbouwer Willem Vos.

Willem Vos bij de Batavia. Foto ANP
Willem Vos bij de Batavia. Foto ANP

Vos, de geestelijk vader van de Batavia, schetst een treurig beeld: 'Normaal gaat eikenhout dertig jaar mee. Maar onder deze omstandigheden, in zoet water en wind, kan zo'n schip echt niet lang mee.'

Vos hoopt dat het schip, dat in de jaren tachtig door jongeren werd gebouwd, van de ondergang gered wordt. Ook voor Lelystad is dat belangrijk, zegt Vos: 'Met die bouw hebben we de stad op de kaart gezet. Er kwamen een miljoen bezoekers.' Ook onderdeel van de bouw: het aanpakken van de werkloosheid. 'Dat is een fenomenaal succes geworden.'

Bekijk de Batavia vanuit de lucht, onder leiding van een bloedstollende soundtrack:

VOC-centrum

Bij de directie van de scheepswerf waar de Batavia ligt, maar ook bij het stadsbestuur en de provincie is inmiddels duidelijk dat het schip niet verloren mag gaan, zegt Vos. Vos ziet dan ook graag dat de overheid een duit in het zakje doet. Vos ziet een VOC-centrum voor zich, dat om een loods waarin de Batavia opgeslagen kan worden, kan worden gebouwd.

Want opslaan is wel degelijk de moeite waard, zegt Vos: 'In Stockholm ligt de Vasa. Dat schip wordt met alle mogelijke manieren bij elkaar gehouden, anders rolt het uit elkaar. Maar het trekt nog steeds 800.000 bezoekers. Het schip op zich is mooi. Je kunt er nu niet meer naar Australië mee zeilen, maar het ziet er prachtig uit.'

'Gaat me aan mijn hart als schip niet gered wordt'

Vos begon op zijn 25e aan onderzoek over de Oostindiëvaarders. 'Het is net alsof je in een donkere kamer komt. Langzamerhand zie je contouren van zo’n schip werkelijkheid worden. Ik liep er in feite al rond voordat ik eraan begon.'

Dat het nu in zo'n slechte staat is, gaat hem na aan het hart, zegt hij. Als hij op het schip loopt, schieten alle namen van de bouwers en wat ze gemaakt hebben hem te binnen. ‘Het gaat heel erg aan mijn hart als dat schip niet gered zou worden.’

'Dit is zo'n project dat gelukt is'

'Je hebt wel eens van die dingen in je leven die lukken. Dit is er zo een die gelukt is', zegt de scheepsbouwer over het voltooien van de Batavia. Vos: 'Ik stond er soms zelf van te kijken hoeveel mensen naar het schip kwamen kijken.'

De Batavia werd gebouwd in 1628 in opdracht van de VOC om van en naar Indië te varen. Een jaar later zonk het schip bij Freemantle, voor de kust van West-Australië. Daar ligt het wrak nu in een museum.  In 1985 startte Vos met de bouw van de reconstructie, die tien jaar later klaar was.

De EO maakte ook al eens een uitgebreide uitzending over de totstandkoming van de Batavia:

 


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen