Financieel23 nov '22 13:42Aangepast op 23 nov '22 16:33

'Invoering digitale euro leidt tot maatschappelijk verkeerd beleid'

Auteur: Remy Kock

De invoering van digitaal geld mag gerust een zwaarbeladen onderwerp genoemd worden. Vandaag debatteert de Tweede Kamer over hoe en wanneer het digitale geld in gebruik wordt genomen door de maatschappij, en het is belangrijk dat daar goed over gesproken wordt. Dat vindt econoom Edin Mujagic.

2 euro-munt.
2 euro-munt. (Vincenzo Izzo/Sipa USA)

'Je hoort centrale bankiers vaak spreken over iets wat de zero lower bound heet', stelt Mujagic. 'Oftewel de vloer in de rente. Je kunt de rente naar nul procent brengen, maar niet verder daar onder. De zero lower bound is een serieus obstakel voor die centrale bankiers, omdat dat de rente tegenhoudt om verder te dalen dan nul procent.'

Lees ook | Kamer terughoudend over digitale euro

Volgens Mujagic komt dat met name door het feit dat men hun geld weghaalt bij een bank als de rente naar bijvoorbeeld -5 procent gaat. 'Dan heeft het dus helemaal geen effect. Maar we kunnen het voor centrale banken wel mogelijk maken om door de vloer heen te breken', vervolgt hij. 'Dat kan met de invoering van digitaal geld. Dat wordt dan de rekeneenheid - prijzen worden uitgedrukt in digitale euro's of dollars, en er komt een speciale heffing op contant geld.'

'Ontsnappingsmogelijkheden blokkeren'

Met een dergelijke heffing zouden ontsnappingsmogelijkheden van contant geld blokkeren. 'Daarmee wordt het minder aantrekkelijk om je geld van de bank af te halen. De centrale bank kan dan vervolgens een soort wisselkoers invoeren tussen contante euro en digitale euro, en door te spelen met die koers kun je dus in een omgeving van negatieve rentes de waarde van contant geld verlagen ten opzichte van digitaal geld.'

Lees ook | Econoom: 'Met digital currency weet je wat je krijgt'

Als voorbeeld noemt Mujagic iemand die de boodschappen afrekent bij de kassa. 'Diegene wordt gevraagd of hij digitaal wil betalen of contant', stelt hij. 'Digitaal kosten de boodschappen 100 euro, en contant kosten de boodschappen 150 euro. Dat is dus een wisselkoers van 1,5. En contant geld op die manier ontkoppelen van digitaal geld, zou negatieve rentes zonder limiet mogelijk maken. Zo zal contant geld langzaam maar zeker uit de gratie raken.'

Wetenschappelijke papers

Een mogelijke verschuiving naar digitaal geld vindt Mujagic dan ook volkomen begrijpelijk. 'Het wordt allemaal onderschreven door wetenschappelijke papers van het Internationaal Monetair Fonds', vervolgt hij. 'Die al jaren geleden zijn geschreven. En ik vind het volkomen begrijpelijk dat we naar digitaal geld toegaan. Geld evolueert ook: we hadden ooit munten en toen kwamen daar biljetten bij. Dus geld krijgt een andere hoedanigheid, een andere vorm.'

Lees ook | Veel vraagtekens bij invoering digitale euro: 'Hervorming financieel stelsel nodig'

Hij benadrukt tevens dat omdat onze maatschappij digitaliseert, het eigenlijk ondenkbaar is dat geld daarin achterblijft. 'Dat kun je gewoon niet verwachten. Maar als je om deze redenen digitaal geld gaat invoeren, zodat je negatieve rentes mogelijk maakt, dan is het een ernstige maatschappelijke zaak. Ik zou zeggen: ga deze route blokkeren. Een goed begin zou zijn om dit soort dingen niet over te laten aan centrale banken. Die moeten het beleid uitvoeren, maar niet bepalen. En op dit moment zijn ze dat wel aan het doen. Dit moet bepaald worden door mensen waar we op kunnen stemmen.'

Laat, maar niet te laat

Dat de Tweede Kamer er vandaag over debatteert, vindt Mujagic dan ook rijkelijk laat. 'De papers waar ik het over heb zijn zeven jaar oud, dus er is al heel veel gedaan', stelt hij. 'Nu ga je een soort van discussie achteraf voeren. Dat is nog steeds niet te laat, maar er moeten dingen gedaan worden.'

Lees ook | Nederlanders belegden 2,2 miljard euro in crypto's

Onder meer het weghalen van de verantwoordelijkheid bij de centrale banken noemt Mujagic als voorbeeld. 'Zoveel macht en invloed concentreren in één instelling - die niet ter verantwoording geroepen kan worden - is gevaarlijk. (...). Ik zou daarvoor in de grondwet opnemen dat negatieve rentes niet mogen, want als de maatschappij dat over een aantal jaar wil aanpassen, kan dat. Ondanks dat de lat voor een aanpassing zeer hoog ligt. Maar negatieve rentes mogelijk maken zonder de mogelijkheid voor de gewone burger om daaraan te ontsnappen, is maatschappelijk verkeerd beleid.'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen