Duurzaamheid16 aug '23 15:09

MOB: Shell en ExxonMobil hebben genoeg geld om eigen vervuiling op te ruimen

Auteur: Jorn Lucas

Milieuorganisatie Mobilisation for the Environment (MOB) sluit een stop op procedures tegen projecten als Porthos niet uit, als de rekening voor deze projecten bij de vervuilende partijen komt te liggen. 'Dat kan een serieuze rol spelen. Er is uiteraard altijd met ons te overleggen en een afspraak te maken', zegt Valentijn Wösten, juridisch raadsman van MOB, in reactie op de uitspraak van de Raad van State over het Porthos-project.

De Raad van State gaf eerder vandaag groen licht voor het megaproject, waarbij CO2 via pijpleidingen onder de Rotterdamse haven wordt opgeslagen. MOB is teleurgesteld over de uitspraak, maar respecteert deze wel. 'We leven in een rechtsstaat, de rechter heeft gesproken dus dit moeten we nu slikken. Het is niet anders.'

Shell rafinaderij in de Rotterdamse haven. Milieuorganisatie Mobilisation for the Environment (MOB) sluit een stop op procedures tegen projecten als Porthos niet uit, als de rekening voor deze projecten bij de vervuilende partijen, zoals Shell, komt te liggen.
Shell rafinaderij in de Rotterdamse haven. Milieuorganisatie Mobilisation for the Environment (MOB) sluit een stop op procedures tegen projecten als Porthos niet uit, als de rekening voor deze projecten bij de vervuilende partijen, zoals Shell, komt te liggen. (ANP / ANP)

Kanttekeningen

Wösten benadrukt dat er in de ogen van MOB wel kanttekeningen zijn te plaatsen bij de uitspraak. De raadsman maakt zich vooral zorgen over de precedentwerking van de uitspraak. 'Zonder een vergunning wordt een toename van de uitstoot van stikstof toegestaan', oordeelt hij. Hiermee wordt de deur opengezet voor een verdere toename van de emissies, voorziet Wösten.

‘Ik houd mijn hart vast’
Valentijn Wösten, MOB

Volgens de Raad van State wordt door de bouw van het Porthos-project echter geen significante schade toegebracht aan natuurgebieden. 'Dat mag zo zijn, maar alle commerciële adviesbureaus lezen nu met rode oortjes deze uitspraak. Die gaan kijken of dit een hoepel is waar hun opdrachtgever doorheen kan springen', benadrukt Wösten. 'Ik houd mijn hart vast.'

Lees ook | Porthos-uitspraak: Kabinet 'ontzettend blij', milieuorganisaties kritisch

Dat wekt de indruk dat het doel van de zaak tegen Porthos voornamelijk zou draaien om het inperken van andere projecten. Niet waar, zegt Wösten. 'Maar er zijn natuurlijk altijd tegelijkertijd veel andere dingen aan de hand.'

'Adagium is dat de vervuiler betaalt'

Het stoort Wösten vooral dat er miljarden worden uitgegeven aan 'experimentele techniek met een onzekere uitkomst'. De aanleg van Porthos wordt geschat op twee miljard euro, waarbij de overheid fors meebetaalt. 'Volgens mij geldt nog steeds het adagium dat de vervuiler betaalt. Als burgers moeten betalen voor het ophalen van hun huisvuil, dan hebben Shell en Exxon genoeg geld in kas om hun eigen broek op te houden en hun eigen vervuiling op te ruimen.'

Lees ook | Raad van State: klimaatproject Porthos mag doorgaan

Voorstanders van het Porthos-project wijzen echter op vergelijkbare projecten in Noorwegen die wel succesvol zouden zijn. Dat zit volgens Wösten anders in elkaar. 'Noorse wetenschappers zijn recent met kritische bevindingen gekomen. Ook hierover is het laatste woord nog niet gezegd.' Volgens Wösten wordt er te weinig kritisch naar CCS-projecten (Carbon Capture and Storage) gekeken.

Niet over één nacht ijs

Volgens het Porthos-plan moet jaarlijks 2,5 megaton CO2 onder zee kunnen worden opgeslagen, dat is anderhalf procent van de jaarlijkse uitstoot in Nederland. Waar voorstanders liever zien dat er vandaag in plaats van morgen hiermee wordt begonnen, houdt de milieuorganisatie liever de boot af. 'Daar is zeker wat voor te zeggen. Maar we zijn niet over één nacht ijs gegaan.'

Lees ook | Ondanks grote bezwaren start Denemarken CO2-opslag in Noordzee

Daarbij speelt volgens Wösten een combinatie van factoren. Enerzijds het feit dat het hier gaat om een experimenteel project, en anderzijds het publieke geld dat wordt gebruikt voor de aanleg. 'Ik zou werkelijk niet weten waarom Shell en ExxonMobil dat niet zelf kunnen betalen.'

Wösten: 'MOB is niet ongenegen om te zeggen: OK, misschien moet Porthos maar wel doorgaan. Maar heb daar dan een fatsoenlijk gesprek over, kom tot een redelijke inrichting van het project.' Een eerder gesprek hierover tussen Porthos en Shell is volgens Wösten op niets uitgelopen. 'Shell is meer met geld bezig dan met het oplossen van het klimaatprobleem.'

‘We leven in een rechtsstaat. MOB zal deze uitspraak moeten slikken. ’
Valentijn Wösten, MOB

Rekening bij Shell

Daarmee sluit MOB niet uit de zaak tegen Porthos volledig te laten vallen, als de rekening van het project bij partijen als Shell en ExxonMobil terechtkomt. 'Dat kan een serieuze rol spelen. Er is uiteraard altijd met MOB te overleggen en een afspraak te maken.'

Mogelijke juridische vervolgstappen om Porthos alsnog een halt toe te roepen, ziet Wösten niet gebeuren. 'We leven in een rechtsstaat. MOB zal deze uitspraak moeten slikken. En eerlijk is eerlijk, de kans dat er wordt doorgeprocedeerd is heel beperkt.'

Porthos is verheugd

De vreugde is groot bij CO2-opslagproject Porthos over de uitspraak van de Raad van State. 'Mensen werken hier al een aantal jaren aan, zoals aan de technische voorbereiding', zegt een woordvoerder van Porthos tegen persbureau ANP. 'Er is vreugde dat we nu echt gaan bouwen en dat over ruim twee jaar de eerste CO2 de grond in kan.' Dat is twee jaar later dan Porthos zelf had gepland. 'Er is echt wel royaal vertraging opgelopen', erkent de woordvoerder.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen