Gezondheid6 aug '21 09:42Aangepast op 6 aug '21 09:58

Mogelijk meer vluchten met besmette passagiers dan gedacht

Auteur: BNR Webredactie

Het aantal vliegtuigen dat een met corona besmet persoon aan boord heeft, is mogelijk veel hoger dan eerder werd aangenomen. 36 procent van de vluchten vanuit Nederland naar Canada, bleek namelijk een besmet persoon aan boord te hebben, blijkt uit data die door BNR is ingezien. En dat is fors hoger dan de berekening van het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR), want daarin wordt ervan uitgegaan dat maximaal in 9 procent van alle vluchten een besmet persoon kan zitten.

Data-analist Bart Bolkestein heeft het onderzoek gedaan op basis van data over vluchten van de maand juli. 'Uit ruim 1400 vluchten uit juli die ik heb bekeken, is bij 24 procent van de vluchten achteraf gemeld dat er iemand op zat met een coronabesmetting. Wanneer je die cijfers extrapoleert naar vluchten uit Nederland, dan zitten bijvoorbeeld vluchten uit Amsterdam op 36 procent.'

Luister terug | Zijn vliegtuigen wel Deltavariant-proof?

Controle

Ergens gaat het dus niet helemaal goed bij de manier waarop coronabesmettingen worden opgespoord. 'Wat we hier zien is een land dat goed controleert wanneer je aankomt. Maar dan kom je er toch achter dat er ergens iets niet helemaal goed gaat bij de manier waarop dit wordt aangepakt.' Maar mensen met een coronabesmetting kunnen ongemerkt op een vlucht geraken wanneer bijvoorbeeld hun test niet goed is afgenomen of wanneer ze Covid-19 ontwikkelen na een negatief testresultaat. Bolkestein vindt dat nu moet worden gekeken naar waar er mogelijk gaten zitten in het systeem.

Verschillen

Rui Roosien, onderzoeker bij het NLR, denkt dat de verschillen in resultaten te verklaren zijn door het feit dat de keten uit zoveel stukjes bestaat. 'Je hebt de kans dat iemand überhaupt besmet is, de kans dat iemand gaat vliegen en gedetecteerd wordt met een test en vervolgens zit iemand aan boord. Wat is dan de kans dat die iemand anders besmet? Dat laatste is wat wij hebben onderzocht.'

Roosien geeft wel aan dat ook de onderzoeksresultaten van data-analist Bolkestein van belang kunnen zijn bij de inschatting van besmettingsrisico's. Het NLR heeft dus vooral gekeken naar de risico's op virusverspreiding in een vliegtuig zelf. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat ziet geen aanleiding om aanvullend onderzoek te doen op basis van de resultaten van Bolkestein.

Besmettelijk

Door de overheid wordt gezegd dat vliegen veilig kan, maar de data van Bolkestein zetten vraagtekens bij die stelling, vindt Wim Schellekens, oud-hoofdinspecteur van de Inspectie voor de Gezondheidszorg. 'Ik schrik wel van deze cijfers. De overheid zegt dat vliegen veilig is en dat we genoeg voorzorgsmaatregelen hebben om niet besmet te worden in het vliegtuig. Dit toont nu dat de kans dat je in het vliegtuig tegen iemand oploopt die besmettelijk is, veel groter is.'

Op dit moment is de voorwaarde dat je een vaccinatiebewijs hebt of in de 24 uur voor je vlucht een negatieve pcr-test hebt gehad. 'Dat betekent dat je in die 24 uur wel degelijk nog besmet kunt worden. Dat zegt misschien toch iets over hoe de situatie op Schiphol zelf is. Het is heel druk, zo druk dat beveiligers zeggen dat ze de anderhalve meter niet kunnen handhaven. Mensen houden zich er niet aan en wanneer ze er iets van zeggen krijgen ze problemen. Als je geen anderhalve meter afstand kan houden, is de regel dat je een mondkapje draagt. Maar dat gebeurt dus ook vrijwel niet.'

Volgens Schellekens wijst dat erop dat we niet meer bereid zijn om ons te houden aan de afspraken die we hebben gemaakt om de besmettingen tegen te gaan. 'We hebben een beetje de algemene houding dat het voorbij is en we weer onze gang kunnen gaan. Dat blijkt dus gewoon niet waar te zijn. Het is nog steeds zo dat het vaccinatiebereik niet hoger zal worden dan 80 procent. Bovendien is de effectiviteit van het vaccin tegen de deltavariant 86 procent. Als je dan weet dat op die manier 2 tot 3 miljoen mensen niet beschermd zijn tegen het coronavirus, betekent dat dat we een grote groep kwetsbaren hebben. Vaccinatie op zichzelf is nog geen garantie dat je niet besmet kunt worden, alleen niet ernstig ziek, maar je kan het dus wel nog doorgeven.'

Gerelateerde artikelen