Duurzaamheid25 nov '22 08:25Aangepast op 25 nov '22 09:24

Kabinet wil af van handel in stikstofruimte

Auteurs: Lisa van der Velde en ANP

Het kabinet komt vandaag met een aantal ingrepen om de problemen rond de stikstofuitstoot aan te pakken. Op de lijst met maatregelen staat onder andere dat de handel in stikstofruimte moet verdwijnen en het kabinet wil duizenden piekbelasters benaderen met een som geld om met het bedrijf te stoppen of flink te verduurzamen.

Nederland – Velsen-Noord. Tata Steel Group in Velsen-Noord. Het staalconcern is een van de grootste vervuilers van Nederland en stoot onder meer veel CO2 en NO2 uit.
Nederland – Velsen-Noord. Tata Steel Group in Velsen-Noord. Het staalconcern is een van de grootste vervuilers van Nederland en stoot onder meer veel CO2 en NO2 uit. (ANP / Kim van Dam)

Zo wil het kabinet een stokje steken voor de handel in stikstofruimte. 'Het kabinet wil daarmee de regie terugpakken als het gaat om de handel in emissierechten', zegt politiekverslaggever Leendert Beekman. 'Er zijn verhalen van partijen die op boerderijenjacht zijn. Die partijen willen dan boerderijen uitkopen en zo aan stikstofruimte komen.' Volgens Beekman is dat een doorn in het oog van stikstofminister Christianne van der Wal. Zij komt dan ook met het voorstel dat iemand eerst langs moet bij het Rijk om het daar aan te geven als er stikstofruimte vrijkomt.

Uitkopen

Een andere maatregel die wordt genoemd is dat het kabinet enkele duizenden piekbelasters gaat benaderen met een genereus bod: zo'n 120 procent van de waarde van hun bedrijf om te stoppen of flink te verduurzamen. Dit geldt voor veehouderijen en andere bedrijven die veel stikstof uitstoten in de buurt van gevoelige natuur. 'Er komt geen lijst met criteria, er komt geen lijst van de piekbelasters en er komt ook geen kaartje', durft Beekman met zekerheid te zeggen. Op 1 april gaat het loket open waar de piekbelasters zich kunnen melden om het gesprek te voeren en zich aan te melden, daarna gaat het loket weer dicht. Piekbelasters die zich niet vrijwillig aanmelden moeten rekening houden met hele strenge handhaving op natuurregels en vergunningen.'

PAS-melders

Het uitkopen van de piekbelasters moet ruimte geven om de zogenoemde PAS-melders te legaliseren. Zij kregen voor de oprichting of uitbreiding van hun (boeren)bedrijf eerder goedkeuring na een 'melding' onder het oude stikstofbeleid. Maar in 2019 verklaarde de Raad van State dat beleid ongeldig. Daarom opereren ze nu formeel illegaal.

Lees ook | Kabinet trekt alvast half miljard uit voor stikstofplannen provincies

Het is kabinet wil deze bedrijven snel een vergunning geven die wel geldig is. Maar om dat te kunnen doen moet op een andere plek minder stikstof worden uitgestoten. De manier waarop het kabinet dat wil bereiken volgt dan weer niet het belangrijke advies van Remkes. Hij kwam met een gerichtere aanpak, waarmee de 500 tot 600 piekbelasters in beeld worden gebracht en worden uitgekocht.

Nog meer ruimte

Maar als het kabinet ruimte wil maken voor andere economische activiteiten zal er nog veel minder stikstof uitgestoten moeten worden. Het belang daarvan is alleen maar toegenomen sinds de Raad van State begin deze maand een belangrijke uitzondering in het stikstofbeleid die het kabinet aan de bouw had gegeven niet goedkeurde. Door het verdwijnen van de zogenoemde bouwvrijstelling moet bij elk bouwproject worden gekeken hoeveel stikstofuitstoot daarbij komt kijken en wat de invloed daarvan op de natuur is.

Lees ook | Bouwend Nederland: 'Kabinet moet als de bliksem piekbelasters uitkopen'

Die uitspraak komt het kabinet heel slecht uit, omdat er de ambitie is om komende jaren 900.000 woningen te bouwen. Daarnaast is het stikstofdossier een obstakel voor een andere belangrijke ambitie van het kabinet. Namelijk het beperken van de klimaatverandering. Daarvoor moet de uitstoot van CO2 in 2030 meer dan gehalveerd zijn. Ook bij projecten om duurzame energie op te wekken, zoals het aanleggen van windmolen parken en weides met zonnepanelen, komt stikstof vrij. Maar op termijn besparen die projecten juist stikstof.

Verschillende ministers

Op bijna elk ministerie zit stikstof dus in de weg. Daarom zijn niet alleen landbouwminister Piet Adema en stikstofminister Van der Wal betrokken bij de plannen die naar buiten komen. Ook woonminister Hugo de Jonge en Mark Harbers, van Infrastructuur, zijn bij de presentatie naar de plannen, net als een minister van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen