Gezondheid17 jan '22 13:49Aangepast op 17 jan '22 14:04

'Kabinet moet voedingssupplementen reguleren'

Auteur: BNR Webredactie

De Nederlandse overheid moet met strengere wetgeving de voedingssupplementenindustrie in Nederland aan banden leggen. Hiervoor pleit emeritus hoogleraar Voedingsleer Martijn Katan aan de VU Amsterdam in BNR's Big Five. 'Alles wordt gecontroleerd, maar er is één uitzondering: dat zijn die voedingssupplementen.'

'We zijn geen wantrouwend volk', zegt Katan, 'maar hier zit echt een gat in de wetgeving waar je in kan trappen. Supplementen, kruiden en kruidenthee, daar zit het meest gore gif in waar mensen echt ziek van worden of dood van gaan. Daar wordt niks aan gedaan. Het is dringend nodig dat daar wetgeving voor komt zodat de Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (NVWA) hier beter tegen kan optreden. Die staan machteloos.'

Omgekeerde bewijslast

Soms kan de NVWA ingrijpen, maar dan moet de instantie voor de rechter bewijzen dat iets onveilig is. Katan vindt dat de omgekeerde wereld, hij vergelijkt de wetgeving met de situatie dat de snelheidsborden in het verkeer vervangen worden door borden waarop staat dat bestuurders zo hard mogen rijden als ze zelf veilig vinden.

Tamara van Ark

'Er is geen voorschrijvende lijst, dat heeft de minister van Volksgezondheid (Tamara van Ark, red.) twee jaar geleden beloofd, maar die is er nog altijd niet.' Volgens Katan het gevolg van twee zaken: een zeer invloedrijke lobby vanuit het bedrijfsleven in combinatie met een heilig geloof van gebruikers in de supplementen en in het verlengde daarvan een terughoudende overheid die het daardoor 'liever even laat liggen'.

Schadelijk

De supplementen die in de supermarkt liggen, vertrouwt Katan tot op zekere hoogte omdat die periodiek hun producten laten onderzoeken, veel gaat volgens hem mis bij de vitaminewinkeltjes 'die soms ronduit gevaarlijke producten verkopen: veel te veel vitamine E of veel te veel B6 waar je ziek van kunt worden'. Met name drie soorten producten kunnen schadelijk zijn: de potentieverhogende middelen, de afslankproducten en de middelen om spiermassa te kweken.

Indonesische garage

'Wat ze daar in stoppen zijn vooral illegale geneesmiddelen.' Twee weken geleden nam de NVWA Indonesische kruiden in beslag die na onderzoek sibutramine bevatten, een geneesmiddel dat vijftien jaar geleden verboden werd omdat het hartklachten veroorzaakt. 'Dat maken ze in Indonesië in één of andere garage.' Ook haalt Katan het voorbeeld aan van een vrouw die kruiden tegen overgangsproblemen slikte en als gevolg daarvan een nieuwe lever nodig had.

België

Niet alleen de lobby vanuit de industrie is sterk, ook het heilige geloof in de heilzame werking van planten en kruiden. En dat is volgens de hoogleraar een dure misvatting: niet alles wat plantaardig is, is ook gezond. 'Planten verdedigen zich met die vergiften.' Ten slotte heeft de NVWA te weinig capaciteit om overal op te letten - niet alleen doordat de bewijslast bij de NVWA ligt, maar ook omdat de dienst te veel op het bordje heeft: 'Ze moeten overal op letten, van glijbanen tot appelmoes, ze hebben de capaciteit. Wat ze nodig hebben is duidelijke wetgeving. Als in België iemand een supplement op de markt wil brengen, moet er een uitgebreid dossier ingeleverd worden bij de Belgische Voedselautoriteit.'

Volgens Katan wint de bedrijvenlobby het van de volksgezondheid, en dat omdat de winsten vergelijkbaar zijn 'met die op cocaine'. Hij vindt dat het kabinet het net zo moet inrichten als de Belgische overheid: een product mag pas de markt op nadat de producent een uitgebreid rapport heeft ingeleverd bij de NVWA. En der lijst die Van Ark zou maken, moet zo snel mogelijk gestalte krijgen.

Beluister hier de volledige aflevering van BNR's Big Five


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen