Economie13 jun '22 12:49Aangepast op 13 jun '22 13:43

DNB: Economische groei valt dit jaar stil

Auteurs: Mark van Harreveld en ANP

De Nederlandsche Bank verwacht dat economische groei dit jaar stil gaat vallen. Hoofdeconoom Olaf Sleijpen van DNB zag aanvankelijk groei, maar dat was de nawee van de post-corona-periode. 'We zagen fors herstel, maar onderliggend is er wat anders aan de hand.'

Dat forse herstel toen Nederland net uit de lockdowns kwam, zien we ook nog in het groeicijfer van 2,8 procent terug, maar onderliggend ziet Sleijpen een oorlog in Oekraïne gecombineerd met een stilvallende wereldhandel en stijgende prijzen van energie en voedsel. 'Dit jaar valt de groei stil, aan het eind van dit jaar krabbelt 'ie weer op.'

2,5 in 2024

Op basis van de eigen ramingen verwacht DNB dat de inflatie dit jaar gaat pieken op 8,7 procent om daarna geleidelijk te gaan dalen naar 2,5 procent in 2024. 'Maar dit scenario hangt sterk af van hoe de energie- en grondstofprijzen zich ontwikkelen'. Sleijpen noemt de kerninflatie weliswaar een stuk lager, 'maar ook die zien we opkruipen, die ligt nu rond de vier procent. Hij gaat echter ook dalen naar 2,5 procent in 2024.'

De arbeidsmarkt blijft ook voor DNB een krap zorgenkind. 'Die krapte is echt structureel en we zullen meer moeten doen om dat arbeidsaanbod omhoog te krikken - omscholing, bijscholing, overheid, sociale partners, de lonen gaan wat omhoog. Dat laatste is ook een prikkel, maar blijft wel achter bij de inflatie.' Sleijpen noemt dat laatste verstandig teneinde een loon-prijsspiraal te voorkomen. Maar, zegt hij, 'er is wel degelijk ruimte voor loonstijging'.

Herverdeling

De stijging van de energie- en voedselprijzen raakt volgens de econoom de koopkracht en veel mensen zullen er last van hebben. 'We worden collectief een stuk armer, het zal een stuk herverdeling naar die groep zijn'. Over te nemen maatregelen vanuit de politiek zegt Sleijpen: 'Als je het doet, doe het dan gericht op die groepen die dat nodig hebben. Van een accijnsverlaging wordt iedereen weliswaar blij, maar daarmee los je de problemen voor de lagere inkomens niet op. Die hebben vaak niet geen auto.'

Krapte

De grote krapte op de arbeidsmarkt in Nederland houdt komende jaren waarschijnlijk aan. Een wondermiddel om de personeelstekorten op te lossen, of 'silver bullet' zoals Sleijpen het noemt, is er eigenlijk niet. Wel ziet hij bij bedrijven nog ruimte om de lonen te verhogen en dringt hij aan op maatregelen die het aantrekkelijker maken voor parttimers om weer voltijds aan de slag te gaan.

Door het snelle herstel uit de coronacrisis is de vraag naar personeel hard opgelopen. In sommige sectoren hebben de tekorten ook tot grote problemen geleid. Denk aan het gebrek aan voldoende beveiligers en afhandelaars op Schiphol, dat daardoor de grote reizigersdrukte niet aankan.

In nieuwe ramingen gaat DNB uit van lagere economische groei. Toch blijft de arbeidsmarkt krap. De werkloosheid daalt dit jaar waarschijnlijk zelfs verder naar gemiddeld 3,3 procent van de beroepsbevolking. Dit komt volgens Sleijpen voornamelijk omdat het arbeidsaanbod tegen grenzen aanloopt en dat is niet zomaar op te lossen. In Nederland is volgens de econoom relatief al een groot deel van de bevolking actief op de arbeidsmarkt.

Wel is het zogeheten onbenutte arbeidspotentieel volgens recente cijfers nog aanzienlijk, stipt Sleijpen aan. Hij wijst erop dat er nog bijna een half miljoen deeltijdwerkers zijn die best meer uren zouden willen werken maar dit nu nog niet doen. De overheid zou hen bijvoorbeeld met fiscale prikkels kunnen stimuleren extra te gaan werken.

Sleijpen ziet ook ruimte bij veel bedrijven voor het verhogen van de lonen. Dat kan ook de hoge inflatie van de laatste tijd wat compenseren, stelt hij. Maar tegelijkertijd moet volgens hem worden voorkomen dat lonen automatisch en volledig meestijgen met de inflatie. Hij herhaalt een eerdere waarschuwing dat dit de prijsstijgingen verder zou kunnen aanwakkeren en op die manier juist extra schade kan toebrengen aan de economie.

De DNB'er vindt verder dat er nog meer ingezet kan worden op het om- en bijscholen van personeel. Werkgevers zouden dan bij een vacature bijvoorbeeld een deel van de functievereisten kunnen laten varen en de nieuwkomer vervolgens zelf de nodige scholing geven. Daardoor zijn vacatures mogelijk makkelijker te vullen.

Specifiek met betrekking tot de problemen met de drukte op Schiphol raadt Sleijpen daarnaast aan dat er nog eens goed gekeken wordt of zaken slimmer georganiseerd kunnen worden. 'Ik ben geen luchtvaartdeskundige maar denk bijvoorbeeld aan het digitaliseren en automatiseren van processen', oppert hij.

Gerelateerde artikelen