Duurzaam10 dec '12 17:20

Vier maanden zweten voor een duurzame voedselketen

Auteur: Anne-Greet Haars

Het huidige eetgedrag en consumptie van ons voedsel leidt tot uitputting van natuurlijke hulpbronnen. Dit is niet houdbaar en daarom kwamen 21 knappe koppen de afgelopen vier maanden bij elkaar om op zoek te gaan naar duurzame oplossingen in de voedselketen.

De DenkTank, een stichting die samenwerkt met tien invloedrijke bedrijven, selecteert elk jaar twintig jongeren die de opdracht krijgen een taai maatschappelijk probleem te lijf te gaan. Werd in eerdere jaren gekeken naar de zorg, onderwijs of energiesector, dit jaar bogen 21 studenten zich over de verduurzaming van de voedselketen. En dat allemaal met hetzelfde doel voor ogen: “Op grote schaal kleine stappen nemen.”

Resultaten
Maandag presenteerde het team zijn resultaten. In de Arendshoeve, een productiekas die is omgebouwd tot een showkas, kwamen meer dan 200 mensen bijeen om te luisteren naar de resultaten.

Aan de hand van vier thema’s – soja, kip, pizza en komkommer – werden de problematiek en kansen van verduurzaming van de Nederlandse voedselketen onderzocht. Hoe kan Nederland meer duurzame oplossingen realiseren op een manier die economische haalbaar is?

Voedselverspilling
Eén van de grote problemen is de verspilling van voedsel, die plaatsvindt in de hele keten - van boer tot consument. Een gemiddeld Nederlands huishouden gooit 140 kilogram eten weg, waarvan driekwart vermijdbaar is. Dat komt neer op een jaarlijks verlies van tussen de 8 en 10 miljoen ton voedsel. En dat is alleen nog maar in Nederland.

Bijmengprincipe
Eén van de oplossingen van de Nationale DenkTank voor een duurzame voedselketen is het bijmengprincipe. Dit is een nieuw verdienmodel waar duurzame producten worden gemengd bij de reguliere logistieke keten. Tegenwoordig worden veel biologische producten geproduceerd in een aparte logistieke keten, waardoor de prijs fors hoger komt te liggen. Neem als voorbeeld de voedselketen van de biologische kip. De Nationale DenkTank pleit ervoor dat boeren duurzame kip als het ware in de reguliere keten ‘bijmengen’.

Deze aanpak heeft twee voordelen. Allereerst zal de duurzame kip tegen een lagere meerprijs bereikbaar zijn voor de consument. Ten tweede krijgen boeren de kans om de duurzaamheid geleidelijker in te voeren zonder grote investeringsdrempel of afzetrisico.

Duurzaam menu
Ook lanceert de DenkTank - samen met het Voedingscentrum - een ‘Duurzaam menu’ voor de kerstweek met een gezond voedingspatroon, gebaseerd op een lage milieubelasting. Het menu bevat nog steeds vlees en vis, maar bijvoorbeeld ook veel peulvruchten.

Ook is het menu is bedoeld als voorbeeld voor een veranderend consumptiepatroon, met grote duurzaamheidwinst tot gevolg.

Fosfor
Maar de voedselketen is nog veel groter en complexer. Zo is er bij DenkTank ook een focus op het gebruik van fosfor. Die grondstof is nodig om voedsel te produceren. Bekijk onderstaand filmpje voor een uitleg van het huidige probleem: