Binnenland3 okt '22 14:30Aangepast op 6 okt '22 09:06

'Boeren op Schiermonnikoog wordt verraad verweten'

Auteur: Jorn Lucas

Een groep boeren op Schiermonnikoog die met succes de uitstoot van stikstof heeft verminderd, is bang om het eigen succesverhaal naar buiten te brengen. Veel van deze boeren wordt door boeren op het vasteland verraad verweten. Dat zegt Jan Willem Erisman, hoogleraar milieu en duurzaamheid aan de Universiteit Leiden, in BNR's Big Five.

Deze zeven boeren kregen in 2014 de opdracht om de stikstofuitstoot met 20 procent extra te reduceren, bovenop de landelijke richtlijn. 'Dat project lijkt een succesverhaal te zijn', zegt Erisman, die de groep boeren de afgelopen 8 jaar van nabij heeft gevolgd en begeleid. 'We hebben de oplossingen gevonden.'

Luister ook | BNR's Big Five

De boeren hebben 38 procent van hun vee weggedaan, waardoor niet 20 maar 40 procent minder stikstof is uitgestoten. 'En ze zijn er allemaal nog.'

De boeren maken hun eigen zuivelproducten en de markt voor duurzame producten lijkt nu ook klaar voor deze manier van produceren, zegt de hoogleraar. 'Dit heeft wel een aanlooptijd nodig gehad en dat was ook wel spannend. Maar met een markt voor duurzame producten krijgen boeren extra inkomsten waardoor zij op langere termijn stabieler zijn.'

Verraad

En toch zijn ze huiverig om naar buiten te treden met dit succesverhaal, zegt Erisman. 'Het verhaal wordt geminimaliseerd, maar op Schiermonnikoog spelen dezelfde problemen als in de rest van het land. Het is Nederland in het klein.' Maar, de boeren zijn zelf vooral ook heel terughoudend om naar buiten te treden, zegt Erisman. 'Ze krijgen nare telefoontjes van collega's op het vasteland waar hen verraad wordt verweten. Hen wordt in sterkte bewoordingen gevraagd waar ze mee bezig zijn.'

Lees ook | Financiële schade stikstofcrisis fors hoger

Maar, zo zegt Erisman, deze groep boeren heeft juist laten zien dat je met minder vee, meer kan verdienen. 'Maar onze maatschappij is ingericht op 'meer is beter'. Dat zie je in het onderwijs, maar ook in de landbouw. Boeren zijn daar ook op ingesteld, die druk is er altijd. En nu is er een groep boeren die het tegenovergestelde laat zien.'

Deze boeren op Schiermonnikoog hebben dit voor elkaar gekregen met een verkleining van hun veestapel. Maar we hebben ook gekeken hoe je biodiverser kan boeren, hoe je de polder anders kan inrichten en hoe je met minder geïmporteerde kunstmest en krachtvoer kan werken.'

Lees ook | PBL: verwachtingen kabinet uitkoopregeling boeren onrealistisch

Taak voor de wetenschap

De afgelopen jaren zijn wel moeilijk geweest, zegt Erisman. 'Het is een diverse groep boeren, die niet eensgezind dit project is aangegaan. Boeren zijn eenlingen die zelf hun keuze maken. Dat zie je overal, in de protesten richting de overheid zijn ze solidair maar uiteindelijk maken ze terecht zelf hun keuzes.'

Lees ook| Waarom het kabinet anderhalve week wacht met reactie op rapport Remkes

Daarom ziet Erisman een rol voor de wetenschap. 'Wetenschappers moeten geen activisten gaan worden. Maar we moeten wel vanuit de feiten helpen om de doelstellingen te gaan halen. De wetenschap die nieuwe rol op zich gaan nemen, we moeten helpen bij het inzetten van de kennis.'

Lees ook| De Groot (D66) wil stalnormen invoeren: 'Stikstof is de roker van de natuur'

Boeren op het vasteland beschuldigen boeren op Schiermonnikoog van 'verraad'
Boeren op het vasteland beschuldigen boeren op Schiermonnikoog van 'verraad' (Unsplash)

Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen