Duurzaamheid24 jan '23 09:02Aangepast op 24 jan '23 11:22

'Adema heeft het niet onder controle'

Auteur: Mark van Harreveld

Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Piet Adema wist al weken dat de kans groot was dat Nederland van Europa geen uitzonderingen meer zou krijgen voor het uitrijden van mest. Adema staat daarover een zwaar debat te wachten, want de Tweede Kamer is allesbehalve blij met deze kwestie. 'Het is duidelijk dat Adema het niet onder controle heeft', zegt politiek verslaggever Leendert Beekman.

Piet Adema, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, verlaat het Binnenhof na afloop van de wekelijkse ministerraad. Nieuwe strengere mestregels worden toch eerder ingevoerd dan Adema van plan was. De bewindsman moest bakzeil halen nadat hij onder zware druk was gezet door de Europese Commissie. ANP BART MAAT
Piet Adema, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, verlaat het Binnenhof na afloop van de wekelijkse ministerraad. Nieuwe strengere mestregels worden toch eerder ingevoerd dan Adema van plan was. De bewindsman moest bakzeil halen nadat hij onder zware druk was gezet door de Europese Commissie. ANP BART MAAT (ANP / ANP)

Het draait allemaal om derogatie, de tijdelijke uitzondering dat Nederlandse boeren meer mest mogen uitrijden dan hun collega's elders in Europa. In een debat op 20 december zeggen Kamerleden bezorgde geluiden uit Brussel te horen, volgens D66-Kamerlid De Groot houdt Nederland zich formeel niet aan het derogatiebesluit. Adema antwoordt de Kamer dat het gesprek 'daarover loopt' en dat er 'geen reden is tot grote zorg'.

Lees ook | Boeren moeten toch eerder aan mestregels voldoen

Echter, een dag eerder heeft Adema een brief ontvangen van Eurocommissaris voor Milieu Virginijus Sinkevicius die schrijft dat Nederland te optimistisch is. Sinkevicius in de brief zich zorgen te maken of Nederland wel aan alle voorwaarden gaat voldoen om voor de langzamere afbouw van het mest uitrijden in aanmerking te komen.

Ook zegt de Eurocommissaris zich druk te maken over een brief van Adema aan de Kamer van 2 december, die de indruk wekt dat boeren meer tijd en mogelijkheden krijgen dan is afgesproken. De commissaris waarschuwt Adema dat Nederland zijn uitzonderingspositie verspeelt als het niet aan de voorwaarden gaat voldoen.

Geen controle

'Adema zei in Kamerdebat dat het overgangsjaar zoals hij dat had bedacht wel degelijk vorm krijgt, nu horen we dat hij die brief van 19 december nog niet gelezen had', zegt Beekman. 'Dat heeft hij later dus ook nog niet rechtgezet. Halsoverkop kwam hij vrijdag terug van een landbouwcongres in Berlijn voor een spoedberaad over het Nederlandse mestbeleid, de dag ervoor zaten Kamerleden nog met hem aan tafel. Wat daar allemaal gaande is, is mij een groot raadsel, maar het is duidelijk dat Adema het niet onder controle heeft.'

Derogatie wil zeggen dat Nederland meer mest mag uitrijden dan boeren in andere Europese landen. Dat gaat afgebouwd worden, maar om in aanmerking te komen voor die afbouwregeling waren er afspraken gemaakt. 'Onder andere over de zonestroken in de buurt van water waar je geen mest mag uitrijden. Daarvan had Adema gezegd: 'de regels die we hadden afgesproken om in aanmerking te komen om die derogatie rustig af te bouwen, daar komt een overgangsjaar voor.'

Maar daar heeft de Eurocommissaris een stokje voor gestoken. 'Het gevolg kan zijn dat we niet meer in aanmerking komen voor de gehele afbouw van derogatie en dat het in één keer moet gaan gebeuren. De gevolgen kunnen groot zijn.'

Lees ook | Adema: '2023 wordt het jaar van oplossingen'

Boze Kamer

Afgelopen vrijdag was de hele Kamer boos behalve het CDA en de ChristenUnie, nu is hele Kamer boos. De PVV heeft mondelinge vragen aangevraagd, maar morgen is het debat over Landbouw, veel partijen willen daar een plenair debat van maken. 'De Tweede Kamer is niet blij en wil hier zo snel mogelijk met Adenma over spreken.'

Exit Adema? 'Het is een nieuwe minister, maar hij heeft al een paar uitglijders gemaakt. Het lijkt erop alsof hij de boeren naar de mond praat. In dit geval had hij dat beter niet kunnen doen. Er is valse hoop ontstaan bij boeren rondom derogatie, vanaf 1 maart moeten ze zich alsnog aan de afspraak houden. Dat is veel te laat. Het zal een zwaar debat worden, hij zal het beter moeten doen, want wat ik van hem gezien heb in debatten is dat hij geen sterke indruk maakte.'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen