Duurzaamheid19 dec '22 16:03

'Zonder China, India en Verenigde Staten redden we het niet'

Auteur: Remy Kock

Bij de onderhandelingsovereenkomst tussen de Europese Raad en het Europees Parlement over het emissiehandelssysteem, het sociale klimaatfonds en de CO2-grensheffing mag er volgens Diederik Samsom gerust gesproken worden van een doorbraak. Dat zegt hij in BNR Koplopers. 'Hier hebben we drie jaar naartoe gewerkt.'

Samsom, die anno 2022 kabinetschef is van Frans Timmermans in Brussel, vindt de term 'doorbraak' zelfs zacht uitgedrukt. 'Met deze overeenkomst kunnen we op weg naar een duurzame toekomst alles veranderen. Vervuilers gaan betalen. Grote bedrijven, want die vervuilen meer, maar ook wij als gebruikers van verwarming en auto's. Maar we maken er een tweezijdig zwaard van, want de opbrengst van die betalingen - tientallen miljarden per jaar - besteden we aan verduurzaming en aan mensen die hogere kosten niet zo makkelijk kunnen dragen.'

Kabinetschef Diederik Samsom flankeert Eurocommissaris Frans Timmermans.
Kabinetschef Diederik Samsom flankeert Eurocommissaris Frans Timmermans. (ANP / Associated Press)

Lees ook | Toch succes voor Frans Timmermans: Europarlement stemt alsnog in met duurzaamheidsplannen

Hij spreekt van een actuele discussie, 'door de snel stijgende energieprijzen'. Hij benadrukt daarbij wel dat het betalen voor de vervuiling zou gaan om eurocenten bovenop de gasrekening. 'Dat klinkt natuurlijk marginaal, want in de huidige tijd er tientallen centen op de gasrekening per kubieke meter gas bijgekomen, maar de opbrengsten van die extra inkomsten willen we terugsluizen naar precies diegenen die het het moeilijkst hebben.'

Maatregelen

In het zogeheten Sociale Klimaatfonds dragen de hoogste inkomens het meeste bij. 'Lijkt me ook niet meer dan logisch', vervolgt Samsom. 'En dan wordt het geld het liefst ook nog verdeeld op een manier die het probleem structureel oplost. Je kunt iemand die in een slecht geïsoleerd huis woont iedere maand compenseren voor de energierekening, óf de woning isoleren op kosten van ons allemaal.'

Lees ook | EU-burgers gaan betalen voor CO2-uitstoot rijden en wonen

Naast het Sociale Klimaatfonds is de EU ook druk bezig met de maatregelen om de klimaatopwarming tot anderhalve graad te beperken. Met het klimaatplan Fit for 55 - waarin broeikasgassen in 2030 met 55 procent moeten afnemen ten opzichte van 1990 - heeft Europa een ambitieuze strategie op tafel gelegd, die beter uit lijkt te pakken dan in eerste instantie gedacht. Samsom: 'Nu het akkoord is afgesproken hebben we berekend wat het daadwerkelijk gaat opleveren: een reductie van 57 procent.'

'Op het randje'

Maar, zo geeft hij ruiterlijk toe, heel veel ruimte laat dat percentage niet. 'Het is wel op het randje van anderhalve graad, en het is helaas ook zo dat Europa maar tien procent van de totale CO2 ter wereld uitstoot', vervolgt Samsom. 'Dus wat wij aan onze ambitie toevoegen maakt op het gegeven moment geen groot verschil meer globaal gezien.'

Lees ook | Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst - dit zijn de plannen

Het wordt dan ook een lastig verhaal om onder de anderhalve graad aan klimaatopwarming te blijven als de Verenigde Staten, China en India niet meedoen. 'Dan gaan we het niet redden', vervolgt hij. 'Vandaar dat we de andere helft van onze energie besteden - de helft die we niet aan dit pakket besteden - aan de wereldwijde onderhandelingen. Door zelf een koploperspositie in te nemen, zorg je ervoor dat andere landen worden meegetrokken, maar vanzelf gaat het niet.'

Focus verleggen

Met die reden denkt Samsom dan ook dat de focus van zijn team het aankomende jaar verlegd wordt. 'Dus in plaats van dat we naar interne CO2-wetgeving kijken, gaan we naar de wereldwijde onderhandelingen kijken die volgend jaar moeten leiden tot een ambitieuzer China, India of Verenigde Staten. Alleen dan halen we de anderhalve graad.'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen