Binnenland16 jun '22 18:22

Opmerkelijk: stagiair Strafhof Den Haag blijkt Russische spion

Auteur: BNR Webredactie

Een Russische inlichtingenofficier die voor de Russische militaire inlichtingendienst GROe werkt, heeft geprobeerd te infiltreren bij het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag. De man wilde onder valse Braziliaanse identiteit bij het ICC aan de slag als stagiair. Hij was al aangenomen, maar kon op Schiphol worden opgepakt. Zelden wordt een inlichtingenofficier 'van dit kaliber' opgepakt, zegt Erik Akerboom, directeur-generaal van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD).

Hij geeft aan dat 'alle alarmbellen' afgingen en benadrukt dat er in potentie een zeer grote dreiging van de man uitging als het hem daadwerkelijk was gelukt bij het ICC aan de slag te gaan. 'Hij had toegang kunnen krijgen tot informatie en mensen die voor de GROe zeer interessant zijn.' Ook had hij mogelijk strafzaken binnen het ICC kunnen beïnvloeden.

Het International Criminal Court in Den Haag.
Het International Criminal Court in Den Haag. (ANP / Harold Versteeg)

Het Internationaal Strafhof doet momenteel onder meer onderzoek naar mogelijke oorlogsmisdaden van Rusland in Oekraïne. 'Door zijn Braziliaanse identiteit had hij ook zaken kunnen gaan onderzoeken die Rusland betreffen.'

Terug naar Brazilië

De 36-jarige Rus is teruggestuurd naar Brazilië, waar hij nog vast zit in afwachting van een strafzaak tegen hem. Hij kon aangehouden worden na samenwerking van verschillende internationale diensten, zegt Akerboom. 'Het was klassiek inlichtingenwerk.' Hoe dit in zijn werk is gegaan en of de man al langer in de gaten werd gehouden, kan hij niet vertellen.

Lees ook | Nederland hackt met Pegasus-software: 'Kamerleden begrijpen het niet'

De Rus Sergej Vladimirovitsj Tsjerkasov had zich een Braziliaanse identiteit aangemeten en noemde zich Viktor Muller Ferreira. Dit soort inlichtingenofficieren worden door inlichtingendiensten 'illegal' genoemd. 'Het ontmaskeren van een illegal komt heel weinig voor. De GROe heeft jarenlang geïnvesteerd in het verhullen van de echte identiteit. Dat is een enorme inspanning', aldus Akerboom.

Moeilijke opsporing

Illegals zijn door inlichtingendiensten moeilijk op te sporen, omdat zij een andere identiteit gebruiken. 'Illegals zijn een bijzonder serieuze dreiging voor de nationale veiligheid, de veiligheid van bondgenoten en - in dit specifieke geval - ook voor de veiligheid en integriteit van het ICC.' Recent zijn verschillende Russische diplomaten Nederland uitgezet op verdenking van spionage, maar dit is volgens Akerboom 'van een heel andere orde'.

Of deze zaak op zich staat, kan Akerboom niet zeggen. 'We zijn niet naïef en gaan er vanuit dat er meerderen van zijn kaliber rondlopen. We weten allemaal dat dit gebeurt, maar het is zelden zichtbaar.'

De arrestatie speelde begin april al, maar wordt nu pas bekendgemaakt. Onder meer om het lopende onderzoek niet te frustreren, zegt Akerboom. Door deze zaak openbaar te maken, moet ook bewustzijn gecreëerd worden zegt hij. 'We willen mensen en bedrijven erop wijzen dat dit kan gebeuren zodat ze bij vermoedens die signalen delen.'

Gerelateerde artikelen