Bouwmeesters11 feb '18 11:40Aangepast op 11 feb '18 14:54

'Bouwtoezicht is tandeloos geworden'

Auteur: BNR Webredactie

Het bouwtoezicht in Nederland heeft geen tanden meer, zegt Rob Nijsse, hoogleraar Structural Design aan de TU Delft. De schade door de bouwfouten die daar het gevolg van zijn loopt in de miljarden. Wat nodig is, is een onafhankelijk bouwtoezicht, mét machtsmiddelen om in te kunnen grijpen.

Al tien jaar hangt de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen boven de markt. Sindsdien investeren gemeenten steeds minder in bouw- en woningtoezicht. Ook mensen die van school komen zien er weinig toekomst in en kiezen voor andere sectoren binnen de bouw, zegt Wico Ankersmit, directeur van de Vereniging Bouw & Woningtoezicht Nederland. 'Door het uitstellen van en de onduidelijkheid in de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen neemt de kwaliteit verder af en dat is zorgelijk.'

Bouwmeesters: Ga naar de programmapagina

Dat was vroeger wel anders, zegt Rob Nijsse. 'Toen ik veertig jaar geleden als constructeur begon, was ik bang voor bouwtoezicht. Ik moest mijn berekening indienen en die moest worden nagekeken door strenge mensen. Dat waardeerde ik, want het is fijn als iemand met je spart over iets waar je helemaal in zit, zodat je geen vergissingen maakt.' Daarom is het zo belangrijk dat het bouwtoezicht laat zien welke meerwaarde het vakgebied heeft. 'Als we dat met de steun van de lokale politiek kunnen laten zien, dan wordt naar buiten duidelijk dat we nog best wel tanden hebben.'

Bouwkosten inschatten

Aannemers schrijven steeds scherper in op opdrachten. Daardoor dreigen 'faalkosten steeds verder op te lopen, zegt Nijsse. 'Als je de bouwkosten gaat ramen, kun je uitgaan van 10 procent 'onvoorzien'. Die 10 procent wordt tegenwoordig danig onderschat, doordat bepaalde zaken niet meegenomen worden in de oorspronkelijke kosten. Het wordt pijnlijk duidelijk in alle grote projecten, zoals de Noord/Zuidlijn en Betuwelijn: het is ontzettend moeilijk om vooraf die bouwkosten goed in te schatten.

Het doel van iedere aannemer is in feite om zo goedkoop mogelijk te bouwen en zo veel mogelijk te verdienen, concludeert Nijsse. Uiteindelijk kom je dan vanzelf onder een bepaalde kwaliteitsnorm. 'Dan wordt het afgekeurd en moet hij zijn werk opnieuw doen - met extra kosten. Daar zien we een groot falen in optreden: die kwaliteitseisen moeten gehaald worden en gebouwen storten vanzelf in, zoals in Eindhoven. Het is een spiraal naar beneden, waar we met moeite uit kunnen komen.'

Verantwoordelijkheid voor kwaliteit

Daarbij komt nog dat het gemeentelijk bouwtoezicht zich te veel richt op de papieren werkelijkheid, vreest Ankersmit. 'De toezichthouder komt te weinig buiten en is te weinig op de bouw aanwezig om voldoende te kunnen zien wat de kwaliteit is die wordt geleverd. Als de bouwer zelf de verantwoordelijkheid neemt om de kwaliteit te leveren, kan het bouwtoezicht ook met minder af. Alleen: daar zien we nog niet die ontwikkeling in.'

Het goede voorbeeld is te vinden in Duitsland, zegt Nijsse. 'Daar heb je een Prüfingenieur die verantwoordelijk is voor zowel het controleren van de berekeningen als van de kwaliteit en uitvoering. Dan is de cirkel gesloten en de kwaliteit gegarandeerd.'

Gerelateerde artikelen