Binnenland3 okt '22 10:00Aangepast op 4 okt '22 09:40

PBL: Uitkoopregeling gerichter inzetten

Auteur: Mark van Harreveld

Het plan van het kabinet om voor ruim 7 miljard euro boeren uit te kopen, is 'onrealistisch'. Met die harde conclusie komt het Planbureau voor de Leefomgeving vandaag. Dit nieuws komt wel een dag eerder dan verwacht, omdat het rapport is gelekt via het NRC. De verwachtingen zijn om drie redenen onrealistisch, zegt onderzoeker Stikstof en Landbouw Martijn Vink van het PBL.

Allereerst zijn de verwachtingen ongekend hoog, zegt Vink. Het gereserveerde bedrag noemt hij 'historisch hoog' en 'niet eerder gezien'. 'Een veelvoud van de bedragen die we bij eerdere beëindigingsregelingen hebben gezien'

Oudere boeren

Volgens Vink waren in het verleden deelnemende boeren aan die regelingen ook 'vaak oudere boeren met niet heel veel perspectief op opvolging, en die vijver is beperkt. Hoeveel geld je er ook tegenaan gooit, je krijgt vooral die boeren die je mee kunt nemen en omdat je gebonden bent aan staatssteunregels kan je vaak ook niet meer bieden dan de marktprijzen'.

Als laatste argument 'zien we dat de regelingen in het verleden vaak gepaard gingen met en economisch slechte situatie voor boeren. Dat is nu niet het geval'. Een andere reden waarom in het verleden boeren deelnamen aan uitkoop was omdat er milieunormen aangescherpt werden. Ook dat is nu niet het geval, betoogt Vink. 'Ook dat zien we niet, we zien zelfs een kabinet dat perspectief wil bieden voor blijvende boeren.'

Lees ook | PBL: verwachtingen kabinet uitkoopregeling boeren onrealistisch

Het plan van het kabinet om voor ruim 7 miljard euro boeren uit te kopen, is 'onrealistisch'
Het plan van het kabinet om voor ruim 7 miljard euro boeren uit te kopen, is 'onrealistisch' (ANP / ANP / Marcel van Hoorn)

Gerichter inzet

Vink pleit er echter niet voor de regeling overboord te gooien, maar zegt dat het belangrijk is het in te zetten als een 'gericht' en 'vooral heel doordacht instrument'. 'En je moet er niet meteen hele grote hoeveelheden emissiereductie van verwachten, want dat is onrealistisch.' Wat Vink onder effectief verstaat: meer drukfactoren adresseren.

'Je moet in bepaalde gebieden waar je een veehouder weg wil halen (...) ook iets doen in het verbeteren van de verdroging of het verbeteren van de omvang van het gebied, dan pak je veel meer drukfactoren voor die natuurkwaliteit waar het uiteindelijk omgaat. Het gaat niet om stikstof, het gaat om natuurkwaliteit. Dan ben je zekerder met je inzet van middelen bezig.'

Lees ook| De Groot (D66) wil stalnormen invoeren: 'Stikstof is de roker van de natuur'

Dwang

Meer geld is niet de oplossing, betoogt Vink, de overheid is immers gebonden aan allerlei regels voor staatssteun: 'Je kunt als overheid niet zomaar heel veel voor een bedrijf betalen'. Andere opties zijn onteigeningen en het intrekken van vergunningen. 'Daar hebben we ook naar gekeken, maar daar hebben we in Nederland heel weinig ervaring mee, zeker op grote schaal.' Volgens Vink is het nadeel hiervan dat het leidt tot lange juridische procedures.

Gevraagd of Johan Remkes op de hoogte was van de inhoud van dit onderzoek? 'Ik denk dat hij daarvan wel op de hoogte is in die zin dat er ook wel met ons gesproken is en wij op hoofdlijnen dit aan hem meegegeven hebben.'

Lees ook | Van der Wal: 'Ik had het beter moeten uitleggen'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen