Economie2 nov '20 12:12Aangepast op 2 nov '20 15:10

VNV wil met ministerie en KLM om tafel over impasse

Auteur: BNR Webredactie

Er lijkt nog geen uitweg voor de impasse die dit weekend is ontstaan tussen KLM, de bonden en het ministerie van Financiën. Zolang de bonden niet akkoord gaan met de loonmatiging tot 2025, komt minister Wopke Hoekstra niet over de brug. Willem Schmid, voorzitter van pilotenvakbond Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers, wil zo snel mogelijk om de tafel met het ministerie en KLM.

Intussen lijkt een faillissement geen taboe meer in Den Haag, zegt politiek verslaggever Sophie van Leeuwen. 'Het is ook een beetje onderhandelingsstrategie, maar dit is wel serieus, wat hier gebeurt. Ook een scheiding met Air France is niet meer uitgesloten. Of het ervan komt is moeilijk te zeggen, maar we weten dat er achter de schermen over gepraat wordt en dat dit verhaal nog een heel ander staartje kan krijgen.'

Luister terug | Piloten bereid tot langer loonoffer voor KLM, maar Hoekstra negeert bond

De bezuinigingsafspraken met KLM en het kabinet leken in orde én tijdig afgerond, zegt Willem Schmid, voorzitter van pilotenvakbond Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers. Maar afgelopen vrijdag kwam er opeens een konijn uit de hoge hoed in de vorm van een clausule die qua looptijd en inhoud niet volledig bekend was. 'Een blanco cheque tekenen wilden FNV en wij niet en dat leidt tot deze situatie, die wij ook heel vervelend vinden.'

Deadline en dreigement

Schmid begrijpt dat er voorwaarden gekoppeld worden aan de leningen die de overheid verschaft. Ook loonmatiging voor een afgebakende periode is wel degelijk bespreekbaar, benadrukt hij. 'Maar in de clausule wordt verwezen naar een geheim contract en een onbepaalde duur, waar we voor moeten tekenen. Die combinatie is heel gek, zeker als die na het op schrift stellen van de akkoorden opeens met een deadline en een heel groot dreigement voor de voeten geworpen wordt.' Schmid wil daarom op korte termijn met ministerie en KLM om de tafel om de lucht te klaren en alsnog tot een oplossing te komen.

Dat de duur van het loonoffer tot 2025 een verrassing is voor de piloten, wordt in Den Haag nadrukkelijk weersproken. Ondertussen loopt de druk voor KLM-CEO Pieter Elbers op, zegt Sophie van Leeuwen. 'Elbers heeft haast. De vooruitzichten zijn belabberd. We zitten in een tweede golf, het laatste kwartaal wordt een drama voor KLM, dus als die piloten dit echt volhouden en er komt geen oplossing, dan wint Elbers daar niets mee. Hij zal met een trucje op tafel moeten komen.'

Lees ook | Pilotenbond legt bom onder akkoord KLM: we moeten opnieuw onderhandelen

Minister Wopke Hoekstra lijkt er wel degelijk op aan te sturen dat Elbers desnoods de bonden passeert, zegt Van Leeuwen. 'Ik neem aan dat de komende uren en dagen gepraat gaat worden over een oplossing van Elbers. Heeft hij een trucje? Dat is wat Hoekstra nu van Elbers verwacht. Die kan het naar verluidt nog even uitzingen tot het eind van het jaar met het geld dat hij nog heeft, met onder meer de NOW-regeling.'

Schakelen

Telegraaf-luchtvaartjournalist Yteke de Jong begint zich steeds meer af te vragen waarom deze kwestie nou zo moeilijk is gemaakt. 'De bonden hebben hun rechten, dat staat als een paal boven water, maar op een gegeven moment moet je toch schakelen. Ze zeggen dat ze voor banen staan, maar ik vraag me af of ze op hun geweten willen hebben dat het bedrijf uiteindelijk ten onder gaat. Dat Hoekstra de spelregels halverwege de wedstrijd de spelregels heeft veranderd, is ook niet gebleken.'

Al met al lijkt toch vooral sprake van een inschattingsfout van de KLM-directie, zegt De Jong. Als doorgeefluik van de staat hebben ze de vakbonden niet voldoende duidelijk gemaakt dat er een deal voor vijf jaar vereist was. 'Die inspanningsverplichting had er eigenlijk meteen op 1 oktober moeten liggen, maar ik heb toch de indruk dat KLM opnieuw om de tafel is gaan zitten met de mededeling dat het toch even anders moet. Het is niet meer kwart over twaalf, maar half één.'

Luister terug | 'Voortbestaan KLM staat op het spel'

Wat altijd nog rest is de zogenaamde jumbo-route, waarbij Elbers de VNV buitenspel zet. Maar nu het ook tussen VNV en FNV rommelt, moet hij daarvoor eerst de FNV in zijn kamp krijgen om de piloten te kunnen isoleren. Echt moeilijk kan het niet zijn, zegt ze, alleen: het heeft er alle schijn van dat iets te grote ego's een deel in de weg staan. 'Iedereen weet wat er moet gebeuren. Het is een kwestie van teken, dus je kunt er lang en kort over praten, maar die handtekening moet er gewoon komen.'

Oplossing vinden

Dat de situatie uiterst zorgelijk is spreekt voor zich, zegt Dario Fucci is van de ondernemingsraad. En het is aan de betrokken partijen om een oplossing te vinden om uit deze impasse te komen. 'Ik wil niet aanwijzen of het vanuit Den Haag, vanuit de vakbonden of vanuit het bedrijf moet komen. Maar ze zijn mijns inziens verantwoordelijk voor de situatie waar we nu inzitten en zij moeten ook de verantwoordelijkheid pakken om een oplossing te vinden.'

Luister terug | KLM schrapt nog eens 1.500 banen

De ernst van de situatie kan eigenlijk niemand meer ontgaan, zegt Fucci. Zelf heeft hij geen formele rol in het conflict, al praat hij informeel met alle partijen. De noodsteun vanuit de overheid is cruciaal voor het voortbestaan van KLM, erkent hij. Maar het passeren van de bonden om tot een akkoord te komen met het ministerie is op dit moment zeker geen optie. 'Dat is een fase waar we absoluut niet in terecht willen komen.'

Er liggen nog wat noodscenario's, waaronder het DAF-scenario, waarbij KLM failliet gaat en een doorstart krijgt tegen lagere kosten. Maar daar schieten de vakbonden alsnog niets mee op en ook Fucci vindt het nog veel te vroeg voor die optie. 'Wat nu voorligt is dat deze partijen deze week aan een oplossing moeten werken en ik zie dat ook wel gebeuren. Ook bij andere vakbonden was de aanscherping niet bekend. Dan is er procesmatig denk ik iets goef misgegaan.'

Een toestel van KLM
Een toestel van KLM (ANP / Koen van Weel )

Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen