Wetenschap Vandaag28 apr '15 14:43

Het verzet zat soms fout in de oorlog

Auteur: Mark Beekhuis

Het verzet in de Tweede Wereldoorlog ging regelmatig over de schreef met liquidaties. Dat blijkt uit onderzoek naar de ongeveer honderd keren dat daartoe in Rotterdam werd besloten.

De Landelijke Knokploegen hadden procedures ontwikkeld om geen verkeerde besluiten te nemen. Zo was er bijvoorbeeld een commissie van vijf man, waarvan alle leden veto-recht hadden. Toch blijkt uit onderzoek van Albert Oosthoek dat het lang niet altijd lukte om zorgvuldig te opereren.

Er zijn verklaringen te over waarom zij dit niet deden. Zo was er de enorme razzia in november 1944, waarbij 50-duizend mannen werden meegenomen. Er was de vernieling van de havens, en de hongerwinter kwam in de steden extra hard aan. Maar minstens zo belangrijk, is dat de leider van de knokploegen in Rotterdam werd gedood. Daarna bleven er ongeregelde knokploegen over, die zelf bepaalden wat zij deden.

Daarbij leken ze geen rekening te houden met de vergeldingsacties, die de Duitse bezetter uitvoerde. Om de bevolking te intimideren, werden op midden op straat mensen gefusilleerd. Zeker tegen het einde van de oorlog, toen het zuiden al was bevrijd, had het verzet zich in moeten houden, zegt Oosthoek.

Albert Oosthoek promoveert deze week aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam.

Gerelateerde artikelen