Duurzaamheid21 jun '22 11:33

Is het opengooien van kolencentrales de oplossing voor de gascrisis?

Auteur: Remy Kock

Nederland verkeert officieel in een gascrisis, zo heeft minister Rob Jetten voor Klimaat en Energie gisteren aangekondigd. Hij wil de voorraden zo snel mogelijk vullen, en dus wordt er weer flink ingezet op het inzetten van kolencentrales. Ook presenteerde hij een nationaal energiebesparingsdoel.

De kolencentrale in de Eemshaven.
De kolencentrale in de Eemshaven. (ANP / Hollandse Hoogte / Venema )

En dat is pijnlijk, zo concludeert PvdA-Kamerlid en oud-Greenpeace-directeur Joris Thijssen. 'Het is gewoon ontzettend slecht nieuws voor het klimaat', stelt hij, terwijl hij het probleem wel degelijk erkent. 'Maar het is ook belangrijk dat we ervoor zorgen dat we er komende winter warmpjes bij zitten. Daarvoor moeten we doen wat nodig is.'

Lees ook | Duitsland gaat kolen stoken om van Russisch gas af te komen

Thijssen vindt dan ook dat Jetten achter de feiten aanloopt met betrekking tot de energiecrisis. 'Wat heel teleurstellend is van de minister, is dat de oorlog nu meer dan honderd dagen oud is. We roepen al net zo lang dat we geen geld meer willen overmaken naar de oorlogsmachine van Poetin. Wij willen een besparingsplan zien, waarin gericht deur langs deur wordt gegaan om huizen te isoleren en cv-ketels goed in te regelen. Of bij de industrie, want daar ligt ook een enorme potentie om minder gas te gebruiken.'

Maatregelen

Hoewel Thijssen kritisch is, zitten er wel degelijk positieve punten aan het plan van Jetten. 'Ik denk dat het besparingsdoel heel goed is hoor, maar ik wil wel eens van hem weten wat het slechtste scenario is, en of het écht nodig is om de kolencentrales weer open te gooien.'

Lees ook | Von der Leyen waarschuwt voor terugval op fossiele brandstoffen

Ook vindt hij dat er nagedacht had moeten over ruimere alternatieven, met betrekking tot de oorlog in Oekraïne en de nog onbekende looptijd daarvan. 'Stel nou dat Poetin de gaskraan dichtdraait, of dat wij geen gas meer willen van de Russen. Dan kunnen we aan energiebesparing doen door langs de huizen en industrieën te gaan, maar we kunnen ook vloeibaar gas importeren en kijken of we het daarmee redden. Zo'n worst case scenario hebben we na honderd dagen nog steeds niet. In plaats daarvan schiet hij nu in een soort van fossiele reflex en heropent hij de kolencentrales.'

Hulp?

Thijssen moedigt de komst van het door Jetten aangekondigde nationaal besparingsdoel ten zeerste aan, al is hij sceptisch over de effectiviteit daarvan. 'Ik ben er op zich blij mee, al is het mijns inziens een beetje laat', vervolgt hij. 'Maar ik weet niet of het mensen zal helpen om daadwerkelijk te besparen.'

Lees ook | 'Nog maar de vraag hoe snel kolencentrales opengaan'

Hij zou liever zien dat gemeentes inzetten op initiatieven zoals de FIXbrigades, bedrijven die actief werken aan het isoleren van huizen, maar ook bewoners beter voorlichten en informeren over energiebesparing. 'Ik liep vorige week mee bij de FIXbrigade in Amsterdam, die dus huis aan huis langsgaan. Jetten weigert echter om dat soort brigades in alle gemeentes te implementeren.'

Verduurzaming

Volgens Thijssen behelst de gasdiscussie ook een breder onderwerp. 'Ik vraag me af of we in tijden van crisis en oorlog echt nog gas moeten gebruiken voor bepaalde bedrijfsprocessen in Nederland. Moeten we echt bloemen opkweken voor de rest van de wereld met ons kostbare aardgas, of kunnen we dat niet beter in reserve houden voor als de winter heel erg koud wordt.'

Lees ook | Kabinet: nog geen gastekort, toch treedt crisisplan al in werking

En, zo benoemt Thijssen, loopt de industriesector in Nederland de kantjes ervanaf. 'De industrie heeft een verplichting om alle besparingsmaatregelen te nemen die ze in vijf jaar terug kunnen verdienen. Daar wordt slecht op gehandhaafd en er ligt veel potentie, daar wil ik ook actie van de minister zien.'

Waakvlam

Er is echter nog een ander alternatief, een dat Thijssen al helemaal niet kan bekoren. Hans Vijlbrief, staatssecretaris van Mijnbouw, stelt namelijk dat Groningen op de waakvlam blijft staan, en ook minister Jetten geeft geen keiharde nee dat de gaskraan in Groningen voor altijd dichtblijft. 'Als je in Groningen bent geweest en weet wat die mensen hebben meegemaakt, en wat ze nu dus wéér meemaken omdat er wéér wordt gemorreld aan de zekerheid die ze dachten te hebben - namelijk dat de winning zou stoppen - begrijp je dat het heel schadelijk is voor ze.'

Lees ook | TNO: LNG en kolen kunnen Russisch gas vervangen

Thijssen vervolgt: 'Ik vind het gewoonweg té makkelijk. De industrie heeft enorm veel potentie om gas te besparen, en zodra ze een camera op hun snufferd krijgen zeggen ze 'gooi de kolencentrales maar aan en ga maar gas winnen in Groningen, het is schandalig dat de industrie dat doet en ik vind het teleurstellend dat de minister er zo achteraan loopt.'

Gerelateerde artikelen