Bouw & Woningmarkt15 feb '21 22:14Aangepast op 16 feb '21 15:22

Welke onwaarheden politici verkondigden in het woningmarktdebat

Auteur: BNR Webredactie

In verkiezingsbeloftes kun je niet wonen, maar in onwaarheden al helemaal niet. Het BNR woningmarktdebat van 15 februari was kort gezegd zeer inhoudelijk, is de conclusie in BNR Bouwmeesters. Over de hele linie waren deelnemers CDA, PvdA, GroenLinks, SP, ChristenUnie en 50PLUS het met elkaar eens, merkte Jurjen van den Bergh, directeur van campagnebureau De Goede Zaak, op. Wel werden er veel onwaarheden verteld, ontdekte Peter Boelhouwer, hoogleraar Woningmarkt van de TU Delft.

( ANP)

Vakspecialisten

De deelnemers zaten bij veel van de stellingen op één lijn en dat bevorderde het debat niet. 'Er miste één deelnemer: de VVD. Daardoor was de ruimte voor de rest van de deelnemers wat kleiner. De verschillen zouden kleiner zijn geweest tussen de zes partijen als ook de VVD meedeed.' Toch was het inhoudelijk wel een debat waarbij je je vingers kon aflikken, voegt Boelhouwer toe: 'Het zijn geen generalistische politici, maar echte vakspecialisten.' Vier van de zes partijen leverde een politicus die al in de Tweede Kamer zit, bij wie woningbouw in de portefeuille valt. Alleen ChristenUnie en 50PLUS verschilden en kwamen met respectievelijk Pieter Grinwis, fractievoorzitter in Den Haag voor de partij, en Liane den Haan, lijsttrekker van 50Plus. Desondanks was Boelhouwer ook van hen onder de indruk.

De onwaarheden van de politici

Hoewel de debaters kennis van zaken hadden, werden er aardig wat onwaarheden verkondigd, stelt Boelhouwer. Zo claimde Den Haan (50Plus) bij de tweede stelling (bouwen voor ouderen is belangrijker dan bouwen voor gezinnen) dat veel ouderen bereid zijn om te verhuizen, waardoor de doorstroming op de woningmarkt verbeterd zou worden. 'Het klopt dat als je meer voor ouderen zou bouwen, en met name tussenvoorzieningen, je veel kunt bereiken in je bestaande woonvoorraad. Maar wat niet waar is, is dat de bereidheid om te verhuizen heel groot is bij ouderen.' Uit eerder onderzoek van het Economisch Instituut voor de Bouw kwam naar voren dat slechts 2 procent van de ouderen open zou staan om hun woning te verlaten en te verhuizen naar een appartement.

Alle partijen willen ook dat er de komende tien jaar ruim een miljoen woningen gebouwd gaan worden, ook daar is Boelhouwer duidelijk over: 'Dat is niet realistisch.'

Luister ook | 'Miljoen woningen voor 2030 lukt niet'

Financierbaarheid

Ook de PvdA werd door Boelhouwer betrapt op een onwaarheid. Henk Nijboer, PvdA-Kamerlid, beweerde dat de bouw van woningen niet op gang kwam omdat speculanten bewust locaties laten liggen. 'Dat klopt niet. Uit recent onderzoek blijkt dat dat heel weinig voorkomt. Het grote probleem is juist de financierbaarheid van gebiedsontwikkeling.' Boelhouwer was ook teleurgesteld door het CDA. 'Het is niet zo simpel om alleen maar te gaan bouwen, zoals het CDA beweerde. Het is juist erg belangrijk om te kijken waar en voor wie je bouwt.'

Luister ook | GroenLinks wil infra inruilen voor woningen

Stijging huurprijzen

Bij de laatste stelling (Huurverlagingen bedreigen de bouwambities in Nederland) vond Boelhouwer juist een onjuistheid bij SP-Kamerlid Sandra Beckerman. Zij stelde dat doordat de huren de afgelopen tien jaar gestegen zijn met gemiddeld 35 procent (wat wél waar is), er weinig gebouwd is. Dat klopt niet, zegt Boelhouwer. 'De productie is de afgelopen jaren wél omhoog gegaan, de komende tijd gaat die wel dalen, maar dat is een ander verhaal. Juist de productie van vrije huurwoningen is heel fors gestegen: die is van 2000 woningen naar 8- à 10 duizend woningen opgelopen.' Volgens de hoogleraar kan je juist zeggen dat de stijging van de huurprijzen heeft gezorgd voor extra woningen.

Het effect van de verhuurderheffing

Een ander misverstand volgens Boelhouwer is dat de verhuurderheffing zorgde voor een halvering van het aantal woningen dat corporaties gebouwd hebben. 'Het is inderdaad een pervers instrument, maar daardoor alleen is de productie niet gehalveerd. Toen de heffing werd ingevoerd is er inderdaad wat terughoudendheid geweest met plannen. Maar de afgelopen jaren hebben de corporaties hun eigen programma's niet gehaald, terwijl ze er wel geld voor hadden. Je kan dus niet zeggen dat als ze meer geld overhadden (doordat de verhuurderheffing er niet was, red.) ze wél meer gebouwd hadden. Hun vermogen is zelfs opgelopen.' Toch is er wel een kleine waarheid aan de opstelling van de partijen. 'Door de verhuurderheffing kunnen ze de komende decennia niet rondkomen met de taken die ze hebben', besluit Boelhouwer.

Een positieve noot

Ook al waren er veel fouten gemaakt door de deelnemers, het debat stemde politiek-analist Van den Bergh wel positief. 'Ik word best wel optimistisch van de mogelijkheden om de wooncrisis op te lossen. Dat is best wel fijn om te horen. Dit is namelijk één van de dingen die kiezers in de hoogste mate bezighoudt.' Dat de partijen allemaal eensgezind zijn in het oplossen van de crisis op de woningmarkt geeft Van den Bergh dus weer wat hoop.

Wil je het hele debat terugluisteren? Dat kan hier.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen