BNR In Alle Staten3 okt '16 15:18Aangepast op 6 okt '16 16:25

Mississippi: rechts bolwerk

Auteur: Bernard Hammelburg

Waarschijnlijk antwoordt de gemiddelde Amerikaan, als je hem vraagt waarmee hij Mississippi associeert, ‘Elvis’. Een van de vele bijnamen die hij had, behalve ‘King of the Rock’ en ’Elvis the Pelvis’, was ‘Tupelo Tornado’. Tijdens zijn grote succesjaren en tot zijn dood woonde hij weliswaar in Memphis, maar Tupela, in Mississippi, was zijn geboorteplaats.

Maar heel veel Amerikanen denken ook meteen aan ‘Mississippi Burning’, de codenaam die de FBI gebruikte voor het onderzoek naar moord op drie burgerrechtsactivisten in 1964.  Het waren twee blanke New Yorkse studenten en een zwarte student uit Mississippi zelf, die op onderzoek uitgingen nadat de Ku Klux Klan een inval had gedaan op een zwarte kerk, de gelovigen in elkaar had geslagen en het gebouw in brand stak. Een blanke assistent-sheriff, actief lid van de KKK, reed het drietal klem en arresteerde ze, officieel op verdenking van brandstichting. Na zeven uur liet hij ze vrij, waarna het drietal spoorloos verdween. De FBI vond de verbrande lichamen en hun uitgebrande auto later terug, en kwam tot de conclusie dat ze waren vermoord door dezelfde politieman en een aantal kompanen. In het onderzoekrapport stond dat de politie de activisten ‘two Jew-boys and a nigger’ had genoemd. Het enorme schandaal werd een belangrijke factor in het aanvaarden van president Johnsons Wet op de Burgerrechten en de Wet ter Bescherming van het Stemrecht. Het zou tot 2005 duren voordat de laatste dader werd veroordeeld. Dat was onder meer het gevolg van de adembenemende speelfilm ‘Mississippi Burning’ uit 1988, waarin het drama tot in de kleinste details werd gereconstrueerd.

De indruk bestond de afgelopen decennia dat Mississippi zijn ronduit gruwelijke racistische verleden had afgeschud. Tot juni 2016, toen blanke politieagenten in de geboorteplaats van Elvis, Tupelo, een auto met twee zwarte inzittenden aanhielden. Een van hen, Antwun Schumpert, raakte in paniek, vluchtte de auto uit en verborg zich in de kruipruimte onder een huis. Daar werd hij, met behulp van een speurhond, gevonden, en probeerde een van de agenten, Tylor Cook, te slaan, waarop Cook de verdachte doodschoot. Een onderzoeksjury sprak Cook vrij van elke verdenking, en dat leidde tot rellen in Mississippi en andere Amerikaanse staten. Het was een van de talrijke confrontaties tussen blanke agenten en zwarte verdachten die het land confronteerde met een onaangenaam feit: het rassenvraagstuk, waarvan we dachten dat het wel zo’n beetje was verdwenen, leeft nog steeds, en is tijdens de regeringsperiode van president Obama zelfs ernstiger geworden.

Dossier Verkiezingen VS

Mississippi is, in politiek opzicht en wat rassenverhoudingen betreft, een merkwaardige staat. Volgens sommige opiniepeilers is het de meest rechtse staat in heel Amerika. De blanke meerderheid behoort tot de rechtervleugel van de Republikeinse partij. Maar met 37 procent van de bevolking, is het ook een van de ‘zwartste’ Amerikaanse staten, en die groep stemt steevast op de Democraten. Het probleem is, net als in de meeste andere staten, dat minderheden doorgaans minder animo hebben om naar de stembus te gaan. De uitdaging is dat van de blanke Amerikanen meestal ook niet meer dan de helft gaat stemmen, dus je zou zeggen: een gouden kans, al wat de minderheid moet doen is meedoen aan verkiezingen. De tragiek is dat het simpelweg niet lukt. Apathie, de gedachte dat het allemaal toch niets uitmaakt, minder mogelijkheden om naar het stemlokaal te komen – geen auto, teveel moeite om een paar uur vrij te nemen – leiden op bijna alle verkiezingsdagen tot teleurstellende participatie.

Gerelateerde artikelen