Hemmen7 feb '18 15:31Aangepast op 7 feb '18 18:39

'Bedrijfsleven heeft baat bij normale relatie tussen Turkije en Nederland'

Auteur: Judith Laanen

Voormalig NAVO-secretaris-generaal Jaap de Hoop Scheffer had gehoopt dat Turkije en Nederland weer ambassadeurs hadden kunnen uitwisselen, al was het maar vanwege economische belangen. 'Want Turkije is te belangrijk voor Nederland en Nederland is te belangrijk voor Turkije om langdurig in zo'n situatie te zitten.'

Den Haag, 24 november 2014.World Forum NAVO-bijeenkomst, Jaap de Hoop SchefferANP MARTIJN BEEKMAN
Den Haag, 24 november 2014.World Forum NAVO-bijeenkomst, Jaap de Hoop SchefferANP MARTIJN BEEKMAN ( ANP)

'Ook in economische zin zijn er hele intensieve banden tussen Turkije en Nederland. Het bedrijfsleven heeft er alleen maar baat bij als deze situatie op een bepaald moment weer wordt genormaliseerd.' De Hoop Scheffer denkt dat 'de tijd hier z'n werk moet doen'.

De Hoop Scheffer kreeg in de wandelgangen van de ambassadeursconferentie, die in Den Haag plaats heeft, de indruk dat er vooruitgang werd geboekt in de gesprekken met Turkije, maar 'kennelijk was dat niet zo'. De maatregel om geen ambassadeur in Turkije te plaatsen vindt De Hoop Scheffer ook zwaar, maar 'op een gegeven moment kun je niet meer verder en zijn er geen andere uitwegen'.

'Timing is heel belangrijk in diplomatie'

Timing is heel belangrijk in diplomatie, zegt De Hoop Scheffer. Hij speculeert: 'Kennelijk vond de Turkse invasie in Noord-Syrië plaats toen de besprekingen in een hele cruciale en kwetsbare fase waren.' Daarom begrijpt hij de maatregel die minister Zijlstra van Buitenlandse Zaken nam: 'Als hij hoopt dat die besprekingen ergens toe leiden, dan moet hij niet met de hakbijl op de Turken ingaan wanneer ze Noord-Syrië binnenvallen, hoezeer je die inval ook kunt bekritiseren.'

'Het gaat over punten en komma's'

Daarnaast speelt taal een belangrijke rol, volgens De Hoop Scheffer. 'Dat kan hoog oplopen en bij wijze van spreken over punten en komma's gaan.' Men kon blijkbaar niet tot de formulering komen waar beide kanten mee uit de voeten kon en waar achteraf geen gedoe over kon ontstaan, zegt hij. 'Diplomatie is af en toe onderhandelen op de vierkante millimeter. Zoals de Britten zo mooi zeggen: 'The devil is in the detail'. Als je met een slechte tekst komt, kan de situatie daarna nog slechter zijn dan ervoor.'

Nog een relatie op gespannen voet: Noord-Korea vs. de VS

Nog zo'n relatie die op gespannen voet staat is die van de Verenigde Staten met Noord-Korea. Daarover zegt De Hoop Scheffer dat in de geschiedenis vaker conflicten zijn ontstaan door een verkeerde interpretatie dan door de intentie daadwerkelijk oorlog te beginnen. De Hoop Scheffer vreest dan ook dat het taalgebruik van president Trump en de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un op een gegeven moment zou kunnen leiden tot misverstanden. 'Er wordt in de VS ook wel gesproken van een bloedneusscenario: dat de VS een beperkte aanval op Noord-Korea uitvoert om ze een lesje te leren. Dat is uitzonderlijk slecht. Zo'n conflict moet je oplossen door te praten. Iedereen die zegt dat er een militaire oplossing bestaat, moet zich laten nakijken.'

Gerelateerde artikelen