Economie24 dec '19 11:32

BNR Blikt Terug | Economie & Duurzaamheid

Auteur: BNR Webredactie

Groei of krimp, import of export. Netto of bruto, recessie of hoogconjunctuur. De economie 2019, onlosmakelijk verbonden met duurzaamheidsvraagstukken. Want wat viel dat stikstofkwartje langzaam in 2019! Maar toen het eenmaal viel, hield het ook niet meer op!

1. EXPORT VAN MACHINES LEVERT 16 MILJARD OP

Niet bloemen en groenten, maar Nederlandse machines brachten in 2019 het meeste geld in het laatje. Dat bleek uit onderzoek van het CBS. Het exporteren van computerchips en landbouwmachines leverde in 2018 bijna 16 miljard euro op. En dat was in 2019 ruim een kwart meer dan in 2015.

2. CIRCULAIRE ECONOMIE KOMT NIET VAN DE GROND

De circulaire economie in Nederland komt niet van de grond, dat was de portee van het adviesrapport 'Herijking afvalstoffen' dat in 2019 gepubliceerd werd. Nederland heeft de doelstelling om in 2050 volledig circulair te zijn. In het rapport wordt vastgesteld dat de transitie naar een circulaire economie zeker tien jaar achterloopt op het proces van energietransitie.

3. NEDERLAND HEEFT ARBEIDSMIGRANTEN NODIG

Nederland moet zijn ogen niet sluiten voor de personeelstekorten en actief arbeidsmigranten naar hier halen. CEO Frank van Gool van uitzender Otto Workforce pleitte voor een actief arbeidsmigrantenbeleid zoals Duitsland en Frankrijk dat hebben. 'We denken wel dat het goed komt, maar het komt niet goed', zei Van Gool.

4. URGENDA WINT OOK LAATSTE KLIMAATZAAK TEGEN STAAT

De Nederlandse Staat is verplicht om maatregelen te nemen waardoor de CO2-uitstoot in 2020 met minimaal een kwart vermindert. De Hoge Raad sprak zich uit in de klimaatzaak die was aangespannen door duurzaamheidsorganisatie Urgenda.

5. 'GROEIEND TOERISME VRAAGT OM BREDERE BENADERING'

Het was een recordzomer voor het verblijfstoerisme in Nederland, bleek uit CBS-cijfers. Toerisme groeide al negen jaar op rij en leverde Nederland jaarlijks 87,5 miljard euro op. Maar de puur economische benadering van toerisme bleek zijn langste tijd gehad te hebben.

6. 'BIOMASSA IS NODIG VOOR ONZE ENERGIEVOORZIENING'

Biomassa is een noodzakelijk stuk in onze energievoorziening. Dit zei prof. dr. ir. Gert-Jan Nabuurs, hoogleraar Europese Bossen aan de Universiteit Wageningen in BNR's Big Five. Nabuurs noemde de discussie over biomassa 'giftig'.

7. KRIMP IN NEDERLANDSE MAAKINDUSTRIE

Inkoopmanagers schroefden in 2019 hun activiteiten terug. Voor het eerst in zes jaar was er namelijk sprake van krimp in de Nederlandse maakindustrie, zo bleek uit de inkoopmanagersindex van de Nederlandse Vereniging van Inkoopmanagers.

8. LONEN STIJGEN MEER, NEDERLANDSE KOOPKRACHT GROEIT

De koopkracht van veel Nederlanders kreeg in 2019 een impuls doordat lonen harder zullen stijgen in 2020, zo voorspelde werkgeversorganisatie AWVN. Volgens AWVN was er sprake van een loonstijging van gemiddeld 3,1 procent. Met Prinsjesdag voorspelde het CPB voor 2020 al een koopkrachtstijging van 2,1 procent.

9. 'LIMIET OP FOSSIELE BRANDSTOFFEN OPLOSSING CO2-UITSTOOT'

Elektrisch rijden was niet de oplossing en een nieuwe subsidieronde evenmin. Nee, willen we de mobiliteitsdoelen voor 2030 halen, dan zou er een begrenzing moeten komen op het gebruik van fossiele brandstoffen. Dat stelde het Platform Duurzame Biobrandstoffen.

10. MINISTER HOEKSTRA STELT VERKOOP VOLKSBANK UIT

Minister Hoekstra van Financiën besloot om nóg maar eens een jaar de tijd te nemen om na te denken hoe de Volksbank verkocht moet worden. De regering beloofde de Europese Commissie dat de bank verzelfstandigd zou worden, maar de lage rente maakte een verkoop moeilijk. Vond Hoekstra. 'Ik begrijp er helemaal niets van', reageerde hoogleraar Corporate Finance Jaap Koelewijn van Nyenrode University.

11. KABINET LANCEERT INGRIJPENDE INVESTERINGEN IN ECONOMIE

Het Kabinet kwam een groot plan voor de toekomst van de Nederlandse economie. Om ook in de toekomst te kunnen groeien, moest volgens minister Eric Wiebes van Economische Zaken het land op de schop. Daartoe stelde het kabinet een top-6 op.

12. RUIM 11 PROCENT MINDER WINKELS IN 10 JAAR TIJD

In 2019 kwam naar buiten dat de afgelopen tien jaar tienduizend winkels uit ons land verdwenen. Nederland telde daardoor in 2019 ruim 11 procent minder fysieke winkels dan aan het begin van dit decennium. Dat bleek uit CBS-cijfers.

13. NOUT WELLINK: BINNEN EEN JAAR IN DE RECESSIE

'Ik heb deze set van omstandigheden nog nooit gezien', zei Nout Wellink, niet-uitvoerend lid van de raad van bestuur van de Chinese bank ICBC en oud-president van De Nederlandsche Bank (DNB). Wellink dacht dat er binnen een jaar een recessie komt.

14. 'ECB NEKT ONZE PENSIOENEN'

Het rentebeleid van de Europese Centrale Bank had volgens Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt van het CDA desastreuze gevolgen voor de pensioenfondsen. In 2019 werd bekend dat de dekkingsgraden van de pensioenfondsen onder de 100 procent zakten. Omtzigt wilde daarom dat minister Koolmees van Sociale Zaken dat ECB-beleid onderzocht.

15. PRODUCTIVITEITSGROEI BIJ OVERHEID 'TELEURSTELLEND'

De productiviteitsgroei bij publieke sectoren hield in 2019 niet over. Dat concludeerde het Instituut voor Publieke Sector Efficiëntie Studies na onderzoek naar de productiviteit van vijftien publieke sectoren.

16. CBS: MILJOENENBEDRIJVEN HOEVEN STEEDS MINDER BELASTING TE BETALEN

De afgelopen tien jaar daalde de belastingdruk van grote bedrijven in Nederland steeds verder. Dat concludeerde het CBS dat er onderzoek naar deed, in opdracht van de Tweede Kamer. Volgens hoogleraar Fiscale Economie Peter Kavelaars zeiden de cijfers weinig over wat bedrijven werkelijk betalen, of er winst naar het buitenland gaat en in welke mate.

17. AANTAL CHINESE BEDRIJVEN IN NEDERLAND IN VIJF JAAR VERDUBBELD

In vijf jaar tijd verdubbelde het aantal Chinese bedrijven in Nederland. In 2012 waren er 245 Chinese bedrijven in Nederland, in 2017 waren dat er 470. De bijdrage van Chinese bedrijven aan de Nederlandse economie verviervoudigde in dezelfde periode tot ruim 1 miljard euro.

18. NEDERLANDSE EXPORTBESTEMMINGEN WORDEN DIVERSER

De bestemming van de Nederlandse export werd 2019 steeds diverser. Dat bleek uit de reportage Nederland Handelsland van het CBS. Waar de Nederlandse exportsector eerder zwaar op Duitsland leunde, daar namen landen in Zuid-Oost Azië nu een steeds groter deel van de Nederlandse export voor hun rekening.

19. 'OUDERWETSE ''GOEDERENECONOMIE' WORDT MINDER BELANGRIJK

Tegen de verwachting in, bleef de Nederlandse economie groeien. Het tweede kwartaal met een half procent, bleek uit CBS-cijfers. Ondertussen kromp de Duitse economie voor het eerst sinds tijden. Onze export van dienstverlening, vooral in automatisering en internet, maakte heel wat goed.

