BNR In Alle Staten2 aug '16 16:59Aangepast op 3 aug '16 17:58

Idaho: centrum van de wereld?

Auteur: Bernard Hammelburg

In het dorpje Wallace, 800 inwoners, ligt een putdeksel met daarop de tekst ‘centrum van de wereld’. Dat is wel het laatste wat je denkt als je Idaho bezoekt. Het is erg ver en erg leeg. Zo ver dat Demi Moore en Bruce Willis, toen ze nog getrouwd waren, naar Idaho verhuisden om hun kinderen zo ver mogelijk weg te houden van Hollywood.

Als je tegen een Amerikaan ‘Idaho’ zegt, antwoordt hij onmiddellijk ‘aardappel’. Terecht, want de staat produceert er 27 miljard per jaar, dat zijn meer dan 700 aardappelen per Amerikaan. En verder?

Verder is het, op Mississippi na, de meest conservatieve staat, met steevast Republikeinse gouverneurs, senatoren en Huisleden. Geen kandidaat die er tijdens een verkiezingscampagne heen gaat, want de uitkomst staat vast en het is dus zonde van het geld en de moeite. Toch is het door de geschiedenis heen altijd een aantrekkelijke bestemming geweest voor immigranten en migranten. Ieren kwamen in drommen tijdens de aardappelhongersnood in hun eigen land naar het aardappelparadijs, maar ook Chinezen die de spoorlijnen naar het westen hadden aangelegd en in Californië werden gediscrimineerd. En zwarte Amerikanen, die in het oerconservatieve Idaho een opmerkelijk progressief klimaat aantroffen. Racisme, daar hebben ze in Idaho niet veel mee.

Opmerkelijk is ook het felle debat over vluchtelingen, dat een miniatuur-afspiegeling is van wat er in Europa gebeurt. Er zit een handjevol Syrische vluchtelingen in Idaho, waar een hoop mensen fel tegen zijn. Maar er is ook veel steun, en vaak uit onverwachte hoek: een rechercheur die kandidaat-sheriff is in lokale verkiezingen (‘nog nooit een vluchteling hoeven arresteren’), mormoonse vrouwen die een hulpactie startten onder het motto ‘ik was een vreemdeling’, wat zo ongeveer voor elke Amerikaan klopt, studenten en docenten op de Universiteit van Idaho, die hameren op de traditionele gastvrijheid van de staat voor minderheden. Die universiteit staat in het plaatsje Moscow, dat met zijn wijnbars, trendy boekwinkels, kledingzaken en gezellige restaurants een progressieve enclave vormt in de conservatieve omgeving.

Tegenover vreemdelingen en minderheden is Idaho dus sympathiek. Maar homo’s hebben in de loop van de jaren in de staat de poorten van de hel gezien. Vooropgesteld: sinds 2014 is het homohuwelijk landelijk erkend, dus ook in Idaho, al probeert de staat dat bij het Hooggerechtshof aan te vechten met als argument dat de federale overheid daar niet over gaat. In het burgerlijk wetboek van Idaho staat nog steeds dat het huwelijk ‘een verbintenis is tussen man en vrouw’. Er is dus nog een hoop werk aan de winkel.

Dat roept herinneringen op aan twee zwarte episodes. De eerste was in 1955, toen de plaatselijke politiek, gesteund door de belangrijkste krant, de Idaho Statesman en het weekblad Time, een ware heksenjacht begon tegen homo’s. Er was een ‘homoseksuele ondergrondse’ ontdekt, schreef Time, waar zeker honderd enge mannen minderjarige jongens verleidden en verkrachtten. De krant kwam de kop ‘verpletter het monster’. Een privédetective kwam zelfs met een lijst van vijfhonderd ‘verdachte mannen’. Er volgde een golf van arrestaties, en uiteindelijk zeventien veroordelingen wegens ‘ontucht’ en ‘infame misdaden tegen de natuur’, met straffen tot vijftien jaar. Deze heksenjacht zou de geschiedenis ingaan als ‘The boys of Boise’.

Dossier Verkiezingen VS

Het tweede incident was veel recenter. In de zomer van 2007 werd Idaho-senator Larry Craig op het vliegveld van Minneapolis gearresteerd wegens ‘onzedelijk gedrag op het herentoilet’. Als je het proces-verbaal leest, geloof je je ogen niet. Het was een ‘sting’-operatie, waarbij een politieagent op een toilet zat om klachten over seksuele misdragingen te onderzoeken. De senator nam plaats in het naastgelegen toilethokje, tikte met zijn voet, wat door de agent ‘werd herkend als een loksignaal’. Craig zou ook ‘zijn voet onder het afscheidingswandje in de richting van de agent’ hebben geschoven en hem dus ‘hebben aangeraakt’. Het leidde tot zo’n commotie dat Craig uiteindelijk bekende zich schuldig te hebben gemaakt aan ‘verstoring van de openbare orde’. Het kostte hem zijn Senaatszetel, vooral toen oudere verhalen opdoken over eerdere seks- en drugsschandaaltjes waarbij zijn naam ook was gevallen. Mitt Romney, de Republikeinse presidentskandidaat, van wiens campagneteam Craig deel uitmaakte, schoof hem onmiddellijk aan de kant met de opmerking dat Craig ‘het Amerikaanse volk heeft teleurgesteld’. Craig zelf zei daarop in een tv-interview: ‘Romney smeet me niet alleen onder de bus, hij reed vervolgens achteruit over me heen.’

Het is een wrang verhaal. Larry Craig is waarschijnlijk homoseksueel. En hij heeft waarschijnlijk geen misdrijf gepleegd. Maar hij was wel een van de senatoren die fel had gevochten tegen elke wet die homorechten steunt. Retour, dus, naar het centrum van de wereld.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen