Gezondheid20 jun '22 13:27

RIVM: Ultrafijnstof Schiphol riskant voor omwonenden

Auteurs: Joëlle Baelde en ANP

Mensen die in de buurt van Schiphol wonen en langjarig worden blootgesteld aan ultrafijnstof afkomstig van vliegverkeer, hebben een vergrote kans op hart- en vaatziekten. Ook zijn er aanwijzingen dat uitstoot van deze microscopische kleine stofdeeltjes door vliegtuigen nadelige gevolgen heeft voor zwangere vrouwen en de ontwikkeling van ongeboren kinderen.

Dat blijkt uit een grote en nog vertrouwelijke studie van het RIVM, die deze week gepubliceerd wordt en al in handen is van De Telegraaf. De onderzoekers hebben onder andere gekeken naar sterftegevallen in een straal van 50 kilometer rondom Schiphol. Zij achten het 'waarschijnlijk' dat er een verband is tussen overlijdens door hartritmestoornissen en hoge concentraties ultrafijnstof.

Lees ook | EasyJet schrapt deze zomer meer vluchten Schiphol

‘We hebben gekeken naar de effecten als je kort (uren of dagen) of lang (maanden of jaren) bent blootgesteld aan ultrafijnstof. En we hebben ook gekeken naar zes categorieën ziekten: het hart- en vaatstelsel, het effect op de longen, het zenuwstelsel, dus bijvoorbeeld parkinson en dementie, het metabole systeem (diabetes), geboorteontwikkelingen en meer algemeen naar wat het voor sterfte in deze regio betekent', legt hoofd Onderzoekscentrum Duurzaamheid, Milieu en Gezondheid Rene van der Ent van het RIVM uit.

Volgens Van der Ent kan blootstelling aan ultrafijnstof mogelijk leiden tot een nadelig effect op het hart- en vaatstelsel en op de ontwikkeling van een ongeboren kind, maar voor de andere categorieën trok het RIVM andere conclusies. 'We hebben geen aanwijzingen gevonden dat een langdurige blootstelling leidt tot een aandoening aan de luchtwegen. Wel kunnen bestaande klachten, zoals kortademigheid, een piepende ademhaling en hoesten, verergerd worden, blijkt ook uit het onderzoek. Die effecten worden dan weer minder als de blootstelling afneemt. We zien ook geen aanwijzingen voor een effect op de totale sterfte.’

Onvoldoende bewijs

Er is nog onvoldoende bewijs voor deze bevindingen, benadrukt Van der Ent. 'Er zijn onderzoeksresultaten gevonden, maar er is nog meer ondersteunend bewijs nodig om echt tot causale conclusies te komen.’

Lees ook | Opnieuw lange rijen Schipholpassagiers, 'maar loopt goed door'

Volgens Van der Ent moet daarom ‘nader onderzoek worden gedaan op andere onderzoeksgroepen, luchthavens en regio's'. De Gezondheidsraad deed eerder ook onderzoek naar de gevolgen van (ultra)fijnstof, vaak niet van luchtvaart, maar van andere bronnen, en zij trok volgens hem dezelfde conclusies. ‘Ons onderzoek is een ondersteuning van hun bevindingen. En zij zeggen ook, we hoeven niet te wachten tot het nemen van maatregelen tot er meer onderzoek bekend is. Dat kun je nu al doen.’

Verbrandingsprocessen

Dat begint met het beseffen waar ultrafijnstof vandaan komt. ‘Het komt vooral van verbrandingsprocessen, wegverkeer, luchtvaart, industrie, maar ook van koken en de open haard. Er moet integraal gekeken worden naar waar je ultrafijnstof kunt verminderen. En als het over luchtvaart gaat, dan hebben we techniek en volume, en is aan het kabinet om daar beslissingen in te nemen.'

Gerelateerde artikelen