BNR In Alle Staten17 jul '16 21:42Aangepast op 18 jul '16 19:31

West Virginia: dwarse staat

Auteur: Bernard Hammelburg

West Virginia is de enige Amerikaanse staat die zich ooit heeft losgemaakt van een andere staat, Virginia. Het was een protest tegen de Confederatie, de groep zuidelijke staten die de Verenigde Staten verliet en daarmee de Burgeroorlog ontkende. Virginia speelde een sleutelrol, maar het westen van de staat koos voor de Yankees.

President Lincoln beloonde de Virgexit-beweging, uit politieke en strategische overwegingen, en zo ontstond de enige van de vijftig staten die per presidentieel decreet is uitgeroepen. Tot vandaag de dag wordt West Virginia ‘de zuidelijkste staat van het noorden en de meest noordelijke staat van het zuiden’ genoemd. De noord-zuid tegenstelling is in de samenleving verankerd, met als interessantste voorbeeld Robert Byrd (1917-2010), de langst zittende senator uit de Amerikaanse geschiedenis, altijd als Democraat. Hij begon zijn politieke loopbaan als lid van de Ku Klux Klan, verzette zich, als typische zuidelijke, Democratische parlementariër, met hand en tand tegen de afschaffing van de apartheid in 1964, noemde Martin Luther King ‘een ijdele gifkikker’, maar ontwikkelde zich daarna steeds meer tot een progressieve denker, werd fractieleider en het boegbeeld van de nieuwe, vooruitstrevende Democratische partij.

In de nasleep van 9/11 werd Byrd een felle criticaster van George W. Bush, verzette zich tegen de oprichting van het omstreden ministerie van binnenlandse veiligheid, was woest toen Bush, na de val van Saddam Hoessein, vanaf een vliegdekschip ‘mission accomplished’ riep en werd door links en rechts bewonderd als stem van de matiging. Van de twee ontmoetingen die ik met hem had, een in zijn thuisstaat en een in Washington, herinner ik me vooral zijn bijna karikaturale zuidelijke accent en zijn encyclopedische kennis van het constitutionele recht en de details van het wetgevingsproces.

West Virginia is altijd een dwarse staat vol tegenstellingen gebleven. Als enige staat die geheel in het nogal verpauperde Appalachen gebergte ligt, is het een van de armste gebieden, met het hoogste aantal doden door overdosis in de VS, maar ook de staat met de minste misdaad, wat de stelling tegenspreekt dat hoge armoe en groot drugsgebruik leidt tot meer criminaliteit. Vijftien procent van alle Amerikaanse steenkool komt uit West Virginia, en ook daar zit weer een interessante tegenstelling, vergelijkbaar met wat je ook in China ziet: onbeschaamde en ernstig milieu-bedervende exploitatie van steenkool, en tegelijkertijd opmerkelijk veel innovatie en technologische inzet om die exploitatie milieuvriendelijk te maken.

Het meest omstreden is iets wat je met je eigen ogen gezien moet hebben om het te geloven: oppervlaktemijnen. Daarbij hoef je niet diep de bodem in, maar je schaaft de steenkool simpelweg van de oppervlakte. Afgezien van milieukwesties, geeft dat vooral een armoedig, verwaarloosd aanzien. Maar echt schokkend is de mijnbouw op bergtoppen, waar van bovenaf met dynamiet steeds een laag wordt losgemaakt en met gigantische bulldozers wordt afgevoerd. In de belangrijkste kolengebieden hoef je niet te zoeken, je ziet het overal. Inmiddels zijn al zo’n 500 bergen onthoofd en vaak helemaal verdwenen. Ik vroeg een voorman waarom ze dat maar blijven doen, en dan ook op zo’n barbaarse wijze. Antwoord: ‘Goedkoop.’

De vroegere kolenbaronnen verdienden spectaculair veel geld, leefden in grote weelde en vermaakten hun gasten en zichzelf graag in luxueuze hotels. Het beroemdste daarvan in Greenbrier, in 1778 geopend. Zesentwintig presidenten hebben er gelogeerd. In de Tweede Wereldoorlog was het een door de OSS – voorganger van de CIA – gerunde gevangenis voor 1.700 verdachte buitenlanders en diplomaten.

Dossier Verkiezingen VS

Er zijn ook andere bijzondere, en vermakelijke, plaatsen. Aan de zuidkant van het Monongahela Woud ligt het dorpje Green Banks, met 143 inwoners, bijgenaamd ‘het stilste dorp in Amerika’. Er is geen mobiele telefoonontvangst, geen am of fm radio, geen enkele magnetronoven. Dat alles omwille van de wetenschap, want bij het dorp staat de Robert Byrd Green Banks Telescoop, een stelsel van schotels waarmee in de ruimte wordt gezocht naar geluiden op miljoenen kilometers afstand. Zou er leven zijn op een andere planeet? Zijn er explosies of neerstortende meteorieten? Dat zijn de vragen waarop de ingenieurs en technici antwoord zoeken.

Niet ver daar vandaan ligt Sugar Grove, een ander dorp waar het gebruik van mobiele telefoons en andere communicatiemiddelen vrijwel geheel is verboden. Hier heeft de marine een luisterpost die geluiden van schepen en vliegtuigen in de gehele wereld registreert. Klinkt onschuldig, maar volgens documenten die klokkenluider Edward Snowden liet uitlekken, ligt het net even anders. Het zou gaan om een van de tien installaties van de National Security Agency waarmee locaties en gebruik van mobiele telefoons en andere data uit het buitenland worden geregistreerd. NSA wil er niets over zeggen. Inlichtingen bij Ronald Plasterk.
 


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen