Juridische Zaken16 dec '11 10:30Aangepast op 16 dec '11 16:19

Deetman: 800 misbruikdaders

Auteur: Thijs Baas

De commissie-Deetman heeft onderzoek gedaan naar de aard en omvang van seksueel misbruik binnen katholieke instellingen.

Het rapport kent twee hoofdconclusies:

- De omvang van seksueel misbruik van minderjarigen in de Rooms-Katholieke Kerk in de periode 1945 – 2010 is procentueel betrekkelijk gering, maar in absolute aantallen gaat het om een serieus probleem.

Enige tienduizenden minderjarigen hebben te maken gehad met lichte, ernstige, of zeer ernstige vormen van grensoverschrijdend gedrag. Vaak gaan slachtoffers decennia lang gebukt onder misbruik ervaringen en hebben ze daarvoor weinig gehoor gevonden.

- Rooms-katholieke ordes, congregaties en bisdommen wisten van het misbruik van minderjarigen in katholieke instellingen. Aandacht voor slachtoffers en een toereikende reactie bleef uit.

800 misbruikdaders
De commissie heeft ongeveer 800 misbruikdaders weten te identificeren. Dat liet de commissie vrijdag weten bij de presentatie van het grootschalige rapport over misbruik in de Rooms-Katholieke Kerk.

Er kwamen ruim tweeduizend meldingen binnen, waarvan bijna 1.800 over seksueel misbruik. Ten minste 105 daders zijn nog in leven. Hoeveel van hen nog in functie zijn, kon de commissie niet zeggen.

Celibaat
Het verplichte celibaat in de Rooms-Katholieke Kerk is geen cruciale factor, maar maakt het risico op seksueel misbruik wel groter. Zo stelt de commissie-Deetman. Die verplichting maakt onder meer priesters kwetsbaar voor grensoverschrijdend gedrag.

Spanning
De commissie denkt dat diegenen die - vaak in hun tienerjaren - besloten priester te worden niet voldoende beseften waar ze aan begonnen.

"Voor de Rooms-Katholieke Kerk geldt nog steeds dat er een forse spanning bestaat tussen het denken over seksualiteit en algemene geaccepteerde relatievormen tussen volwassenen'', aldus de commissie.

Twee keer zoveel
Maar mogelijk nog opmerkelijker is de conclusie dat de kans op ongewenste seksuele benadering voor minderjarigen in een instelling twee keer groter is dan het landelijke gemiddelde van 9,7 procent.

Daarbij is overigens nog geen betekenisvol verschil ontdekt tussen instellingen met en zonder rooms-katholieke signatuur.

De commissie Deetman heeft ook een groot onderzoek gehouden onder de Nederlandse bevolking, om te kunnen vergelijken hoe vaak misbruik voorkomt in de ‘normale’ maatschappij voor?

Voor het onderzoek zijn 34.234 Nederlanders van 40 jaar en ouder aangeschreven.  Wat betreft de omvang van seksueel misbruik komt het volgende naar voren, stelt de commissie:

"Van de Nederlanders van 40 jaar en ouder is 1 op de 10 (9,7%) voor het 18 jaar tegen zijn o haar wil seksueel benaderd door een volwassen familielid. Het gaat hier om seksueel misbruik in de ruime betekenis van het begrip: lichte, matige, maar ook ernstige vormen van grensoverschrijdend gedrag jegens minderjarigen."

"Bij deze uitkomst ligt het aantal Nederlanders dat rooms-katholiek is opgevoed is hoger dan onder degenen die niet rooms-katholiek zijn opgevoed."

Het oordeel van Deetman is niet mals:

"Rond katholieke internaten, kindertehuizen, seminaries, kostscholen en weeshuizen lijkt zich een specifiek probleem van falend toezicht te hebben voorgedaan."

"Bij de omvang van seksueel misbruik van minderjarigen in de Rooms-Katholieke Kerk die een deel van hun jeugd in een van genoemde instellingen hebben doorgebracht gaat het om een aantal slachtoffers dat vermoedelijk ligt tussen de 10.000 en 20.000. Het betreft ervaringen die uiteenlopen van zeer licht tot ingrijpend. Deze uitkomst beslaat de periode van 1945 tot 1981.’

Deetman schrijft verder:

"Vanaf de eerste maanden van 2010 berichtten de media op grote schaal over seksueel misbruik van minderjarigen in de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland. De commissie komt op basis van de survey (het onderzoek) tot de conclusie dat de media een vertekend beeld boden van seksueel misbruik in de RKK."

Archieven
De commissie liet ook nog weten dat de archieven van bisdommen, congregaties en ordes niet zijn geschoond voordat de commissie-Deetman de kans kreeg om in de archieven te duiken. Van systematische vernietiging is geen sprake geweest.

Gerelateerde artikelen