BNR In Alle Staten23 aug '16 16:08Aangepast op 25 aug '16 14:04

Montana: geen btw, wel belasting op koeien

Auteurs: Derk de Vos en Bernard Hammelburg

Als er, behalve oorlog en vrede, één onderwerp is dat de gemoederen bezig houdt is het de olieprijs. En als er één plek in de wereld is waar dat onderwerp met stip op de eerste plaats staat, is het Montana. Een dubbeltje meer of minder voor een liter benzine kan daar betekenen dat je wel of niet in de geldzorgen zit.

Montana is, met ruim 381.000 vierkante kilomter, de op drie na grootste staat in Amerika, maar er wonen bijna geen mensen. Nou ja, een miljoen is niet helemaal niets, maar dit onmetelijke land telt 2,7 personen per vierkante kilometer – dat is echt zo goed als leeg, zeker als je uit Nederland komt, waar we met 504 mensen die ene vierkante kilometer delen. Er wonen trouwens 2,5 miljoen koeien in Montana, maar die hebben geen vervoersprobleem. Mensen wel.

Want om ’s morgen de kinderen naar school te brengen en naar je werk te komen, ben je al gauw twee uur onderweg, en aan het einde van de dag zit je weer net zo lang achter het stuur, al kennen ze in Montana één verschijnsel niet: files. Maar je verstookt met gemak honderd liter benzine per week, en dan maakt een dubbeltje echt veel uit.

Je moet het zien om het te geloven. Zoals Jordan, een dorp met 380 inwoners dat precies midden in de staat ligt. Dat lijkt piepklein, maar vergeleken met de grootste stad, Billings, met 110.000 inwoners, of de hoofdstad Helena, met 30.000 inwoners, telt het nog best mee. Zet je schrap als je erheen wilt: de dichtstbijzijnde bushalte ligt op 140 kilometer afstand, er is een treinstation op 200 kilometer afstand, en voor een luchthaven moet je naar Billings, 275 kilometer verderop.

Het spannendste gedeelte van de staat is het uiterste zuiden, langs de grens met Wyoming, waar de noordelijke ingang van Yellowstone ligt, een van de meest indrukwekkende nationale parken van het land. Hotels bestaan daar vaak uit een stel blokhutten. Nergens in de Verenigde Staten heb ik ooit zo’n mooi inkijkje gehad in het verleden: zo moeten de pioniers hebben geleefd die vanuit het oosten van de Verenigde Staten naar het westen trokken, in een overweldigende, grootste natuur, te midden van beren, bizons en elanden. En dan zonder elektriciteit en sanitair, wat er nu natuurlijk wél is.

Dossier Verkiezingen VS

Je zou denken dat in zo’n oneindige staat de milieuomstandigheden optimaal zijn. Maar dat vinden milieuorganisaties absoluut niet. De grond zit namelijk vol koper, zilver, goud, platina, zink, lood, magnesium, chroom, wolfraam, molybdeen, palladium en cyaan. De enige Amerikaanse edelsteen in de Britse kroonjuwelen is een beroemde: de Montana Yogo saffier. Er zit ook olie en gas in de grond. Dan zijn er veel beruchte oppervlakte-koolmijnen, en enorme schaliegas- en olie-installaties. Een andere snel groeiende markt is de houtindustrie. Veel natuurlijke rijkdom, dus, maar onevenredig veel vervuiling en grondschade.

De enorme agrarische sector en al die bodemrijkdommen verklaren waarom er toch nog een miljoen mensen in Montana wonen, met een gemiddeld inkomen van 35.000 euro. De staat kent geen ‘sales tax’ (omzetbelasting, zoiets als btw) en geen onroerend goedbelasting. Maar je betaalt er wél belasting op vee. Gelijk hebben ze bij de plaatselijke belastingdienst: die 2,5 miljoen koeien leveren veel meer op dan een miljoen mensen.

Gerelateerde artikelen