Binnenland20 jun '22 19:49

'Nog maar de vraag hoe snel kolencentrales opengaan'

Auteur: Joëlle Baelde

Het kabinet wil toestaan dat kolencentrales de komende tijd op hogere capaciteit draaien om elektriciteit op te wekken. Daardoor hoeven gascentrales minder stroom te leveren. Met het gas dat daarmee bespaard wordt, kunnen de gasopslagen beter worden gevuld. 'Maar het is nog maar de vraag hoe snel de kolencentrales opengaan', zegt energiejournalist Bert van Dijk van Het Financieele Dagblad.

Minister voor Klimaat en Energie Rob Jetten.
Minister voor Klimaat en Energie Rob Jetten. (ANP / Hollandse Hoogte / Laurens van Putten)

Lees ook | Kabinet: nog geen gastekort, toch treedt crisisplan al in werking

Het kabinet kan het wel willen, maar het is volgens Van Dijk nog maar de vraag hoe snel de kolencentrales opengaan. 'Kolencentrales krijgen op dit moment een enorme compensatie omdat ze niet op volle capaciteit draaien. Nu ze wel weer mogen draaien, gaan ze ongetwijfeld kijken naar hoe de nieuwe markt zich verhoudt met de compensatie die ze nu krijgen.’

Van Dijk vervolgt: ‘Ze moeten ook weer kolen gaan inkopen. Maar de kolenprijs is sinds begin dit jaar verdrievoudigd. De kosten zijn dus enorm opgelopen. Ook vereist het nog een wetswijziging, dus het is niet gezegd dat ze morgen gaan draaien.'

Absoluut noodzakelijk

Desalniettemin vindt energie-expert René Peters van TNO het besluit van het kabinet 'absoluut noodzakelijk om de druk op de gasvraag op korte termijn te verlagen'. 'De drie kolencentrales die nog draaien vervangen zo'n drie miljard kuub gas, als je ze 100 procent in productie kan nemen ten opzichte van de 35 procent. Het kan dus snel helpen om de gasvraag in Nederland te verlichten en te verlagen.'

Hoe groot de compensatie gaat worden, is nog maar de vraag. 'De minister gaf aan dat er nu 1,9 miljard aan compensatie gegeven zou moeten worden om kolencentrales niet te laten draaien, maar nu moet hij gaan compenseren om ze wél weer te laten draaien. Het zou me niet verbazen als de compensatie gewoon lager wordt, omdat het eerst een compensatie was voor de winst die bedrijven niet konden maken.’

Milieuorganisaties reageren verbolgen

Milieuorganisaties reageren verbolgen op het voornemen van het kabinet om kolencentrales tijdelijk harder te laten draaien. 'We zitten juist in de huidige crisis door het gebruik van fossiele brandstoffen. Dit is heel kortzichtig', vindt Faiza Oulahsen van Greenpeace. Peer de Rijk van Milieudefensie vindt het net zoiets als 'een biertje drinken tegen de kater'. Natuur & Milieu spreekt van een 'onacceptabel plan', dat nauwelijks helpt en de klimaatdoelen 'verder op afstand zet'.

De klimaatcrisis raakt ons op de lange termijn en is heel belangrijk, benadrukt Peters. 'Maar dit is een zeer acute crisis, waardoor we onze verwarming in de winter niet meer kunnen laten draaien vanwege een gastekort. Een acute crisis op een hele korte termijn vraagt ook om acute maatregelen. Die je overigens wel vergezeld moet laten gaan met andere maatregelen die er weer voor zorgen dat de CO2 besparingen wel gerealiseerd worden op de langere termijn', aldus Peters.

Lees ook | Milieudefensie dwingt grote vervuilers klimaatplan te formuleren

Niet alles is genoemd

Peters vindt het opvallend dat de minister een aantal dingen ook niet heeft genoemd tijdens de persconferentie vandaag.

‘Bijvoorbeeld over meer produceren uit bestaande kleine velden op land of op zee. Of misschien zelfs het ontwikkelen van nieuwe velden. Daar heeft hij niets over gezegd. We kunnen natuurlijk ook meer lng importeren. De lng-aankoop gaat wel door, maar heel Europa is hiernaar op zoek, dus het is best lastig om het voor een redelijke prijs in te kopen. Daarbij komt nog dat Duitsland nu ook op zoek is naar extra gas, en het weleens via Nederland zou kunnen gaan importeren, waardoor de lng-terminals in Groningen worden gebruikt voor Duitsland, omdat Duitsland helemaal geen mogelijkheden heeft', aldus Peters.

Gerelateerde artikelen