20. BEDRIJFSLEVEN: LIEVER NU EEN HARDE BREXIT DAN ONZEKERHEID

Een derde van de Nederlandse bedrijven kon niet wachten op een harde Brexit, zo zat waren ze het gemodder richting een zachte Brexit. Dat bleek uit de jaarlijkse Innovatie Monitor, samengesteld door hoogleraar Strategisch Management Henk Volberda, van de Universiteit van Amsterdam. Met name innovatieve bedrijven zagen maatschappelijk ontwrichtende ontwikkelingen zoals de Brexit als een kans voor hun onderneming.

21. NEDERLAND MOET NÚ TOESLAAN IN AFRIKA

Nederland moest snel zijn wilde het de boot niet missen in Afrika. Ondernemersvereniging Evofenedex stelde dat grootmachten elkaar verdringen in het continent, maar bleef Nederland achter op landen als de VS, China en Turkije. De handel met Afrika nam wel toe, bleek uit cijfers die BNR opvroeg bij het CBS. In 2018 groeide de export met ruim 23 procent naar 16 miljard euro.

22. CHINA IMPORTEERT NEDERLANDSE 'OUDERENZORG'

China en Nederland besloten te gaan samenwerken op het gebied van ouderenzorg. Minister Hugo de Jonge was op handelsmissie in het land en ondertekende een overeenkomst.

23. EU-AKKOORD MET JAPAN MOOIE KANS VOOR BEDRIJFSLEVEN

Het handelsakkoord dat de EU en Japan in 2019 sloten is het grootste bilaterale akkoord in de geschiedenis van de EU. 'Ik verwacht veel Japanse investeringen in Europa, en dan is het Verenigd Koninkrijk niet meer the first country of choice,' zei Japankenner en partner bij Global Bridges Radboud Molijn.

24. PATATJE HANDELSOORLOG NEDERLAND - COLOMBIA

Colombia wilde opeens tarieven heffen op aardappelproducten uit Nederland, Duitsland en België. Brazilië stelde eerder al heffingen in. De branchevereniging van aardappelverwerkers waarschuwde voor een handelsoorlog. 'Onze export wordt voor 20 procent aangetast', zei CEO Piet Hein Merckens van Aviko en voorzitter van branchevereniging Vavi.

25. ABN AMRO: SOMBERE GROEIPROGNOSES AGRI, INDUSTRIE EN BOUW

De groeiprognoses van ABN Amro voor de bouw, industrie en de agrarische sector voor 2020 waren somber. Volgens hoofd research Franka Rolvink Couzy van ABN Amro zijn de kabinetsmaatregelen om projecten vlot te trekken te weinig effectief: 'Het is absoluut niet voldoende'.

26. 'CO2-TAKS MAAKT HOUT IN DE BOUW VEEL AANTREKKELIJKER'

Met de invoering van een CO2-belasting zou het gebruik van beton in de bouw aan banden kunnen worden gelegd, ten gunste van hout. Dat zei Rijksbouwmeester Floris Alkemade in BNR's Big Five. 'Ik vind dat er een algemene CO2-belasting moet komen, waarin ook beton zijn rol krijgt.'

27. MINISTER VAN NIEUWENHUIZEN IN MIAMI VOOR SAMENWERKING KLIMAATUITDAGINGEN

Minister Cora van Nieuwenhuizen was in Miami om een overeenkomst te sluiten met de lokale burgemeester Suarez. In de stad opende namelijk een kantoor van het in Nederland gevestigd kenniscentrum Global Centre on Adaption. De minister zei dat Miami en Nederland voor dezelfde klimaatuitdagingen staan.

28. VEEL BOUWPROJECTEN OP LOSSE SCHROEVEN DOOR UITSPRAAK RVS

Het kwartje viel heel langzaam in 2019. Veel infrastructurele projecten kwamen op losse schroeven te staan door een uitspraak van de Raad van State, erkende minister Cora van Nieuwenhuizen van Verkeer in de Tweede Kamer. Natuurwetgeving over de uitstoot van stikstof blijkt zo veel impact te hebben dat veel bouwvergunningen op het spel staan.

De Rotterdamse vestiging van Unilever in Rotterdam
De Rotterdamse vestiging van Unilever in Rotterdam ( ANP Robin Utrecht)

Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen