Economie8 jan '18 06:38Aangepast op 8 jan '18 07:55

'Tijdbom onder zorgstelsel'

Auteur: BNR Webredactie

De niet-gecontracteerde zorg, vooral in de wijkverpleging en de ggz, neemt ieder jaar enorm toe, blijkt uit cijfers die BNR opvroeg bij grote zorgverzekeraars. En daarmee verliezen verzekeraars grip op de kwaliteit en de kosten van de zorg, waarschuwt emeritus hoogleraar Wynand van de Ven.

Vooral in de geestelijke gezondheidszorg (ggz) en de wijkverpleging sluiten steeds meer instellingen geen contracten meer af met zorgverzekeraars. Maar de verzekeraars zijn wel verplicht 75 procent van de kosten te betalen, zonder dat zij dus invloed hebben op de kwaliteit of doelmatigheid van de behandeling. Op deze manier worden er bijvoorbeeld verslavingszorgbehandelingen met klankschalen vergoed, waarvan je je kunt afvragen hoeveel dat oplevert.

Bij verzekeraar Zilveren Kruis ging 5 procent van het ggz-budget naar niet-gecontracteerde zorgaanbieders, zowel in 2016 als in 2017. Voor wijkverpleging was dat in 2017 ruim 17 procent van de totale kosten voor wijkverpleging, een forse stijging ten opzichte van een jaar eerder. Bij CZ is het percentage niet-gecontracteerde zorgkosten tussen de 3 en 5 procent: ongeveer hetzelfde als een jaar eerder. Maar ze zien dat het bij bepaalde zorg snel stijgt. Bij verslavingszorg is het bijvoorbeeld gestegen van 16 procent in 2015 naar 50 procent in 2016. Ook VGZ laat weten dat ongecontracteerde zorgkosten bij wijkverpleging en ggz fors stijgen.

'Waarom nog contracten?'

Verzekeraars zijn verplicht 75 procent te vergoeden omdat patiënten bij hun keuzes niet gehinderd mogen worden door te hoge kosten. Emeritus hoogleraar Sociale Ziektekostenverzekering Wynand van de Ven (Erasmus Universiteit Rotterdam) spreekt van een 'tijdbom'. Hij vreest voor rechtszaken van patiënten die vinden dat ze alsnog te veel moeten betalen voor niet-gecontracteerde zorg. 'Dan hebben we de poppen aan het dansen', zegt Van de Ven. 'Dan vraag je je af: waarom zullen zorgaanbieders dan nog een contract willen hebben met verzekeraars, en die lastige discussies hebben over kwaliteit, prijsplafond, omzetplafond en noem maar op.'

'Collectieve portemonnee'

Van de Ven krijgt bijval van Wim van der Meeren, bestuursvoorzitter van zorgverzekeraar CZ. 'Wij proberen het voor onze verzekerden allemaal een beetje betaalbaar te houden. En dus komen er contracten en gaan wij over de prijs onderhandelen, want zoals u weet geven wij inmiddels bijna 6000 euro per persoon per jaar aan zorg uit en dat is wel verschrikkelijk veel.'

Van der Meeren is voorstander van een ruime keuze voor de patiënt. 'Maar volledig vrij: dat is de vraag. Dat zou ook betekenen dat mensen zich kunnen laten behandelen waar het niet goed is en veel te duur. We moeten het allemaal samen betalen. Dan ga je als patiënt dus eigenlijk winkelen met de collectieve portemonnee. Dat is niet de bedoeling, de essentie van het stelsel is dat wij daar als zorgverzekeraars op zouden moeten letten. En dat willen we ook graag.'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen