Economie15 apr '20 15:43Aangepast op 15 apr '20 16:54

Brussel wil corona-herstelfonds van 1000 miljard euro (of meer)

Auteur: BNR Webredactie

Een wederopbouwfonds, opgezet door de EU, moet zo'n 1.500 miljard euro gaan bevatten. Brussel zou dit bedrag willen ophalen met de uitgifte van gezamenlijke leningen van de EU-landen. Het is een constructie die wel erg lijkt op de eurobonds waar minister Wopke Hoekstra zo tegen te hoop liep. Maar zeker na de voorspellingen van een economische krimp van 7,5 procent in eurolanden door het IMF, lijkt het fonds broodnodig volgens Europaverslaggever Jesse Pinster.

Een punt dat ook wel in politiek Den Haag wordt gemaakt: als de economie van Italië, Spanje, Frankrijk instort raakt dat Nederland ook heel hard. Als ze het verkeerd doen dreigt een tweede eurocrisis want juist landen als Italië en Griekenland krijgen de zwaarste klappen te verwerken, zegt Pinster. 'Ze proberen in Brussel te voorkomen dat deze discussie olie op het vuur wordt van de eurobonds.'

Vanuit Brussel benadrukken ze dat dit onderdeel moet worden van de nieuwe Europese begroting. Maar die zou dan veel groter worden, terwijl juist Nederland voor de coronacrisis hamerde op een kleine begroting. En Von der Leyen heeft haast, want de begroting voor de komende 7 jaar zou vanaf 1 januari 2021 gelden, maar ze wil al afspraken maken zodat er al geld beschikbaar is in tweede helft van dit jaar.

Mechanisme

Het mechanisme om het geld te verzamelen is een hefboom. Via de lidstaten wordt eerst geld opgehaald. Landen geven garanties af ter waarde van tientallen miljarden euro's. Daarna gaat de Europese Commissie naar de kapitaalmarkt om daarmee een veelvoud van dat geld op te halen en dan weer uit te lenen aan de landen. De Europese Commissie kan goedkope leningen afsluiten door de goede reputatie.

Kritiek

Er kwam gelijk kritiek op wat ze in de Brusselse bubble het 'mechanisme' noemen. Bijvoorbeeld van Lucas Guttenberg van de Delors-denktank in Berlijn: 'in een gigantische recessie is echt geld nodig, geen financieel gegoochel. Ze moeten niet doen alsof ze kunnen toveren.' 'Ik vang uit bronnen rond de Nederlandse regering wel op dat er het besef is dat ze moeten aanvaarden dat er extra geld nodig gaat zijn om de economieën weer op te starten', zegt Jesse Pinster.

Strijdbijl

Minister van Financiën Wopke Hoekstra begrijpt niet dat er eerst geld wordt verzameld in plaats van dat het kostenplaatje eerst wordt berekend. Hij pleit er dan ook voor om de volgorde van het plan aan te passen. 'Dat is lastig, want niemand weet nu hoe groot de klap gaat zijn en hoeveel geld er nodig is en waarvoor precies', zegt Pinster. 'Nadat de strijdbijl van Wopke Hoekstra onder een dun laagje zand was begraven, opent dit weer de discussie over wie gaat wat betalen, is er een soort eurobond nodig of kan het op een andere manier.'

Het is een constructie die wel erg lijkt op de eurobonds waar minister Wopke Hoekstra zo tegen te hoop liep, zegt EU-correspondent Ria Cats. Eurocommissaris Valdis Dombrovskis kondigde het fonds aan in de Duitse zakenkrant Handelsblatt. Hoekstra vond het te vroeg om al te reageren, maar Cats kan zich voorstellen dat de minister van Financiën gisteren wel even heeft moeten slikken. Ze voorziet een behoorlijk semantische discussie. 'Het lijkt ook wel op een ander plan van de Europese Commissie waar Nederland wel mee akkoord is gegaan, waarin de lidstaten garant staan voor een bepaald bedrag.'

Schulden Zuiden

Landen als Nederland, Duitsland, Finland en Oostenrijk vrezen op te moeten draaien voor de schulden die Zuid-Europa uiteindelijk niet kan afbetalen, zegt Cats. 'Bovendien leiden echte eurobonds tot hogere leenkosten voor het Noorden: door hun prudente overheidsfinanciën - goed schatkistbeheer - kunnen ze heel goedkoop lenen op de financiële markten. Het omgekeerde geldt voor het Zuiden, maar als iedereen voor elkaar garant staat, kan het Zuiden juist goedkoper lenen.'

Minister Wopke Hoekstra van Financiën
Minister Wopke Hoekstra van Financiën (ANP / Remko de Waal \)

Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen