Hemmen4 dec '17 17:50Aangepast op 5 dec '17 10:17

Kankerspecialist Pinedo: ‘Méér doktoren en méér tijd voor de patiënt’

Auteur: Judith Laanen

‘Ik denk dat we niet genoeg doktoren hebben.’ Kankerspecialist Bob Pinedo, die aan de wieg stond van de Nederlandse oncologie, is er stellig over. Méér aandacht en méér onderzoek, dan kunnen we kanker de wereld uit krijgen, denkt hij.

Prof. dr. Bob Pinedo (oprichter VUmc CCA, links), ondervraagd door Ivo Niehe kort voor de openingshandeling van het nieuw instituut (projectie op de achtergrond).
Prof. dr. Bob Pinedo (oprichter VUmc CCA, links), ondervraagd door Ivo Niehe kort voor de openingshandeling van het nieuw instituut (projectie op de achtergrond). (Foto ANP)

Samen met medisch journalist René Steenhorst schreef Pinedo zijn levenswerk ‘De ontdekkingstocht van Bob Pinedo’, een zeer persoonlijk verslag van een halve eeuw kankergeneeskunde.

Tijd is essentieel voor patiënt

Pinedo verzorgt nu expert opinions (een soort second opinion) voor patiënten met kanker. De tijd die hij daarin stopt is essentieel voor de patiënt, merkte hij. ‘Aan het eind van een gesprek begon een jonge patiënt te huilen. Ik vroeg: ‘waarom huil je?’ ‘Omdat ik tijd heb gekregen’. Tijd is zo belangrijk voor de mens. Communicatie tussen arts en patiënt is heel belangrijk.’ Iemand vroeg Pinedo of het reëel zou zijn ‘om van een dokter te vragen wat jij nu aan het doen bent’. Nee, beaamt hij. En: ‘Het zou niet eens kunnen. Maar het zou voor de patiënt veel beter zijn.’ De patiënt zou daardoor langer leven, meent hij.

Kankercellen als succesvolle 'vaccinatie'

Twintig jaar geleden werd een onderzoek van Pinedo, waarbij hij patiënten met eigen kankercellen injecteerde om tumoren te bestrijden, in het toonaangevende medisch tijdschrift The Lancet gepubliceerd. In de huid zitten 'allerlei immuuncellen die afgaan op wat je erin injecteert en een weerstand daartegen opbouwen', legt hij uit. Zo werken vaccins ook. Pinedo en zijn team konden toen aantonen dat de huid weerstand opbouwt 'tegen de eiwitten die op de oppervlakte van díe kankercellen van díe patiënt zitten'. 'Daardoor kwam die kanker niet terug bij die patiënt.’

Onderzoek van 20 jaar geleden opnieuw relevant

‘Toen was het nog te vroeg om mijn collegae te overtuigen, maar nu word ik gebeld over die studies: heb je die ervaring gehad? Wat voor bijwerkingen heb je gehad? Nog steeds communiceer ik met die laboratoriummensen die mij gesteund hebben tijdens die vaccinatie-studies. Ik zie daarin zeker toekomst.’

'Kanker kan uitgeroeid worden'

Hij is ervan overtuigd dat kanker ooit uitgeroeid kan worden. ‘Omdat we de biologie van kanker nu veel beter kennen dan vroeger. We weten dat de kankercel loslaat en in het bloed zit. We weten zelfs dat je niet de cel hoeft te hebben maar dat het DNA uit de kern van de cel in het bloed circuleert en je dat zo uit het bloed kunt aflezen en ook kunt begrijpen welk type kanker, welke mutatie, welke tumor-DNA deze individuele patiënt heeft, zodat we ook de huidige therapieën op maat kunnen geven.’ Die blijken nu nog niet altijd voldoende. Dat zou kunnen door de kanker in een vroeger stadium te ontdekken, zegt Pinedo. ‘Daar werken we aan.’

Bevolkingsonderzoek voor álle kankers

Pinedo pleit naast een bevolkingsonderzoek voor borst- en baarmoederhalskanker voor een soortgelijk onderzoek naar alle kankers. Hij richt zich met name op het ontdekken van kanker-DNA in de urine. ‘Als je dát kunt aantonen in een vroeg stadium, als de kanker klein is, kun je die veel vaker genezen. Het gaat erom dat we niet een continue toename hebben van het aantal patiënten dat chronisch kanker heeft. Dat kunnen we niet aan in deze maatschappij en de patiënt ook niet.’


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen