Bouw & Woningmarkt19 apr '21 22:00Aangepast op 20 apr '21 08:31

Gemeenten en provincies ruziën om woningbouw

Auteur: Wesley Weerts

Gemeenten en provincies liggen in tientallen gemeenten met elkaar overhoop om de bouw van nieuwe woningen. Wethouders wijken naar eigen zeggen noodgedwongen uit naar groene gebieden aan de randen van hun steden en dorpen. Maar de provincies blokkeren hun bouwplannen.

't Duyfrak
't Duyfrak (Flickr)

Andere prioriteiten

Tot grote frustratie van Gerard van As, wethouder in Alphen aan den Rijn: 'Doordat we alleen binnenstedelijk mogen bouwen, voldoen we niet aan de woningbehoefte. We kunnen geen kant op.' Hij ziet het tekort aan rijtjeshuizen voor starters en gezinnen met kinderen verder oplopen. 'De wachtlijsten in de sociale huursector staan nu al op dik acht jaar. Dat is onverkoopbaar.'

Luister terug | 'Afschaffen verhuurderheffing kan sociale woningbouw verdubbelen'

Alphen aan den Rijn is lang niet de enige plek waar lokale en provinciale bestuurders lijnrecht tegenover elkaar staan. De problematiek speelt in alle Randstadprovincies, blijkt uit gesprekken van BNR met wethouders in verschillende gemeenten. 'We moeten heel veel bouwen, maar aan het eind van de rit is de uitkomst dat we zo min mogelijk mogen bouwen', zegt Guus Elkhuizen van de gemeente Nieuwkoop. 'Iedereen heeft de mond vol van de woningnood, maar als puntje bij paaltje komt, geeft de provincie de voorkeur en prioriteit aan andere maatschappelijke doelen.'

Artikel gaat door onder de tweet

Zuinig op natuur

Provincies schermen voornamelijk met het argument dat ze de natuur willen beschermen. Maar dat houdt volgens de wethouders geen steek omdat zij op plekken willen bouwen met een 'lage natuurwaarde', zoals op landbouwgronden. 'Wij willen ook niet ons prachtige landschap vernaggelen', zegt Rein Kroon van gemeente De Ronde Venen. 'We zoeken locaties waar het prima is als we daar een andere behoefte van onze inwoners vervullen, namelijk de behoefte om te wonen.'

Het frustreert de wethouders dat zij de zwarte piet krijgen toegespeeld bij het bouwen van huizen: niet zij, maar de provincies zouden de boel vertragen. 'Het is de provincie die bepaalt wat wel en wat niet kan. Het Rijk kan wel zeggen dat er een miljoen woningen bij moeten komen, maar dat gaat op deze manier niet gebeuren', zegt wethouder Bob Duindam van Oudewater.

Provincies buitenspel zetten

De wethouders willen af van de bemoeienis van de provincies, in ieder geval tot de woningnood is opgelost. Alle bouwprojecten aan de rand van de gemeente zorgen voor weerstand bij de provincie, zegt Jelle Beemsterboer, wethouder in Schagen. Dat kost volgens hem onnodig veel tijd. Toch ging zijn gemeente in een aantal gevallen die strijd aan. 'Daardoor staan er nu op een aantal plekken huizen waar de provincie ze liever niet had gezien.'

Lees ook | Bouwstop belangrijke groeigebieden Amsterdam

De koepel van gemeenten herkent dat sommige provincies de plannen van gemeenten blokkeren, omdat zij niet willen dat er aan de randen van dorpen en steden wordt gebouwd. 'Het is pijnlijk als gemeenten niet meer kunnen bijbouwen, zeker als mensen uit de eigen gemeente geen woning meer kunnen vinden.' De VNG voegt daaraan toe dat we wel onder ogen moeten zien dat niet alles meer mogelijk is. 'De provincie heeft een taak om bepaalde waarden te beschermen.'

Doorpakken

De provincies schrijven in een reactie dat zij niet per definitie afwijzend staan tegenover woningbouw aan de randen van hun gemeenten. Maar zij moeten zich wel houden aan landelijke regels en richtlijnen. Die bepalen dat er eerst wordt gekeken naar binnenstedelijke locaties. Daarnaast moeten provincies rekening houden met bijvoorbeeld stikstof- en geluidsnormen. Volgens de provincies beschikken ze over het algemeen over voldoende locaties om aan de woningvraag te voldoen. 'De plannen liggen er, dus nu is het belangrijk om door te pakken en echt te gaan bouwen', schrijft de provincie Zuid-Holland.

BNR sprak voor dit verhaal met wethouders in Noord-Holland, Zuid-Holland en Utrecht. Niet alle wethouders worden in het artikel genoemd.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen