Buitenland15 mrt '16 12:16

Massamoordenaar Breivik eist menselijkere behandeling

Auteur: Sam de Voogt

Vandaag is de rechtszaak van de Noor Anders Behring Breivik, die in 2011 77 mensen doodschoot op Utoya, tegen de Noorse staat begonnen. Breivik eist een menselijkere behandeling in de gevangenis.

Breivik vandaag bij het begin van zijn rechtszaak. Foto EPA
Breivik vandaag bij het begin van zijn rechtszaak. Foto EPA

Breivik verscheen vandaag voor het eerst voor de rechter omdat hij vindt dat de Noorse staat hem onmenselijk behandelt en zelfs martelt door hem in een isoleercel op te sluiten. Ook zou zijn cel te koud zijn en mist hij menselijk contact. Nu eist hij meer bewegingsvrijheid en privacy en beroept zich daarbij op het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens. De afgelopen 4,5 jaar bracht Breivik door in zo'n kleine cel.

Bij het begin van de zaak bracht Breivik een Hitlergroet uit. Daaruit blijkt volgens correspondent Luuk Mulder, die de zaak volgt, dat het Breivik niet alleen om zijn gevangenisregime te doen is: "Hij wil ook nog eens zijn wereldbeeld de wereld inslingeren, dat bleek wel uit die groet." Woensdag komt Breivik zelf aan het woord in de zaak. Mulder: "Hij gaat een drie uur durende verklaring afleggen, waarna getuigen gaan verklaren over zijn mentale gesteldheid. Dat kan interessant worden, want de vraag is nog altijd of hij nou gek is of niet."

 

Of Breivik een kans maakt of niet, daarover heerst nog onduidelijkheid. Wel kreeg Breivik onlangs steun uit onverwachte hoek, stelt Mulder. "De Noorse ombudsman waarschuwde in een rapport dat isolatie tot belangrijke mentale schade kan leiden."

 

Veel belangstelling
In Noorwegen kan de zaak in ieder geval rekenen op veel belangstelling. Zeker 150 journalisten volgen de zaak, aldus Mulder. De zitting vindt plaats in een sporthal in de gevangenis waar Breivik zijn maximale 21-jarige celstraf uitzit. De celstraf kan verlengd worden met 5 jaar als hij aan het einde van zijn straf nog altijd als gevaar voor de maatschappij wordt gezien. De gevangenis ligt in Skien, een plaats 130 kilometer ten zuidwesten van Oslo. Uit bescherming tegen andere gevangenen wordt Breivik daar apart gehouden, zelfs tijdens het uur dat hij dagelijks naar buiten mag.

Breivik is veroordeeld voor het doodschieten van 77 mensen, voornamelijk jongeren, in een jongerenkamp op het Noorse eilandje Utoya in 2011. Hij pleegde zijn daden uit racistische en rechts-extremistische overwegingen en zei in de rechtszaak achteraf dat hij Noorwegen met zijn aanslagen wilde beschermen tegen de grote toestroom van moslims. Hij achtte zijn daden legitiem.

Gerelateerde artikelen