BNR In Alle Staten29 aug '16 17:49Aangepast op 31 aug '16 11:21

North Dakota: prairie, olie en atoombommen

Auteurs: Derk de Vos en Bernard Hammelburg

Wie had dat gedacht: een opstand van indianen in de moderne tijd? Het speelt in het Standing Rock reservaat, waar het Sioux-volk langdurig protesteert tegen de aanleg van een van de grootste Amerikaanse pijpleidingen, waardoor per dag een half miljoen vaten olie moet gaan stromen van North Dakota naar Illinois.

Het verhaal is een metafoor voor de belangrijkste problemen die Amerika bezighouden: werkgelegenheid, energie, duurzaamheid en maatschappelijke cohesie. Om met dat laatste te beginnen: een Amerikaan denkt bij ‘opstand van het Sioux-volk’ meteen aan de harde oorlog die de indianen in 1852 vochten – en verloren – tegen het leger. Die oorlog, die in alle geschiedenisboekjes staat, eindigde met massa-executies en verbanning van het volk uit de North en South Dakota. In dit geval gaat het niet om rechten van de Sioux, want sinds het einde van de 20ste eeuw erkent de VS alle indianenvolkeren als ‘native Americans’ en hun grondgebied als onafhankelijk. Wat hier speelt is een principiële discussie over milieu en duurzaamheid.

De Sioux zijn ervan overtuigd dat de pijpleiding, die de Missouririvier en de Little Missouririvier kruist, het drinkwater zal vervuilen. Immers, elke pijpleiding gaat wel eens lekken, en zelfs het meest geavanceerde systeem van afsluitkleppen is altijd te traag om milieuschade te voorkomen, Volgens stamhoofd David Archambault II is dat niet alleen een bedreiging voor zijn eigen volk, maar voor miljoenen mensen die voor hun drinkwater afhankelijk zijn van deze rivieren. Zijn beroep op het geweten van de staat, en van de federale regering, heeft het debat over duurzaamheid in het hele land een nieuwe impuls gegeven.

North Dakota is de op een na grootste producent van olie in de Verenigde Staten, en om die olie te vervoeren wordt nu gebruik gemaakt van goederentreinen van vaak honderden wagons lengte. Met die wagons zijn al verschillende keren ernstige ongelukken gebeurd, en dat de staat dus zoekt naar een alternatief ligt voor de hand. Maar er zitten ook andere kanten aan. De laatste jaren is het aanbod aan olie uit North Dakota enorm gegroeid door schalietechniek. Dat is omstreden, maar omdat er in de staat van 180.000 vierkante kilometer maar 756.000 mensen wonen, en dus grote gebieden niet of nauwelijks bewoond zijn, maakt niemand zich druk over mogelijke schade, zoals aardbevingen.

Waar iedereen zich wel druk over maakt is de olieprijs. Omdat North Dakota, na Texas, de grootste olieleverancier is, heeft zich daar in de afgelopen decennia, zeker na de schalierevolutie, een ware zwarte-goudkoorts voorgedaan. Vanuit het hele land stroomden financiers, avonturiers, leveranciers van apparatuur toe, en natuurlijk banenjagers, bij elkaar wel zo’n 80.000 Dat lag voor de hand, want je kon er gemakkelijk een salaris van 100.000 dollar verdienen. Dan neem je het wonen op de prairie onder bijna Siberische weersomstandigheden op de koop toe. Tot 2014 was de werkloosheid in North Dakota te verwaarlozen en bedroeg het bruto nationale product van de staat vijftig miljard dollar, bijna net zoveel als Bulgarije en Kroatië. Toen in 2014 de olieprijs in elkaar stortte, was het sprookje over. Als de staat niet zo’n belangrijke bron van inkomsten had gehad, tarwe, waren er Griekse toestanden ontstaan.

Dossier Verkiezingen VS

Nog een zorgenkindje voor North Dakota, al is de federale overheid verantwoordelijk: de enorme hoeveelheid atoombommen die er opgeslagen ligt. Om precies te zijn: 150 intercontinentale raketten van het type Minuteman III, en 27 B-52 bommenwerpers. Als North Dakota onafhankelijk zou zijn, was het de derde atoommacht ter wereld. Nieuw is het materieel bepaald niet. De B-52 dateert uit 1956, de Minuteman uit begin jaren zestig. De bommenwerpers zijn vele malen gereviseerd en vormen nog steeds een cruciaal onderdeel van de luchtmacht. De raketten zijn opgelapt, maar niet echt opgeknapt. In elk van de raketten zitten drie atoombommen, die ieder twintig maal krachtiger zijn dan de eerste en enige atoombommen die ooit zijn gebruikt, op Hiroshima op 6 augustus 1945 en Nagasaki op 9 augustus 1945. De raketten staan op de basis Minot in silo’s en worden, in temperaturen die soms tot 30 graden onder nul dalen, dag en nacht door honderden soldaten bewaakt en paraat gehouden voor een lancering. Maar de hydraulische kleppen lekken wel eens, transportvoertuigen vallen uit, de B-52’s staan vaak in de rij voor de hangars voor achterstallig onderhoud. In 2007 vielen tot op het hoogste niveau koppen, nadat een B-52 met zes kruisraketten op een routinevlucht van North Dakota naar Louisiana vloog. Pas 36 uur later werd in Minot ontdekt dat er zes raketten ontbraken, voorzien van atoomkoppen. Die horen nooit hun silo’s uit te komen. Foutje.

Gerelateerde artikelen