Gezondheid21 jan '22 13:00Aangepast op 21 jan '22 14:17

RIVM: Tata Steel stoot mogelijk meer uit dan het rapporteert

Auteur: Mark van Harreveld

De gegevens die staalconcern Tata Steel verstrekt over de uitstoot van schadelijke stoffen in de regio, zijn volgens het RIVM mogelijk onvolledig. In een onderzoeksrapport schrijft het RIVM dat in de omgeving veel hogere concentraties metalen en zogeheten PAK’s worden gemeten dan wat het concern opgeeft. 'Deze gegevens over de uitstoot lijken niet volledig te zijn aangeleverd', concluderen de onderzoekers.

(Flickr / Marcel Oosterwijk)

Luister terug | RIVM: omwonenden Tata Steel meer blootgesteld aan schadelijke stoffen

1000 keer meer PAK's

Volgens de onderzoekers heeft het RIVM concentraties van sommige PAK’s gemeten die tot wel duizend keer groter zijn dan wat op basis van de officiële uitstootgegevens verwacht mag worden. Blootstelling aan PAK's, Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen, is schadelijk voor de gezondheid. Uit eerdere onderzoeken blijkt dat in de regio IJmond aanzienlijk meer mensen longkanker krijgen dan in de rest van het land, ook diabetes en hartaandoeningen komen er opmerkelijk vaker voor. Niet alleen mat het RIVM te veel PAK's, koper kwam tot vijftig keer meer voor in de metingen, het metaal vanadium tot dertig keer en lood en chroom tot vijf keer meer dan de berekende waarde.

Document: Onderzoek naar de herkomst van neergedaald stof en stoffen in de lucht in de IJmond regio.pdf

Luister terug | IJmuidenaren slepen Tata Steel voor de rechter

Geen duidelijke verklaring

De onderzoekers schrijven niet te weten waarom ze hogere concentraties van bepaalde stoffen meten dan wat verwacht mag worden op basis van de milieujaarverslagen en de emissieregistratie, wel geven ze een aantal mogelijke verklaringen. Zo zijn in de uitstootcijfers geen gegevens verwerkt over onderaannemers op het terrein van Tata, zoals het bedrijf Harsco. De onderzoekers opperen ook de mogelijkheid dat sommige uitstoot wordt onderschat - en dan met name bij incidenten. Ook noemen ze het treinverkeer op het terrein en de opslag en overslag van kolen en ertsen als mogelijke bronnen van uitstoot.

Ten slotte achten de onderzoekers het ook mogelijk dat stoffen die in het verleden in de bodem terechtkwamen, opnieuw zijn opgewaaid. Het RIVM adviseert om 'de informatie over de uitstoot van bronnen op het terrein van Tata Steel te verbeteren'.

Luister terug | Omwonenden Tata Steel doen zelf onderzoek naar uitstoot

'Aanmerkelijk' deel vervuiling door Tata

Het onderzoek was aangevraagd door de provincie Noord-Holland en de gemeenten Beverwijk, Heemskerk en Velsen, die willen weten waar de vervuiling precies vandaan komt. En hoewel dat volgens de onderzoekers geen eenvoudige vraag was ('Op de stofdeeltjes zit immers geen label van de afzender'), concludeert het RIVM dat een 'aanmerkelijk deel' afkomstig is van Tata Steel.

Niet alleen willen provincie en gemeenten de vervuiling beter in kaart brengen en dit periodiek monitoren, de provincie wil waar mogelijk de vergunning van Tata Steel aanscherpen. Voor het Rijk heeft de regio de volgende boodschap: onderzoek of het huidige systeem waarin de bedrijven hun uitstoot registreren wel voldoet. De provincie Noord-Holland en de IJmondgemeenten zeggen dat ze deze uitstoot 'zo veel en zo snel mogelijk' willen verminderen.

Luister terug | OM vervolgt Tata om grafietregens

Milieuorganisaties woest

Verschillende maatschappelijke organisaties en milieuclubs hebben gereageerd op het onderzoek. Mobilisation for the Environment (MOB) stelt dat opnieuw duidelijk wordt dat 'kinderen niet veilig kunnen opgroeien onder de rook van Tata'. Volgens MOB, dat wil dat Tata de deuren sluit, toont het RIVM-rapport hoe 'incompetent' de omgevingsdienst in Noord-Holland is. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) is verplicht om de emissie van Tata Steel te controleren, maar volgens de milieuclub komt daar in de praktijk 'geen hout' van terecht. 'Er wordt niet goed gerapporteerd door Tata, en de omgevingsdienst slikt het voor zoete koek.'

Volgens Milieudefensie is het duidelijk dat Tata Steel sneller moet vergroenen. De milieu-organisatie roept toezichthouder OD NZKG op tot 'onmiddellijk ingrijpen' en de gezondheid van omwonenden op de eerste plaats te zetten.

Luister terug | Hans van den Berg (Tata Steel): Ons hele land is gebouwd op staal

'Grote vervuiler'

Volgens Greenpeace is de tijd op 'voor grote vervuiler Tata Steel' en moeten in elk geval de ziekmakende onderdelen van Tata de deuren sluiten. 'Het is onverantwoord om deze nog open te houden', laat Greenpeace weten. 'De omwonenden van grote vervuiler Tata Steel hebben recht op een gezonde leefomgeving en moeten niet worden afgepoeierd met schoonmaakploegjes voor speeltoestellen.' Milieudefensie vraagt Tata Steel om een klimaatplan dat laat zien hoe het bedrijf de uitstoot snel naar beneden brengt.

KWF Kankerbestrijding zegt dat de volksgezondheid ernstig in gevaar is door de uitstoot van kankerverwekkende stoffen door Tata Steel, stelt KWF Kankerbestrijding. KWF zegt 'maar één conclusie te trekken', namelijk 'dat de uitstoot van die stoffen die kankerverwekkend zijn drastisch moeten worden teruggebracht om de gezondheidsrisico’s van de bewoners van de regio zo snel mogelijk te verminderen'.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen