Economie18 dec '17 14:52Aangepast op 18 dec '17 15:42

'Niet te hard juichen over economisch herstel'

Auteur: Judith Laanen

2017 is een jaar vol positieve berichten, zegt De Nederlandsche Bank, die vandaag meldt dat onze economie in een 'hoogconjunctuur' zit. Maar Nout Wellink, voormalig president van DNB, ziet nog wel wat 'economische zwarte zwanen binnenvliegen'.

Volgens DNB groeit de economie in hoog tempo en blijft deze dat voorlopig doen. Volgens Wellink zitten we boven de trend maar zijn we er nog lang niet. ‘We moeten vooral oppassen dat we niet teveel aan het juichen zijn. Dit is een herstelfase die altijd beter dan gemiddeld gaat. Onze gemiddelde groei over langere termijn zal lager liggen. In die herstelfase hebben we gemiddeld toch geen grote groei in de jaren voor de grote crisis. In 2008 zaten we ook rond de 3 procent.’

'Monetair beleid is erg ruim'

Ook vreest hij voor de effecten van het stijgen van de prijzen van bijvoorbeeld huizen en aandelen, en is de Europese werkloosheid ‘te hoog als geheel’ en staat zij onder druk van technologische ontwikkelingen. Het monetaire beleid is volgens Wellink daarbij ook ‘erg ruim op het moment’. ‘De vooruitzichten op zichzelf bezien zijn goed, maar de enorme rust op de financiële markten is onheilspellend bij ongekend geopolitieke problemen op dit moment.’

'Inflatiegrens verstoort vernieuwing'

Lees ook: DNB: Economie blijft knallen

Intussen blijft de Europese Centrale Bank maar op de heilige inflatiegrens van 2 procent wachten. Dat noemt Wellink ‘een van de terechte zorgpunten’, want de centrale banken verstoren met dit wachten de private sector. ‘We forceren hele lage rentestanden omdat we de economie op gang willen brengen. Daarmee houden we bedrijven in stand die niet in stand gehouden zouden moeten worden. De vernieuwing vertraagt en de productiviteit neemt af’, zegt Wellink.

‘Leven op de toekomst’

Met dit soort beleid leef je volgens Wellink altijd op de veronderstelling dat morgen beter is dan vandaag. ‘Dit is ook een zorgelijk aspect. We wilden allemaal dat de schuldquota omlaag zouden gaan, maar door de lage rentes zijn die omhoog gegaan. Dat is leven op de toekomst.’ Mensen proberen zich tegen deze ‘uitholling van de waarde’, zoals Wellink het noemt, te wapenen door huizen tegen veel hogere prijzen te kopen of bitcoins te kopen en de aandelenmarkt op te gaan.

‘Huizenmarkt kent elementen van bubbel’

Vanochtend meldde De Nederlandsche Bank dat de woningmarkt verantwoordelijk is voor een kwart van de economische groei en 60 procent van de groei van de consumptie. Op de lange termijn zou de economie ook zonder die huizenmarkt moeten kunnen groeien.

Wellink meent dat we ‘erg afhankelijk’ zijn. Een opgaande woningmarkt kan de economie positief beïnvloeden, maar bij een neergaande woningmarkt is de negatieve invloed disproportioneel, waarschuwt hij. ‘Als de prijzen dalen raken mensen in paniek en houden ze helemaal op met besteden. Dat is een niet-symmetrisch effect.' Of de woningmarkt al in een bubbelstaat verkeert, durft hij nog niet te zeggen. Wel dat in sommige delen van het land, zoals Amsterdam, de 'elementen van het bubbelgedrag' er zijn.

Maar Wellink blijft positief: ‘Als er niks bijzonders gebeurt, ziet 2018 er toch best heel goed uit.’

Gerelateerde artikelen