Economie5 sep '22 08:13Aangepast op 5 sep '22 09:36

Europese gasprijs met 31 procent door het dak

Auteur: Mark van Harreveld

De Europese gasprijs is omhoog geschoten na het besluit van het Russische staatsgasconcern Gazprom om de leveringen via de belangrijke pijplijn Nord Stream 1 langer stil te leggen. Op de toonaangevende gasbeurs in Amsterdam is de prijs met bijna een 30 procent gestegen. 'Die prijs blijft nog wel een tijd hoog', zegt olie- en gasexpert Ronald de Zoete.

Europese gasprijs stijgt 31 procent door langer dichtblijven Nord Stream 1
Europese gasprijs stijgt 31 procent door langer dichtblijven Nord Stream 1 (ANP / dpa Picture-Alliance / Bodo Marks)

De Europese gasprijs schoot op de toonaangevende gasbeurs in Amsterdam met ongeveer een kwart omhoog na het besluit van het Russische staatsgasconcern Gazprom op vrijdag om de leveringen via de belangrijke pijplijn Nord Stream 1 langer stil te leggen. Gazprom wijst daarbij op technische problemen. Woensdag werd de pijpleiding tussen Rusland en Duitsland via de Oostzee al voor drie dagen stilgelegd vanwege onderhoud.

De prijs voor een megawattuur gas noteerde circa 26 procent hoger op 268 euro. De gasprijs stond medio 2021 nog rond de 20 euro per megawattuur. Overigens ging de Europese gasprijs vorige week nog met bijna 40 procent omlaag.

Russisch onzinverhaal

Olie- en gasexpert Ronald de Zoete noemt de stijging een 'reactie op het tóch onverwacht niet vloeien van aardgas door Nord Stream 1'. Volgens De Zoete is de sluiting allesbehalve een technisch mankement en is het een politiek wapen in de handen van Poetin. Een team van Siemens is nu op weg naar Rusland om te assisteren bij het oplossen van de technische problemen. Rusland claimt dat de langere sluiting het gevolg is van een lekkage binnen een compressor, volgens Siemens kan dat geen reden zijn om de levering van gas te staken - er zijn immers meerdere compressoren.

Voor De Zoete is het verhaal duidelijk: 'Poetin speelt een spelletje, hij wil een vuist maken tegen de prijsplafonds'. En daarmee doelt de energiedeskundige op de Europese pogingen om een maximumprijs voor Russisch gas af te spreken, wat een lastig te realiseren ambitie is omdat de EU daar niet alleen over gaat.

Nog 50 tankers te gaan

Nederland legt intussen gasvoorraden aan, bouwt LNG-terminals en importeert gas vanuit de VS. Kijkende naar de LNG-schepen, denkt De Zoete dat Nederland nu op 50 procent zit van wat het nodig heeft. 'We kunnen richting vijftig procent. Iets later, na drie á vier jaar met wat extra aardgas uit de Noordzee: we zijn op de goede weg. Maar we zijn er nog niet. Er moet nog aardgas worden aangekocht'. Volgens De Zoete gaat het dan om 8 miljard kuub, wat gelijk staat aan 50 LNG-tankers. 'Andere landen moeten die schepen aan ons leveren, ik denk dat de prijs nog lange tijd hoog gaat blijven.'

Er is vrees dat Gazprom de gasleveringen via Nord Stream 1 helemaal niet meer gaat hervatten. Moskou verlaagde de toevoer van gas eerder al tot 20 procent van de maximale capaciteit. Ook hiervoor droeg Gazprom technische problemen als reden aan. Rusland stuurt nog wel gas via een route door Oekraïne naar Europa, maar dat is niet voldoende om de gestopte leveringen door Nord Stream 1 te compenseren.

Politiek armpje drukken Poetin

Europese leiders zien het dichtdraaien van de Russische gaskraan vooral als politiek drukmiddel. De Europese Unie heeft tal van sancties tegen Rusland ingevoerd wegens de oorlog in Oekraïne, en dit zou een vergelding zijn.

De eerdere mededeling dat Nord Stream 1 wegens noodzakelijk onderhoud dicht moest, werd in Europa met scepsis ontvangen. Klaus Müller, de baas van de Duitse toezichthouder voor de energietoevoer Bundesnetzagentur, vond die uitleg vanuit een technisch oogpunt onbegrijpelijk.

'Een einde aan de Russische gasleveringen aan Europa betekent dat de Duitse economie en die van de eurozone onmiddellijk in een recessie zullen belanden', aldus een analist van zakenbank Liberum Capital. De Europese aandelenbeurzen gaan naar verwachting met forse koersverliezen openen op maandag door de zorgen over de energiecrisis.

Europese landen nemen maatregelen om huishoudens en bedrijven te helpen met de sterk stijgende inflatie en energieprijzen. Zo maakte Duitsland zondag nog bekend meer dan 65 miljard euro uit te trekken voor extra steunmaatregelen. Ook in Zweden en Finland werden dit weekend maatregelen genomen om de energiecrisis het hoofd te bieden.

AEX

De Amsterdamse aandelenbeurs lijkt maandag met een flink verlies te beginnen aan de nieuwe handelsweek. De zorgen over de energievoorziening in Europa treden weer op de voorgrond na het besluit van Moskou om een belangrijke gaspijpleiding tussen Rusland en Duitsland langer dan gepland dicht te houden. Volgens het Russische staatsgasbedrijf Gazprom komt dat door een technisch defect en doordat de westerse sancties het onderhoud aan de pijpleiding bemoeilijken. De Europese gasprijs schoot maandagochtend ruim 30 procent omhoog.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen