Economie3 sep '20 13:50

Grote omslag nodig om kosten bodemdaling te beperken

Auteur: BNR Webredactie

Opnieuw dreigt er een maatregel aan te komen die grote gevolgen heeft voor veel boeren. In veenweidegebieden moet op korte termijn het grondwaterpeil omhoog. Dat adviseert althans de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur. Zonder deze maatregel halen we klimaatdoelstellingen niet en gaat bodemdaling ons vele miljarden extra kosten.

De bodem daalt op veel plekken in ons land, met name in veenweidegebieden. Het Groene Hart is hiervan een voorbeeld, net als grote delen van Friesland. Dat heeft te maken met het verlagen van de grondwaterstand. Boeren kunnen hun land zo beter beheren, maar de bijwerkingen van het verlagen van de grondwaterstand zijn groot. Er komen grote hoeveelheden CO2 vrij uit het opdrogende veen. en door de bodemdaling moeten dijken worden verhoogd.

Lees ook | Energie Update | Mooie rapporten, maar ze zeggen weinig

Wegen, gebouwen en andere infrastructuur raken beschadigd en daarom waarschuwt de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur het kabinet: grijp nu in en verhoog de grondwaterstand, anders zijn de kosten over 30 jaar niet te overzien. Alleen al de kosten aan CO2-compensatie bedragen 9 miljard euro en met schade aan dijken en kades komt daar nog een miljard euro bij. De boeren zullen op veel plekken minder intensief moeten gaan boeren.

Bruggen, leidingen, riolen

Er is vooral ook gekeken naar noodzakelijke verschuivingen in de kosten, zegt André van der Zande, lid van de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur. En dat gaat om serieuze bedragen. 'Je ziet dat het voor bruggen, plattelandswegen, leidingen en riolen alleen al in de komende jaren om 1 à 2 miljard euro gaat. Voor de pompen bij de waterschappen is 200 miljoen becijferd, maar wij denken dat dat na dertig jaar, met nieuwe kades en dijken, ook meer dan 1 miljard zal kosten.'

De waterschappen en gemeenten zullen dat maar moeizaam op tafel kunnen leggen, voor een weliswaar belangrijke beroepsgroep: de melkveehouderij in de veenweidegebieden, zegt Van der Zande. 'Dus we denken dat je ook heel veel kosten vermijdt als je het anders gaat doen. In het klimaatakkoord voor het landelijk gebied is een reductie van 1 megaton CO2-uitstoot in de veenweidegebieden afgesproken, van de in totaal 4 tot 7 megaton.'

Luister terug | Presentatie klimaatakkoord

Een goedkoper alternatief heeft de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur niet gevonden. 'Het klimaat is vastgelegd in een wet, net als de stikstof- en de natuurwet - en ook dat speelt in hetzelfde gebied. 'Dus wij zeggen: pak dat nou aan en ga nou in plaats van een pilotje hier, een studietje daar gewoon beginnen met de uitvoering. En niet voor een paar boeren, maar voor hele polders en hele regio's. Daar ontbreekt het aan.'

Op enkele plekken in ons land lopen momenteel proeven om de gevolgen van bodemdaling te beperken. In Kockengen doet melkveehouder Siem Scherpenzeel mee aan een proef met zogeheten drukdrainage.

Siem Scherpenzeel in Kockengen
Siem Scherpenzeel in Kockengen (BNR/ Jigal Krant)

Gerelateerde artikelen